Swiatzwierzat.pl
Świat zwierząt

Gończy bałkański: serbski pogromca zajęcy

14 Stycznia 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Gończy bałkański, zwany też serbskim, to bardzo stara rasa psa. Miał mnóstwo czasu, by osiągnąć mistrzostwo w polowaniu. To też przyjazny pies rodzinny, figlarz oraz niezmordowany uczestnik zabaw i wycieczek. Czy gończy bałkański to odpowiedni pies

Gończy bałkański – historia rasy

Gończy bałkański, zwany też gończym serbskim i podpalanym, to bardzo stara rasa. Psy te od wieków towarzyszyły myśliwym, polującym na małą i dużą zwierzynę na terenach dzisiejszych Bałkanów, głównie Serbii. Pierwszy opis gończego bałkańskiego dał niejaki Frank Laska, kronikarz z XI w. Uważa się jednak, że rasa jest dużo starsza. Być może przodkowie współczesnych gończych bałkańskich przybyli na tereny Serbii jeszcze przed początkiem naszej ery, wraz z kolonizatorami greckimi ok. VI w. p.n.e.

Jak to bywa z naprawdę starymi rasami psów, gończe bałkańskie trzymano przez stulecia przede wszystkim ze względu na ich umiejętności łowieckie, a nie wygląd. Z czasem więc wykształciło się wiele odmian psów o różnych wariantach wyglądu. Dopiero w 1924 r. serbscy hodowcy gończych bałkańskich ogłosili dla nich standard rasy. W 1940 r. gończy bałkański został zarejestrowany jako osobna rasa przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI), a w 1996 r. oficjalnie zmieniono angielską nazwę rasy na Serbian Hound – gończy serbski, ponieważ to właśnie w Serbii rasa ta była i nadal jest najbardziej rozpowszechniona.

Współcześnie gończe bałkańskie nadal chętnie wykorzystuje się do polowania na małą zwierzynę, np. zające i lisy, sporadycznie także na większą, jak dziki. Gończe bałkańskie to zdolni myśliwi, umiejący tropić ofiarę po śladach krwi w różnorodnym terenie i przy trudnych warunkach pogodowych. Psy te najchętniej polują w sforze. Głoszą zwierzynę, szczekając donośnie, ale w domu najczęściej zachowują się dość spokojnie i cicho.

Choć tak popularne w Serbii, gończe bałkańskie są bardzo rzadkie poza granicami tego kraju. W Polsce spotyka się je bardzo rzadko, choć okazyjnie można zamówić szczenięta lub adoptować gończego bałkańskiego ze schroniska.

Jak wygląda gończy bałkański?

Gończy bałkański to średnich rozmiarów pies myśliwski. Osiąga 53 cm wysokości w kłębie i masę ok. 20 kg.

Gończy bałkański: budowa ciała

Gończy bałkański ma silne, smukłe ciało, zdolne do wydłużonego wysiłku.

Pies ma kształtną, nieco spłaszczoną głowę z podłużną kufą i łagodnym stopem. Oczy są nieduże, migdałowatego kształtu, w odcieniach ciemnego brązu. Uszy są średniej wielkości, w kształcie trójkątów o zaokrąglonych wierzchołkach.

Gończy bałkański ma kształtną, nieco wygiętą szyję, mocny grzbiet, głęboką pierś, muskularne nogi z okrągłymi łapami i długi ogon, noszony nisko, ale prostujący się do poziomu w czasie pracy, z lekko zawiniętym ku górze końcem.

Gończy bałkański: typ sierści

Sierść gończego bałkańskiego jest krótka (nieco dłuższa na plecach, udach i spodzie ogona), przylegająca, gęsta i twarda w dotyku. Dwie warstwy – podszerstek i włos okrywowy – zapewniają psu ochronę przed zimnem i wilgocią, umożliwiając polowanie w niemal każdych warunkach pogodowych.

