Swiatzwierzat.pl
Obroża elektryczna dla psa: skuteczny trening czy znęcanie się?

Pixabay.com

Obroża elektryczna dla psa: skuteczny trening czy znęcanie się?

7 Stycznia 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Obroża elektryczna dla psa to narzędzie treningowe, które budzi zażarte spory. Czy stosowanie obroży elektrycznej boli psa? Czy metody negatywne przyspieszają trening? Jak i kiedy używać obroży elektrycznej i czy to w ogóle legalne w Polsce?

Obroża elektryczna dla psa: kontrowersyjne narzędzie treningu

Obroża elektryczna dla psa przez wielu właścicieli zwierząt uważana jest za pożyteczne narzędzie treningu. Inni uważają jednak takie obroże za okrutne i przeciwskuteczne. Obroża elektryczna dla psa, jej użyteczność i bezpieczeństwo użytkowania to sprawy bardzo kontrowersyjne wśród hodowców i właścicieli psów.

Ogromna większość trenerów zgadza się, że najlepiej jest, by trening psa odbywał się wyłącznie metodami pozytywnymi – należy nagradzać zachowania pożądane i ignorować niepożądane. W praktyce jednak wielu właścicieli stosuje w treningu także karanie złego zachowania, najczęściej słownie karcąc niegrzeczne psy, a nierzadko też dając im klapsy lub pacnięcia gazetą. Jak twierdzą – często nie bez racji – odpowiednio stosowane kary nie mają trwałego negatywnego wpływu na zdrowie ani samopoczucie większości psów, za to pozwalają szybciej i skuteczniej wpoić zwierzakom, jak należy i jak nie należy się zachowywać.

Obroża elektryczna dla psa: jak działa?

Właśnie z tego założenia – że odpowiednie karanie nie szkodzi – wyszli twórcy elektrycznej obroży dla psa.

Urządzenie wygląda jak zwykła obroża. Po naciśnięciu guzika na pilocie obroża – nie bójmy się tego powiedzieć wprost – razi psa prądem. Oczywiście, jest to słabe wyładowanie (maksymalnie ok. 9 woltów), które nie powoduje bólu, jest jednak wystarczająco nieprzyjemne, by pies poczuł się ukarany.

Są też obroże elektryczne, które zamiast porażenia wywołują intensywne wibracje lub wypuszczają impuls elektrostatyczny, który nie boli, ale irytuje zwierzaka. Wiele obroży elektrycznych posiada regulację natężenia impulsu, dzięki czemu właściciel może sam zdecydować, jaki poziom negatywnego bodźca jest odpowiedni dla jego psa.

Droższe obroże pozwalają na ustawienie zaawansowanych funkcji, np. automatycznego karcenia, gdy pies szczeka (jeśli właściciel chce oduczyć zwierzaka częstego szczekania), lub też gdy czworonóg przekroczy wyznaczony obręb (tzw. wirtualne ogrodzenie, możliwe dzięki wbudowanemu w obrożę systemowi GPS).

Cena obroży elektrycznej zależy od jej technicznego zaawansowania i dodatków – baterii, akumulatorów, firmowych smyczy dokładanych do samej obroży. Obroża elektryczna dla psa może kosztować od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.

Obroża elektryczna dla psa: do czego służy?

Obroża elektryczna dla psa może stanowić pożyteczne narzędzie treningu, ponieważ pozwala ukarać psa od razu po tym, jak coś zbroi, lub nawet jeszcze w trakcie rozrabiania. To bardzo ważne, ponieważ psy uczą się przez zapamiętywanie bodźców i skojarzenia. Jeśli otrzymają smakołyk po tym, jak zrobiły coś, co w opinii ich opiekuna jest dobre, skojarzą i zapamiętają, że takie właśnie zachowanie owocuje smakołykiem i będą je powtarzać. Jeśli pies zostanie skarcony, dostanie klapsa lub odczuje porażenie przez obrożę elektryczną, skojarzy i zapamięta, że czynność, którą właśnie wykonywał, jest dla niego niekorzystna, bo przynosi karę, i stopniowo przestanie to robić.

