Swiatzwierzat.pl
puma

pixabay/lanza

Puma: największy z małych kotów

21 Sierpnia 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Puma prowadzi życie skryte i ciche. Wyłania się ze swych kryjówek tylko, gdy atakuje. Puma to groźny, szybki drapieżnik, atakujący z zaskoczenia. Gdzie występuje puma i czy atakuje ludzi? Dowiedz się, jaka jest i jak żyje puma.

Puma: relacje z ludźmi

Puma, zwana też pumą płową lub kugarem (łac. puma concolor lub felis concolor, co oznacza oznacza pumę jednolitego koloru) to drapieżny kot, zamieszkujący w przeszłości niemal całą Amerykę Północną i Południową. Osiąga rozmiary kwalifikujące ją do wielkich kotów, ale genetycznie spokrewniona jest bliżej z kotami średniej wielkości, w tym przede wszystkim z jaguarundi i gepardem. Mówi się więc, że puma to największy z małych kotów.

Puma nie cieszy się wielką sympatią ludzi. To groźny, drapieżny kot, któremu zdarza się atakować nieostrożnych wędrowców. Zwłaszcza w przeszłości pumy dawały się we znaki odkrywcom, traperom i kolonizatorom, przemierzającym bezludne obszary obu Ameryk w poszukiwaniu złota, ziemi i nowego startu w życiu. Nic dziwnego, że z pumami walczono jak z zarazą, tak że dziś populacja tych zwierząt na wschód od Missisipi jest już szczątkowa. Puma wschodnie ostała się głównie na Florydzie.

Jak wygląda puma?

Puma jest piątym co do wielkości kotowatym na świecie. Osiąga 200 cm długości ciała, nie licząc ogona, który może mieć prawie metr. Puma może mieć 78 cm wysokości w kłębie i ważyć do 100 kg. Najczęściej jednak pumy są sporo mniejsze, mają do 150 cm długości z ogonem, ok. 50 cm w kłębie i ważą do 75 kg. Samice są mniejsze od samców.

Puma ma silne, smukłe ciało ze stosunkowo niedużą głową, za to potężnymi tylnymi nogami,
umożliwiającymi jej wykonywanie ogromnych skoków i szybki bieg. Futro pumy jest dość krótkie i przylegające do ciała. Sierść pumy ma kolor jednolicie jasnobrązowy, ale niektóre podgatunki i lokalne populacje miewają też inne kolory, np. odcienie szarości, a nawet jednolitą czerń. W jednym przypadku udało się zaobserwować pumę jednolicie białą.

Puma: obszar występowania

Na podstawie niedawnych badań genetycznych wyróżniono sześć podgatunków pumy, z których jednak jeden – puma wschodnia, zamieszkująca Amerykę Północną – już niemal wyginął. Pozostałe podgatunki pumy zamieszkują jednak nadal Amerykę Środkową i Południową od Meksyku po Ziemię Ognistą. Pumy widuje się też czasem na terenie USA, głównie na Wielkich Równinach, w Górach Skalistych i na zachód od nich. Niektóre koty zapuszczają się aż do Zachodniej Kanady.

Puma: biotop

Puma najlepiej czuje się wśród gór i lasów, a już szczytem marzeń jest porośnięty lasem górski łańcuch pełen grot i jaskiń. Pumy spotyka się jednak i na preriach.

Puma pod ochroną

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nie uznaje pumy za gatunek zagrożony wyginięciem. Nadano jej symbol LC – ang. „least concern” - oznaczający gatunki najmniejszej troski. Uważa się, że światowa populacja pumy płowej jest zadowalająco liczna i dość stabilna, choć z drugiej strony, ponieważ pumy są bardzo skryte i unikają ludzi, nie ma pewności co do faktycznej liczebności tych zwierząt na ogromnych obszarach obu Ameryk.

W wielu krajach amerykańskich i stanach USA polowania na pumy są legalne i odbywają się regularnie.

Puma: tryb życia

Puma prowadzi nocny tryb życia.

Puma: zachowania społeczne

Pumy to zwierzęta wiodące samotny tryb życia, niezależne i terytorialne. Dokładny obszar przeciętnego terytorium pumy nie jest znany i może się bardzo różnić w zależności od podgatunku zwierzęcia i lokalnych uwarunkowań środowiskowych. Zasadniczo jednak jeden samiec pumy może zajmować terytorium mające nawet kilkaset kilometrów kwadratowych powierzchni. Terytoria samic są z reguły o wiele mniejsze.