Gończy bałkański: umaszczenie

Umaszczenie gończego bałkańskiego najczęściej jest czarne podpalane. Pies ma czarną sierść na głowie, grzbiecie, zadzie i wierzchu ogona, oraz rudą na kufie, brzuchu, łapach i spodzie ogona. Dopuszczalna jest nieduża plama bieli na piersi.

Jaki charakter ma gończy bałkański? Pan i rodzina

Gończe bałkańskie to psy myśliwskie, najczęściej pracujące w sforach. Uwielbiają tropienie, a gonitwa za lisem to ich żywioł. Mają przyjazne usposobienie i lubią ludzi, dość szybko też przekonują się do obcych. Dlatego, choć nie są to klasyczne psy kanapowe, gończe bałkańskie dobrze sprawdzają się jako psy domowe.

Gończe bałkańskie potrzebują mnóstwa ruchu na swobodzie. Nie nadają się do życia w mieście – najlepszy dla nich jest wiejski dom myśliwego z dużym podwórkiem.

Gończe bałkańskie przywiązują się do swego pana i lubią towarzystwo całej swej ludzkiej rodziny. Nie garną się za bardzo do pieszczot, ale lubią się bawić z ludźmi.

Jaki charakter ma gończy bałkański? Dzieci

Gończe bałkańskie wykazują dużo cierpliwości do dzieci, zwłaszcza takich, z którymi dorastały, i które zostały nauczone, jak należy obchodzić się z psem. Dziecko powinno rozumieć, że pies to nie zabawka, tylko towarzysz zabaw, i choć lubi figle nie gorzej od innych dzieciaków, to należy traktować go z szacunkiem i dobrze się z nim obchodzić. Psa nie należy ciągnąć za uszy ani ogon, popychać, dosiadać ani brać na siłę na ręce.

Zabawy gończych bałkańskich z dziećmi powinny być zawsze nadzorowane przez dorosłych, bo energiczny i całkiem spory pies może niechcący np. przewrócić szkraba lub smagnąć go boleśnie swym długim ogonem.

Jaki charakter ma gończy bałkański? Inne zwierzęta

Odpowiednio zsocjalizowany gończy bałkański dobrze dogaduje się z innymi psami, ale ma też silny instynkt łowny, więc może rzucić się w pogoń np. za kotem, o czym trzeba szczególnie pamiętać, jeśli pies wyprowadzany jest na spacery po mieście. Gończe bałkańskie mogą dogadać się i z kotami, pod warunkiem jednak, że mają odpowiednio dużo czasu na zapoznanie się z nimi.

Jaki charakter ma gończy bałkański? Obcy

Wobec obcych gończy bałkański zachowuje się początkowo nieufnie. Stosunkowo łatwo jednak zdobyć jego zaufanie. Pies nie bywa agresywny, chyba że uzna, że jego pan lub któryś z członków rodziny są zagrożeni.

Gończy bałkański na treningu

Gończe bałkańskie szybko się uczą i lubią podobać się swemu panu, nie mają więc trudności z wykonywaniem jego poleceń. Bywają jednak krnąbrne i uparte. Trening gończego bałkańskiego wymaga czasu i odpowiedniego podejścia, tak by pies zaczął rozumieć korzyści, jakie niesie wykonywanie poleceń.

Trening gończego bałkańskiego wymaga staranności i cierpliwości – to od wychowania i socjalizacji szczeniaka zależy, na ile dorosły pies będzie posłuszny komendom i zdolny do zgodnego współżycia z innymi zwierzakami.

Gończy bałkański: socjalizacja

Trening gończego bałkańskiego powinien zacząć się wcześnie, gdy szczeniak nie ma jeszcze utrwalonych złych nawyków. Początkowe wychowanie powinno objąć nauczenie psa reagowania na własne imię i podstawowe komendy, zwłaszcza na przywołanie.