Pies musi jednak otrzymać nagrodę lub karę od razu po wykonaniu danej czynności czy zachowaniu się w dany sposób, ponieważ czworonogi kojarzą tylko bezpośrednie następstwa swoich uczynków. Nie należy nagradzać ani karać psa za coś, co zrobił dziesięć minut temu, bo zwierzę nie pojmie, za co jest nagradzane lub karane.

Obroża elektryczna pozwala ukarać psa jeszcze w trakcie popełniania „przestępstwa”, a więc maksymalizuje skuteczność treningu. Dzięki niej można natychmiastowo i jednoznacznie przekazać psu, że dane zachowanie – atakowanie innych zwierząt, skakanie na ogrodzenie, jedzenie śmieci z ulicy itp. – jest niepożądane. Obroża elektryczna jest więc skutecznym narzędziem treningu, niewątpliwie jest to jednak negatywna metoda treningowa, a obecnie twierdzi się, że trening psa powinien być tylko pozytywny.

Obroża elektryczna dla psa: czy to dobry pomysł?

Wielu hodowców, trenerów i właścicieli nalega, by zrezygnować z negatywnych metod treningu psów. Krzyczenie i bicie stresuje psy – tak samo jak ludzi, zwłaszcza dzieci – a stres odbija się negatywnie zarówno na zdrowiu fizycznym jak i psychicznym zwierzęcia. Zestresowany negatywnym treningiem pies może przestać się uczyć, zacząć unikać treningów, a nawet wykształcić lęk i obawę przed swoim opiekunem.

Zwolennicy stosowania obroży elektrycznej wskazują jednak, że karanie dostosowane do potrzeb i okoliczności to nie znęcenie się, tylko kolejny – obok nagradzania – sposób na dotarcie do psa i uczenie go.

Kluczem do odpowiedniego stosowania kar w treningu, a więc też do używania obroży elektrycznej dla psa, jest wyczucie i umiarkowanie. Wrzaski i bicie to nie to samo co karcenie psa lub fizyczne odsunięcie go z miejsca, w którym nie powinien być. Karcenie czy dawanie psom klapsów nie oznacza psychicznego i fizycznego znęcenia się nad zwierzęciem. Jeśli metody negatywne stosowane są w odpowiednich momentach (tylko, gdy pies zostanie przyłapany na gorącym uczynku) i z odpowiednim natężeniem (karcenie, a nie krzyczenie), zwierzę odczuje nieprzyjemny bodziec jako nauczkę, a nie traumę.

Obroża elektryczna dla psa: wiele zależy od właściciela

Efektywność obroży elektrycznej dla psa jako metody treningowej zależy więc w największej mierze od tego, czy właściciel czworonoga umie się nią odpowiednio posługiwać.

Przy licznych zaletach umiejętnego stosowania kar w treningu psów trzeba podkreślić, że to umiejętne stosowanie jest trudne. Zbyt częste i zbyt surowe kary to prosty przepis na wytworzenie u psa chronicznego stresu i osłabienia, lub nawet zerwania jego więzi z opiekunem, który nadużywa kar.

Dlatego coraz częściej wymaga się od właściciela psa przejścia specjalnego szkolenia z używania obroży elektrycznej, w którym jest on instruowany, jak należy i jak nie należy posługiwać się tym urządzeniem w treningu psa.

Ponieważ nieumiejętnie stosując kary, łatwo jest psa w dłuższej perspektywie skrzywdzić zamiast wyszkolić, niektóre kraje wprowadziły prawne ograniczenia stosowania urządzeń do negatywnego treningu czworonogów. Obroży elektrycznych nie wolno używać np. w Niemczech i Szwecji. Ograniczenia wprowadzono też w Australii i Nowej Zelandii, także w Holandii prawo regulujące te kwestie ma się zaostrzyć. W Polsce używanie obroży elektrycznej jest nadal legalne.

Stosowanie metod negatywnych w treningu psa – w tym obroży elektrycznej – wymaga więc od właściciela czworonoga odpowiedniej wiedzy i wyczucia. Błędy mogą mieć poważne konsekwencje. Dlatego, jeśli nie masz czasu na odpowiednie wyedukowanie się lub nie jesteś gotów brać na siebie odpowiedzialności za skutki nieumiejętnego szkolenia psa, najlepiej będzie, jeśli ograniczysz trening czworonoga do metod pozytywnych.