Pumy oznaczają granice swego terytorium za pomocą zapachu moczu i kału, wydzieliny gruczołów okołoodbytowych, a także drapiąc korę drzew, na sposób niedźwiedzi. Samce pum są gotowe zaciekle bronić swego terenu przed innymi samcami. Najczęściej więc unikają wchodzenia na teren innego samca.

Jak poluje puma?

Puma jest przebiegła i bardzo zwinna. Potrafi skoczyć na 6 m wzwyż i wzdłuż, świetnie pływa i wspina się na drzewa, w biegu osiąga prędkość do 80 km/h. Umie też poruszać się bezszelestnie. W przeciwieństwie do tzw. wielkich kotów, puma nie ryczy.

Puma atakuje z znienacka, najchętniej od tyłu. Potrafi skoczyć na ofiarę z ukrycia lub z wysokości – za gałęzi, głazu lub półki skalnej. Jeśli upoluje małe zwierzę, puma zjada je w całości od razu. W przypadku większych zwierząt jednak, po skończonym posiłku puma chowa mięso na później, wlokąc zabite zwierzę w ustronne miejsce i nakrywając je roślinami. Jeśli puma nie upoluje niczego więcej w tym dniu, wróci do swoich ukrytych zapasów.

Na co poluje puma?

Puma jest mięsożerna. Poluje głównie na małe ssaki (gryzonie, ostronosy, małpy, cielęta), rzadziej decyduje się na zaatakowanie grubego zwierza, np. jelenia, łosia czy krowy. Zdarzały się przypadki atakowania ludzi przez pumy.

Jak rozmnaża się puma?

Okres godowy u pum przypada na przedwiośnie i wczesną wiosnę. Ciąż trwa u pumy ok. 95 dni. Puma rodzi młode w gnieździe, które mości sobie wcześniej w grocie lub skalnej szczelinie dość wysoko nad poziomem ziemi, rzadziej wśród gęstych zarośli.

Małe pumy – kocięta – są nagie i ślepe, a ich futerka pokrywają cętki, które z wiekiem znikają. Po kilku tygodniach kocięta osiągają już jednak pewien poziom samodzielności i rozpoczynają naukę polowania.

Pełną dojrzałość uzyskają po ok. 2 latach życia.

Pumy w niewoli krzyżowano z lampartami, otrzymując tzw. pumpapardy = po raz pierwszy na przełomie XIX i XX w. Pumapard wygląda podobnie do pumy, ale ma krótsze łapy i cętkowaną sierść. Pumapardy planowano jako uatrakcyjnienie oferty europejskich ogrodów zoologicznych, ale zamysł ten nie udał się na szerszą skalę z powodu marnego zdrowia tych hybryd. Pumapardy często nie żyją długo, wiele też rodzi się dotknięte karłowatością.

Zdrowa puma

W optymalnych warunkach puma może przeżyć nawet 12 lat. Na wolności puma nie pada z reguły ofiara drapieżników, ale może być odganiana od swojej zdobyczy przez wilki, niedźwiedzie i stada kojotów. Zwłaszcza kocięta pumy narażone są na atak ze strony głodnych kojotów.

Emil HoffAutor

Miłośnik historii ludzi i zwierząt, autor książek, artykułów i poradników (w prasie i Sieci). Redaktor portalu swiatzwierzat.pl. Team koty.

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: redakcja@swiatzwierzat.pl

Podobne artykuły

Koty

Jak koty zachowują się przed śmiercią?

Czytaj więcej >

Koty

TOP 5 najbardziej uczuciowych ras kotów. To urodzone pieszczochy

Czytaj więcej >

Koty

Powstała aplikacja do odczytywania kocich grymasów. Robi istną furorę

Czytaj więcej >

Koty

Czy koty śnią tak samo jak my?

Czytaj więcej >
Miauczący kot

Koty

Dlaczego kot miauczy w nocy? Odpowiedź nie jest wcale oczywista

Czytaj więcej >
unsplash/
Anton Lochov

Koty

Czy Twój kot ma zimne łapki? Sprawdź, czy coś mu dolega

Czytaj więcej >