Należy nauczyć psa zasad dobrego współżycia z ludźmi i innymi zwierzętami, zaznajamiając go z różnymi sytuacjami i zachowaniami oraz przyzwyczajając do różnych dźwięków i zapachów.

Dobrze też przyzwyczaić psa od małego do zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak czesanie, kąpanie, czyszczenie uszu i zębów, obcinanie pazurów, a także do chodzenia na smyczy i w kagańcu, zwłaszcza jeśli gończy bałkański ma być wyprowadzany w mieście.

Im więcej sytuacji i zjawisk pozna szczeniak w okresie socjalizacji, tym lepiej będzie sobie z nimi radził jako dorosły pies. Umiejętność odpowiedniego reagowania na sytuacje, bodźce i komendy zapewnia psu dobre samopoczucie i niski poziom stresu w codziennym życiu.

Gończy bałkański: metody treningowe

Trenując gończego bałkańskiego, należy okazywać łagodne zdecydowanie i uzbroić się w cierpliwość. Pies powinien być nagradzany za każdym razem, gdy poprawnie wykona polecenie. Jeśli pies nie wykona polecenia, możesz go skarcić, ale nie podnoś głosu. Krzyk stresuje psa i zraża go do dalszego treningu.

Dobrze jest trenować psa w krótkich, urozmaiconych sesjach, tak by zwierzak nie znudził się wykonywaniem komend. Pokój przeznaczony na trening psa powinien być możliwie wolny od wszelkich czynników rozpraszających.

Jeśli nie masz czasu na początkowe wychowanie gończego bałkańskiego, możesz powierzyć go profesjonalnemu trenerowi lub oddać do psiego przedszkola, gdzie nauczy się niezbędnych umiejętności pod okiem fachowych opiekunów i będzie mógł socjalizować się z innymi psami.

Nie wolno zaniedbać solidnej socjalizacji i treningu psa. Bez nich zwierzęta stają się nieposłuszne i nieprzewidywalne. Trening to nie łamanie charakteru psa. Bez jasnych reguł i wzorców postępowania psy odczuwają stres i są nieszczęśliwe.

Gończy bałkański: praca i sport

Po zakończeniu podstawowego treningu, można przystąpić do szkolenia psa do prac myśliwskich lub zawodów sportowych.

Nawet jeśli nie planujesz wystawiać go do żadnego konkursu, trening nowych umiejętności to dla gończego bałkańskiego świetna zabawa i okazja do zażycia ruchu w towarzystwie opiekuna.

Gończe bałkańskie dobrze radzą sobie w konkurencjach takich jak agility i tropienie, a także wymagających wytrzymałości sportach typu canicross.

Gończy bałkański na spacerze

Gończy bałkański czuje się najlepiej na wsi, gdzie ma do dyspozycji ogródek przydomowy lub podwórko, a na spacery może wychodzić na łąki, do lasu czy nad potok. Psy te z zasady czują się lepiej na łonie natury niż w mieście.

Należy poświęcać gończemu bałkańskiemu odpowiednio dużo uwagi i dbać o to, by był wybiegany. Gończy bałkański kocha długie spacery, szczególnie dalsze wyprawy na łąkę, do lasu czy nad jezioro – wszędzie tam, gdzie może swobodnie biegać, badać otoczenie i podążać za ciekawymi zapachami. Uwielbia zabawy węchowe, np. tropienie smakołyków, zabawek czy osób, a także aportowanie. Pies chętnie będzie towarzyszył swemu panu w czasie joggingu lub na wycieczce rowerowej.

Gończe bałkańskie lubią eksplorować otoczenie, dlatego odbiegają daleko od swego pana w czasie spaceru, a kiedy jeszcze złapią trop, tracą głowę i rzucają się w pogoń, nie zwracając uwagi na komendy właściciela. W mieście należy je więc wyprowadzać na elastycznej smyczy, przytwierdzonej do szerokiej obroży lub dopasowanych szelek. Dobrze też założyć psu fizjologiczny kaganiec, który nie utrudnia ziajania. Wyprowadzając gończego bałkańskiego, należy zachować czujność i gotowość do przywołania psa lub odciągnięcia go, jeśli rzuci się w pogoń za przyuważoną wiewiórką, ptakiem czy kotem sąsiadów.

