W Tatrach słychać groźne ryki. Turyści boją się niedźwiedzi

Wraz z nadejściem września tatrzańska natura zaczyna funkcjonować według nowego harmonogramu. Zwłaszcza o poranku i tuż po zachodzie słońca turyści mogą usłyszeć głębokie, basowe dźwięki wydobywające się z leśnej gęstwiny.

Dla osób, które rzadko obcują z dziką przyrodą, taki hałas jednoznacznie kojarzy się z rykiem potężnego drapieżnika. W internecie regularnie pojawiają się zapytania pełne obaw, a turyści często przyspieszają kroku, wierząc, że w zaroślach czai się niedźwiedź.

Dźwięk potrafi być na tyle donośny, że u niejednego wędrowca wywołuje autentyczne przerażenie.

To nie drapieżniki, lecz zakochane jelenie

Eksperci i pracownicy Tatrzańskiego Parku Narodowego regularnie uspokajają odwiedzających: te przeraźliwe odgłosy to nie niedźwiedzie brunatne, lecz byki jelenia szlachetnego. 

“Kto teraz ryczy w tatrzańskich lasach? To nie niedźwiedzie. To jelenie mają teraz ważne sprawy na głowie” – czytamy w komunikacie TPN.

Właśnie rozpoczął się ich okres godowy, zwany potocznie rykowiskiem. Trwa on zazwyczaj przez kilka tygodni na przełomie lata i jesieni. W tym czasie potężne samce próbują zwabić do siebie łanie oraz odstraszyć potencjalnych konkurentów. 

Im głośniejszy, niższy i bardziej gardłowy dźwięk wydaje jeleń, tym większa jest jego szansa na zdominowanie stada. Ryk potrafi nieść się w górskim terenie na odległość nawet kilku kilometrów, dlatego zjawisko to łatwo usłyszeć nawet z popularnych, uczęszczanych szlaków.

Pełne poświęcenie byków

W trakcie rykowiska byki rzadko jedzą i niemal w ogóle nie śpią, skupiając się całkowicie na prokreacji i obronie swojego terytorium. Z tego powodu samiec może stracić nawet do 20% - 30% masy swojego ciała.

W trakcie rykowiska u byków szaleją hormony, przez co zwierzęta tracą naturalną ostrożność i są agresywne wobec innych samców. Jeśli ryczenie i odstraszające pozy nie zadziałają na rywala, dochodzi do pokazowych i niebezpiecznych walk, w których samce ścierają się porożami.

Z powodu tego silnego pobudzenia jelenie w tym okresie mogą stanowić zagrożenie również dla ludzi. Dlatego słysząc rykowisko na szlaku, należy zachować spokój, nie podchodzić do zwierząt i podziwiać ten naturalny spektakl z bezpiecznego dystansu.

“W najbliższych tygodniach warto mieć w Tatrach nie tylko oczy, ale i uszy szeroko otwarte. Pamiętajmy jednak, że rykowisko najlepiej obserwować - i podsłuchiwać - z dystansu. Nie zbliżajmy się do jeleni i łań, nie próbujmy zwracać ich uwagi i pod żadnym pozorem ich nie dokarmiajmy. W końcu nie wypada przeszkadzać w randkowaniu” – apeluje TPN.

Na wiosnę będą młode

Ciąża u łani (samicy jelenia) trwa od 230 do 240 dni, czyli niespełna 8 miesięcy. Młode, nazywane cielakami, przychodzą na świat zazwyczaj na przełomie maja i czerwca. W tym okresie w Tatrach zima ustępuje miejsca wiośnie, co zapewnia lepszy dostęp do młodego, pożywnego pokarmu.

Łania niemal zawsze rodzi tylko jednego cielaka (przypadki bliźniąt są niezwykle rzadkie).

Cielę zaraz po narodzinach ma charakterystyczne, jasne cętki na sierści, które zapewniają mu doskonały kamuflaż w leśnym runie. Przez pierwsze dni życia maluch leży w ukryciu (tzw. zjawisko "kładzenia się"), a matka podchodzi do niego tylko na czas karmienia, aby nie zwabić drapieżników swoim zapachem.

Ile jeleni żyje w Tatrach?

Jeleń szlachetny to najliczniejszy ssak kopytny w Tatrzańskim Parku Narodowym.

Szacuje się, że po polskiej stronie Tatr (w granicach TPN) żyje od 200 do 300 osobników. Liczebność tej populacji utrzymuje się na stałym, stabilnym poziomie od dłuższego czasu.

Co ważne, jelenie w Tatrach funkcjonują w całkowicie naturalnym ekosystemie (ich dokarmianie jest zabronione), a ich liczba jest w naturalny sposób regulowana przez drapieżniki – głównie lokalne watahy wilków (ok. 10-15 osobników w polskiej części) oraz rysie. Jelenie można spotkać zarówno w reglu dolnym i górnym, jak i latem oraz wczesną jesienią w strefie kosodrzewiny, a nawet na wysokogórskich halach.