Swiatzwierzat.pl
Mysikrólik: król rozmiarów myszy

Pixabay.com

Mysikrólik: król rozmiarów myszy

25 Marca 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Mysikrólik to najmniejszy europejski ptak, zarazem twardziel, który nie kryje się nawet przed trzeszczącym mrozem. Mysikrólik nosi koronę, którą szpanuje przed samiczkami. Gdzie w Polsce żyje mysikrólik? Dowiedz się, jaki jest i jak żyje mysikrólik.

Mysikrólik: stosunki z ludźmi

Mysikrólik (łac. regulus regulus) to najmniejszy ptak Europy, a zarazem twardziel, który nie kryje się w dziuplach nawet na mrozie i dzielnie stawia czoła przeciwnościom losu na swojej ulubionej świerkowej gałęzi. Nazwa „regulus” po łacinie oznacza małego króla, stąd „królik”, a „mysi”, bo ptaszek jest bardzo mały. Mysikrólik to więc wielkopańska odwaga i wytrzymałość w ciele rozmiarów myszki.

Możliwe też, że nawiązanie do godności królewskiej pochodzi od żółtych piórek na głowie mysikrólika, które skojarzyły się ludziom z koroną. Arystoteles i Pliniusz Starszy opowiadają w swych pismach legendę o tym, jak ptaki postanowiły wyłonić swojego króla. Miał nim zostać największy chojrak, czyli ten ptak, który wzleci najwyżej. Wydawało się, że stanowisko przypadnie orłowi, ale kiedy drapieżca zmęczył się już i zaczął opadać, spod ogona wyleciał mu ukryty wcześniej wśród piór niewielki ptaszek – mysikrólik – i wzleciał jeszcze kawałek wyżej. Ptaki nagrodziły cwaniaka tytułem króla, a w każdym razie królika, o czym świadczy złocisty czubek na głowie mysikrólika.

Jak wygląda mysikrólik?

Mysikrólik to najmniejszy rodzimy ptak Europy. Jego ciało ma zaledwie ok. 9 cm długości, rozpiętość skrzydeł wynosi 15 cm, masa ciała to tylko 7 g (mniej więcej tyle, ile waży łyżeczka soli dodawana do zupy).

Mysikrólik ma dość krępe ciało z dużą głową i niedługim ogonem. Łatwo go pomylić ze zniczkiem zwyczajnym, który jednak jest nieco większy i ma ciemniejsze piórka na barkach. Z kolei świstunka ma żółtą brew i szare piórka na głowie, poza tym jest sporo większa od mysikrólika.

Upierzenie mysikrólika ma kolor oliwkowozielony, ciemniejszy na wierzchniej i jaśniejszy na spodniej stronie ciała, z charakterystyczną grubą kreską na głowie, w kolorze pomarańczowym u samca lub żółtym u samiczki, z czarnym obwiedzeniem. Skrzydełka są ciemniejsze z dwiema białymi pręgami na lotkach. Białe są też policzki i czoło ptaka, a kuper i brzuszek żółtawe.

Mysikrólik: obszar występowania

Mysikrólik i jego 14 podgatunków zamieszkują na stałe głównie Europę Środkową i Wschodnią, łącznie z Wyspami Brytyjskimi, Islandią i południową częścią Półwyspu Skandynawskiego. Na południe od Alp i Pirenejów z zasady tylko zimuje, choć stale pomieszkuje też w niektórych częściach Apeninów i na górzystych terenach Półwyspu Bałkańskiego.

Mysikrólik w Azji zamieszkuje północne obrzeża Turcji, Kaukaz i Środkowe Chiny. Azjatyckie letnie lęgowiska mysikrólika obejmują duże obszary Południowo-Wschodniej Rosji, Sachalin i wyspę Hokkaido, z kolei zimowiska znajdują się na Półwyspie Koreańskim i pozostałych Wyspach Japońskich.

W Polsce mysikrólik to ptak bardzo liczny, spotykany wszędzie tam, gdzie wstępują świerki. Wiosną i jesienią populacje północne mysikrólika migrują i wiele ptaków koczuje wówczas na terenie Polski.

Mysikrólik: biotop

Mysikrólik to ptak zasadniczo leśny, trzyma się najchętniej iglastych borów, ukochał sobie szczególnie świerki i jodły. Pośpiewuje bardzo cicho, a z racji wrodzonej nieśmiałości i niewielkich rozmiarów trudno go wypatrzeć.

Mysikrólik pod ochroną

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nie uznaje mysikrólika za gatunek zagrożony wyginięciem. Nadano mu symbol LC - „least concern”, oznaczający najmniejszą troskę. Na całym świecie żyje obecnie między 100 a 170 mln mysikrólików, choć liczebność populacji zdaje się powoli zmniejszać.

W Polsce mysikróliki liczą od 500 do 800 tys. par, czyli łącznie do 1,6 mln sztuk. Mysikrólik objęty jest nad Wisłą ścisłą ochroną gatunkową, co oznacza, że bez zgody Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie można w żaden sposób ingerować w jego tryb życia ani też ograniczać mu wolności, czyli łowić, hodować czy posiadać.