Gończy bałkański nieźle znosi upały, choć w wyjątkowo gorące dni dobrze jest raczej pozwolić mu odpoczywać w cieniu, a na spacer zabierać rano i wieczorem, kiedy jest chłodniej. Dwuwarstwowa sierść gończego bałkańskiego zapewnia mu do pewnego stopnia ochronę przed zimnem, choć w wyjątkowe mrozy dobrze jest założyć psu ocieplające ubranko. Pies może spędzać dużo czasu na zewnątrz, nie powinien jednak sypiać w budzie, bo może się wychłodzić.

Gończy bałkański sam w domu

Gończy bałkański dobrze znosi czasowy brak towarzystwa ludzi, o ile wcześniej wybiegał się i wybawił. Znudzony i niewybiegany, pies może zacząć niszczyć otoczenie i głośno wyć, a do tego podejmować próby ucieczki. Podwórko lub ogród, po którym hasa gończy bałkański, musi być odpowiednio ogrodzone wysokim parkanem lub solidną, porządnie zamocowaną siatką.

By zapobiec wykształceniu się u psa lęku separacyjnego, należy przyzwyczajać go do spędzania kilku godzin w samotności już na etapie socjalizacji. Jeśli pies szczególnie źle znosi rozstania ze swoim panem, można złagodzić jego stres, pozostawiając mu do dyspozycji przed wyjściem ulubione zabawki, częstując smakołykiem, lub zostawiając włączony telewizor, tak by wydobywające się z odbiornika ludzkie głosy działały na pupila kojąco.

Jeśli gończy bałkański przeżywa bardzo silny lęk separacyjny, należy zaprowadzić go do psiego behawiorysty, który pomoże zidentyfikować i zwalczyć przyczyny lęku u zwierzęcia.

Co je gończy bałkański? Kupna karma

Gończy bałkański powinien dostawać wysokiej jakości karmę dla psów, bogatą w pełnowartościowe białka zwierzęce (mięso mięśniowe i podrobowe), z dodatkiem naturalnych olejów, warzyw i owoców.

Nie należy podawać psu karmy zawierającej konserwanty, barwniki, spulchniacze, słodziki, aromatyzery, wszelkie zboża i niezidentyfikowane „resztki zwierzęce”. Te resztki to najczęściej nie soczyste mięsiwo, które nie zmieściło się do innych puszek, tylko odpady –zmielone kopyta, wargi, wymiona itp. „specjały” – które bardzo obciążają układ trawienny psa.

Gończy bałkański ma spory apetyt, ale nie przejawia tendencji do tycia. Należy starannie dobrać psu dietę i porcjowanie w zależności od jego płci, masy, wieku, stanu zdrowia i trybu życia. Pomoże Ci w tym weterynarz lub psi dietetyk. Dobrą praktyką jest podawanie psu jednego posiłku w ciągu dnia, najlepiej wieczorem, tak by rano był gotów do pracy bez przepełnionego żołądka.

Co je gończy bałkański? Dieta BARF

Gończy bałkański chętnie będzie się odżywiał surowizną. Podawaj mu świeże mięso (unikaj wieprzowiny, bo może zwierać pasożyty), ryby i oleje rybne, od czasu do czasu także surowe jajko, otręby, gotowany makaron lub ryż. Niektóre psy lubią owoce, np. jagody – wystarczą dwie jako dodatek do posiłku. Wiele psów lubi chrupać różnego rodzaju kości i kurze łapki, które dodatkowo ścierają im kamień nazębny.