Obroża elektryczna dla psa: wiele zależy od czworonoga

Szkolenie psa z użyciem obroży elektrycznej to nie tylko kwestia upodobań właściciela. Metody treningu zawsze powinny być dostosowane do charakteru samego zwierzaka. Aby zdecydować, czy stosowanie obroży elektrycznej ma sens w przypadku Twojego psa, musisz go dobrze poznać.

To w dużej mierze od charakteru zwierzaka zależy, jak zareaguje na negatywne metody szkoleniowe. Jeśli pies jest uparty i krnąbrny, może nie przejmować się Twoim karceniem i uparcie wskakiwać na kanapę, nie zważając, że grozi za to trafienie gazetą w zadek. Jeśli jest bardzo wrażliwy, nawet tylko Twoja smutna mina i głośne „zły pies!” może stanowić dla niego szok. W takich przypadkach powinno się raczej skupić na nagradzaniu psa za dobre zachowania i ignorowaniu tych złych, tak by nie skojarzył złego zachowania z jakąkolwiek formą nagrody (Twoja uwaga też jest dla psa nagrodą).

W przypadku wielu psów jednak najskuteczniejsze może okazać się połączenie metod pozytywnych – nagród za odpowiednie zachowania – z negatywnymi, czyli karami za „przestępstwa”, zachowania niepożądane.

Obroża elektryczna dla psa: kiedy karcić?

Pamiętaj, że karcenie psa jest skuteczne w treningu tylko wtedy, gdy robi się to odpowiednio. Odpowiednie karcenie jest jednak trudne. Osoby niedoświadczone powinny ograniczyć szkolenie psa do metod pozytywnych, tak jak zalecają to psi trenerzy i behawioryści.

Ważne, by karcenie psa zredukować do niezbędnego minimum i tworzyć u niego negatywne skojarzenia tylko z tymi zachowaniami, które uważamy za wyjątkowo uciążliwe i które chcemy jak najszybciej wyplenić. Metody pozytywne powinny dominować nad negatywnymi, należy najpierw nagradzać za zachowania dobre, a dopiero w ostateczności karać za złe. Obroże elektryczne sprawdzają się w przypadku psów wyjątkowo nieposłusznych, mających tendencję do zachowań destrukcyjnych, agresji czy uganiania się za wypatrzoną zwierzyną.

Tak jak w przypadku każdej innej metody treningowej, karanie musi być konsekwentne – nie wolno go nadużywać, nie wolno też raz karać, a raz odpuszczać psu, bo akurat nie mamy serca ściągać go z wygodnej kanapy.

Pamiętaj też, że wiele niepożądanych zachowań psów to objawy problemów, a nie problemy same w sobie. Jeśli pies sika w domu, gryzie meble lub notorycznie stara się przeskoczyć ogrodzenie, należy sprawdzić, czy przypadkiem nie jest chory, znerwicowany lub osamotniony. Dopiero, gdy dane zachowanie wynika z nieodpowiedniego ułożenia zwierzaka (lub po prostu braku wcześniejszego wychowania i treningu), można przystąpić do szkolenia.

Podobne artykuły

facebook/Samuel Flores

Psy

Pies strzegł swojego umierającego przyjaciela. Pozostał u jego boku do ostatniej chwili

Czytaj więcej >
robaki u psa

Psy

Zabezpiecz swojego psa (i siebie) przed robakami!

Czytaj więcej >
Pies porzucony w worku

Psy

Wrzucił psa do worka i obciążył gruzem. Seryjny oprawca zwierząt pilnie poszukiwany

Czytaj więcej >
Potrącony pies

Psy

Kierowca śmiertelnie potrącił psa i uciekł z miejsca zdarzenia. Czy odpowie za swoje czyny?

Czytaj więcej >
diesel śmierć

Psy

Diesel zachorował na raka. Właściciel towarzyszył mu do ostatniej chwili

Czytaj więcej >
piesek

Psy

Zabawy psa z dzieckiem. Maluch nie może przestać się śmiać

Czytaj więcej >