Mysikrólik: tryb życia

Większość czasu mysikróliki spędzają, żerując na drzewach. Z dużą zręcznością przebiegają po gałęziach i przelatują z drzewa na drzewo. Rzadko i niechętnie schodzą na ziemię.

Mysikrólik nie kryje się zimą w dziuplach, lecz raczej przysiada z kolegami na gałęzi w ciasnej grupce, by wzajemnie się grzać i w ten sposób przetrwać zimne noce. Mysikróliki potrafią też wprowadzać swoje ciało w stan przejściowej hipotermii, co pozwala im obniżyć tempo metabolizmu, a do tego w czasie nocy spalają tłuszcz nagromadzony za dnia – nawet do 20% masy swojego ciała. Te techniki pozwalają mysikrólikom przetrwać temperatury nawet do 25 stopni poniżej zera.

Mysikrólik: zachowania społeczne

Mysikrólik zasadniczo prowadzi raczej samotniczy tryb życia, w okresie lęgowym znajduje sobie jednak partnera, któremu pozostaje wierny, a ptaki z populacji północnych migrują jesienią i wiosną, tworząc wtedy większe stada.

Mysikrólik śpiewa przez cały rok, ale rzadko i cicho. Milknie w okresie wylęgu piskląt, by nie zwracać uwagi drapieżników na swoje gniazdo.

Jak poluje mysikrólik?

Mysikrólik niestrudzenie szuka pokarmu w gałęziach i na pniach drzew. W ciągu krótkiego zimowego dnia potrafi oblecieć kilkaset drzew, zbierając zmarznięte owady. Mysikrólik wyszukuje ofiary w każdym zakamarku - potrafi przemierzać gałęzie głową w dół, co sprawia, że trudno się przed nim ukryć.

Co je mysikrólik?

Mysikróliki najchętniej pałaszują owady w każdej postaci – jaja, larwy i kokony, poczwarki i dorosłe, lubią zwłaszcza komary, pająki, skoczogonki, mszyce i muchówki, połaszą się też na gąsienice, chrząszcze i świerszcze. Z roślin mysikróliki preferują nasiona iglaków.

Jak rozmnaża się mysikrólik?

Okres lęgowy mysikrólika trwa od kwietnia do lipca. Na początku wiosny mysikróliki łączą się w pary. Samce konkurują o samice, strosząc swe żółte piórka na głowach. Kto się bardziej nastroszy, przyciągnie lepsze samiczki.

Mysikróliki dobierają się w pary, razem wiją gniazdo i karmią młode, choć jajka wysiaduje tylko samiczka.

Mysikrólik: gniazdo

Mysikróliki wiją gniazda wysoko wśród świerkowych gałęzi. Mocują je od spodu między zwisającymi gałęziami, tak że konstrukcja zwisa z drzewa. Gniazdo uplecione jest z gałązek, mchu i traw, a wyściełane piórkami i sierścią zwierzęcą. Ma kształt kuli z otworem wlotowym w górnej części. Ścianki zlepione są pajęczymi nićmi i kokonami owadów. Średnica zewnętrzna gniazda mysikrólika to ok. 10 cm, a więc sporo jak na tak małego ptaszka.

Mysikrólik: młode

Samiczka mysikrólika niesie się dwa razy, w kwietniu i czerwcu, za każdym razem składa ok. 10 jaj. Samiczki są bardzo dzielne: łączna masa jednego zniesienia wynosi przeciętnie 144% masy ciała ptaka. To tak, jakby kobieta urodziła dorosłego mężczyznę.

Wysiadywanie jajek trwa ok. 16 dni, karmienie młodych kolejne 16 dni, po którym to czasie małe (w każdym razie mniejsze niż dorosłe) mysikróliki są już w zasadzie samodzielne.

Zdrowy mysikrólik

Naturalnymi wrogami mysikrólików są ptaki drapieżne – orły, sokoły, krogulce i sowy. Ptaszki przenoszą też niestety pchły i wszy.

Na wolności mysikróliki żyją przeciętnie ok. 5 lat, najstarszy odnotowany dociągnął do prawie 8 lat.

Podobne artykuły

Gepard - najszybsze lądowe zwierzę na świecie

Inne zwierzęta

Gepard - najszybsze lądowe zwierzę na świecie

Czytaj więcej >
Dudek - popularny ptak o niezwykle oryginalnym wyglądzie

Inne zwierzęta

Dudek - popularny ptak o niezwykle oryginalnym wyglądzie

Czytaj więcej >
Puszczyk - najczęściej spotykana sowa w Polsce

Inne zwierzęta

Puszczyk - najczęściej spotykana sowa w Polsce

Czytaj więcej >
Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Inne zwierzęta

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Czytaj więcej >
Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Inne zwierzęta

Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Czytaj więcej >
delfiny

Inne zwierzęta

Martwe delfiny na plaży. Ghana rozpoczyna śledztwo

Czytaj więcej >