Stosując dietę BARF trzeba pamiętać o suplementowaniu psu niektórych witamin i minerałów. Posłużą do tego specjalne preparaty, dostępne w sklepach zoologicznych.

Zdrowy gończy bałkański

Gończe bałkańskie cieszą się dobrym zdrowiem. Zdarzają się, choć rzadko, przypadki dysplazji stawów biodrowych i łokciowych oraz choroby oczu – typowe dla psów tropiących mechaniczne urazy, odnoszone w czasie buszowania z nosem w krzakach, trawach, korzeniach i wszelkich zakamarkach. Zanieczyszczenie oczu może prowadzić do zapalenia spojówek.

Jak u wszystkich psów z opadającymi uszami, u gończych bałkańskich występuje zwiększone ryzyko infekcji przewodów słuchowych, której można zapobiec poprzez odpowiednią higienę.

Każdy pies powinien przynajmniej raz w roku odwiedzać weterynarza na przegląd stanu zdrowia. Takie badanie powinno objąć pobranie psu krwi, osłuchanie serca i płuc, sprawdzenie stanu zębów, uszu i pazurów, konsultacje dotyczące diety. Dzięki takim kontrolnym wizytom można w porę wykryć różnego rodzaju choroby i dolegliwości, a wczesna diagnoza bardzo ułatwia leczenie.

Zadbany gończy bałkański żyje przeciętnie od 11 do 13 lat.

Czysty gończy bałkański: czesanie

Krótka sierść gończego bałkańskiego nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Trzeba ją jednak regularnie czesać, zwłaszcza w okresie linienia, z użyciem miękkiej szczotki lub rękawicy z gumowymi wypustkami, które zbierają martwy włos. Czesanie z użyciem rękawicy jest bardzo przyjemne dla psa, który odbiera je trochę jak głaskanie i masaż.

Czysty gończy bałkański: kąpanie

Gończy bałkański rzadko wymaga kąpieli, z reguły wystarczy otrzepać go po spacerze lub przetrzeć wilgotnym ręcznikiem.

Kiedy kąpiesz gończego bałkańskiego, pamiętaj, by użyć specjalnego szamponu dla psów krótkowłosych, który nie podrażnia skóry, nie wywołuje alergii i nie rozmiękcza sierści. Na dno wanny lub podłogę prysznica połóż ręcznik albo gumową matę, żeby pies nie ślizgał się w czasie kąpieli.

Po zakończeniu mycia dokładnie wysusz psa, bo mokra skóra i sierść to ulubione środowisko rozwoju dla grzybów i bakterii. Zwróć szczególną uwagę na dokładne wysuszenie wnętrz jego oklapłych uszu.

Czysty gończy bałkański: uszy, oczy i nos

Szczególnej uwagi wymagają uszy gończego bałkańskiego. Ich kanały słuchowe nie są należycie wentylowane, co może prowadzić do infekcji grzybicznych i bakteryjnych. Należy regularnie czyścić uszy gończego bałkańskiego za pomocą wacika nasączonego specjalnym środkiem samoczyszczącym dla zwierząt.

W podobny sposób możesz w miarę potrzeby czyścić psu truflę nosa i kąciki oczu, jeśli zobaczysz w nich zabrudzenia lub zaschnięte łzy. Do czyszczenia kącików oczu psa najlepiej użyć szmatki nasączonej solami fizjologicznymi lub po prostu ciepłą wodą.

Czysty gończy bałkański: zęby

Gończe bałkańskie miewają problemy z kamieniem nazębnym, dlatego należy regularnie czyścić im zęby za pomocą szczoteczki i pasty enzymatycznej lub podawać smakołyki dentystyczne. To różnego rodzaju kości, krokiety i gryzaki, które usuwają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają przykry zapach oddechu psa.

Czysty gończy bałkański: pazury

Podobnie jak innym psom, gończym bałkańskim należy w miarę potrzeby przycinać pazury, bo zbyt długie utrudniają chodzenie i powodują ból. Na szczęście u psów bardzo aktywnych, takich jak gończy bałkański, pazury najczęściej w wystarczającym stopniu ścierają się same w czasie chodzenia i biegania. Mimo to nie należy ich zaniedbywać – konieczne są regularne inspekcje.

Możesz obciąć psu pazury samodzielnie lub zaprowadzić go na obcięcie do weterynarza albo groomera. Pamiętaj, że należy obcinać tylko same koniuszki pazurów, bo pozostała ich część jest unerwiona i ukrwiona.

Dla kogo gończy bałkański to idealny pies?

Gończy bałkański to pies dla myśliwych lub bardzo aktywnych rodzin, które zdołają zaspokoić jego duże potrzeby ruchowe. Jego przyjazna natura i stosunkowo łatwe poddawanie się szkoleniu sprawiają, że jest to pies nadający się dla początkujących przewodników, ale pod warunkiem, że są oni gotowi poświęcić czas i energię na odpowiednie ułożenie pupila i zapewnianie mu mnóstwa ruchu.

Gończy bałkański z dobrej hodowli

Gończy bałkański, jak wszystkie rasowe psy, powinien pochodzić od doświadczonych, odpowiedzialnych hodowców. Profesjonalna hodowla gwarantuje, że psy były umiejętnie krzyżowane, przez co szczenięta nie są obciążone zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób genetycznych.

Dobry hodowca dba o warunki bytowania swych psów, troszczy się o szczenięta w najwcześniejszym okresie ich życia i pilnuje, by psy przeszły wszystkie niezbędne badania, szczepienia i zabiegi odrobaczania.

Odpowiedzialny hodowca nie tylko będzie umiał odpowiedzieć na wszystkie Twoje pytania dotyczące rasy i opieki nad gończym bałkańskim, ale sam zada Ci kilka pytań, by upewnić się, że będziesz umiał zaspokoić potrzeby psa.

Gończy bałkański: dokumentacja

Rasowy gończy bałkański musi posiadać dwa dokumenty:

  1. książeczkę zdrowia, odnotowującą szczepienia i zabiegi odrobaczenia, może także wszczepienie czipu (każda czynność medyczna musi być potwierdzona podpisem weterynarza i naklejką), oraz

  2. rodowód, który poświadcza, że szczeniak spełnia standard rasy, a więc może być w przyszłości wystawiany do zawodów i konkursów.

Ile kosztuje gończy bałkański?

Rasowy gończy bałkański może kosztować kilkaset dolarów lub euro.

Nie sposób podać dokładnej ceny w złotówkach, bo psy te nie są hodowane w Polsce. Kto chce polować z gończym bałkańskim, musi zamówić szczeniaka zagranicą, odczekać swoje na miot i opłacić transport.

Miesięczny koszt utrzymania gończego bałkańskiego wynosi ok. 150 zł.

Podobne artykuły

piesek

Psy

Zabawy psa z dzieckiem. Maluch nie może przestać się śmiać

Czytaj więcej >
pies i robbie

Psy

Adoptowany chłopiec postanowił ocalić psy w podeszłym wieku. "Wiem, jak to jest być niekochanym”

Czytaj więcej >
Nagranie z monitoringu

Psy

Bezczelnie ukradł yorka, gdy właściciel był na zakupach. Wszystko uchwyciła kamera

Czytaj więcej >
Łatek

Psy

Starsi państwo poprosili o pomoc w transporcie pieska. Zgłosił się wicemarszałek Sejmu

Czytaj więcej >
Golden retriever i króliczki

Psy

Golden retriever adoptował zagubione króliczki. Zajął się nimi w najczulszy sposób

Czytaj więcej >
Jan Błachowicz

Psy

Jan Błachowicz o obowiązkach właścicieli zwierząt. Ma ważny apel do fanów

Czytaj więcej >