Sznaucer: rozbrykany brodacz
Źródło: Pixabay.com

Sznaucer: rozbrykany brodacz

1 Grudnia 2020

Sznaucer to grupa trzech ras psów użytkowych, wykorzystywanych od średniowiecza do polowania na gryzonie i pilnowania domostw. Mają urocze brody, grzywki i wąsiki, są energiczne i inteligentne, świetnie nadają się na towarzyszy rodziny. Czy sznaucer to pies dla Ciebie? A jeśli tak, to który: sznaucer olbrzym, średni czy miniaturka? Dowiedz się, jaki jest i czego potrzebuje pies typu sznaucer.

Sznaucer – historia rasy

Niemieckie słowo „Schnauzer” oznacza „pysk” lub – potocznie – „wąsy” i znakomicie opisuje wygląd psów typu sznaucer, które mają charakterystyczne brodate kufy.


Sznaucer to typ psa, do którego należą obecnie trzy rasy: sznaucer średni, sznaucer olbrzym i sznaucer miniaturka.


Pierwotną rasą jest sznaucer średni. Pies ten znany był w Niemczech już w średniowieczu, choć planowa hodowla zaczęła się ok. 1850 r. Rasa ma wspólnych przodków z pinczerami i do roku 1879 była nazywana pinczerem szorstkowłosym. Kiedy w tym właśnie roku pies imieniem Schnauzer wygrał konkurs piękności w Hanowerze, sznaucerami zaczęto nazywać całą rasę. W 1880 r. sznaucery otrzymały standard rasy. W 1905 r. pierwszy pies tej rasy trafił do USA, a w 1926 r. - do Anglii.

Sznaucer średni jest zapewne efektem krzyżowania pinczerów z niemieckimi czarnymi pudlami i szpicami wilczymi. Ponadprzeciętna inteligencja czyni ze sznaucera wszechstronne zwierzę, zdolne do różnego typu prac. Sznaucery wykorzystywano do polowania na szczury, zaganiania bydła i obrony domostw, a także do innych zadań, np. w czasie I wojny światowej do transportu listów i niewielkich paczek. Dziś sznaucery nierzadko służą w policji, w jednostkach ratunkowych, wykrywają ładunki wybuchowe na lotniskach oraz raka skóry i płuc w szpitalach.


Sznaucer olbrzym, zwany też sznaucerem monachijskim, wyhodowany został w XVII w. w Szwabii do pilnowania gospodarstw, zaganiania bydła oraz do służby w policji i armii. Uważa się, że sznaucer olbrzymi to efekt krzyżowania średnich sznaucerów z licznymi rasami, m.in. owczarkiem niemieckim i turyngijskim, dogiem niemieckim, dobermanem, rottweilerem i bokserem.

Sznaucer miniaturka to rasa wyhodowana w XIX w., prawdopodobnie jako połączenie sznaucera średniego z mniejszymi rasami, takimi jak pinczer małpi i pudel miniaturowy.

Jak wygląda sznaucer?


Sznaucer średni mierzy ok. 46 cm wysokości w kłębie i waży ok. 20 kg.

Sznaucer olbrzym jest – jak wskazuje nazwa – większy: osiąga 61 cm wysokości i wagę 36 kg.


Sznaucer miniaturka mierzy 30 cm w kłębie i waży do 10 kg. Mniejsze sznaucery, reklamowane jako rozmiar zabawkowy (toy) lub filiżankowy (teacup), nie spełniają standardu rasy. Tak małe psy są efektem nieumiejętnej hodowli, wykazują cechy karłowatości i często cierpią na choroby o podłożu genetycznym.


Głowa zdrowego sznaucera jest mocna, kufa podłużna, w kształcie łagodnie ściętego klina, zwężająca się ku wierzchołkowi nosa. Oczy są owalne, w ciemnym kolorze, uszy osadzone wysoko, trójkątne i załamane. Tułów jest mocny, zwarty, grzbiet lekko opada w kierunku zadu. Ogon powinien być masywny i zagięty sierpowato.


Cechą wspólną wszystkich ras sznaucera są charakterystyczne brodate kufy i gęste, krzaczaste brwi. Sierść sznaucerów jest dwuwarstwowa, z gładkim podszerstkiem i szorstkim włosem okrywowym, trochę linieje i stale rośnie, dlatego sznaucer musi regularnie odwiedzać psiego fryzjera. Żeby szorstki włos okrywowy rozwinął się w pełni, zgodnie ze standardem rasy, należy przynajmniej dwa razy w roku porządnie go trymować – to tzw. obnażanie sznaucera. Z kolei strzyżenie włosa okrywowego powoduje, że sierść psa traci swoją szorstkość i staje się gładka.

Umaszczenie sznaucera najczęściej jest szare w odmianie salt-and-pepper (włosy mają różne odcienie szarości, bieli i czerni), czarne lub białe, rzadziej brązowe.

W USA przycina się polującym sznaucerom uszy i ogony, żeby szczury nie mogły ich gryźć, w Europie jednak ta praktyka jest nielegalna.

Jaki charakter ma sznaucer?

Sznaucer to energiczny pies, silny i wytrzymały, skory do zabawy, bardzo przywiązany do swojej rodziny. Lubi dzieci, a po odpowiednim ułożeniu z reguły zachowuje spokój i cierpliwość w większości sytuacji.


Wobec obcych sznaucer zachowuje czujność i ostrzega przed nimi szczekaniem. Ponieważ sznaucery bywają z tego powodu dość głośne, należy nauczyć je ograniczać szczekanie na etapie wczesnego treningu.


Sznaucery to inteligentne psy, przejawiające skłonność do niezależności. Wymagają więc ułożenia i treningu. Na szczęście wychowanie sznaucera nie przedstawia większych trudności. W rankingu ras najlepiej poddających się treningowi, zestawionym przez badacza psiego behawioru, Stanley’a Corena, sznaucery uplasowały się wysoko. Na 140 ras uwzględnionych w rankingu sznaucer miniaturka zajął dwunaste, średni osiemnaste, a olbrzym dwudzieste ósme miejsce. Sznaucer miniaturka uplasował się też na piątym miejscu w rankingu psów stróżujących, a olbrzym na szóstym miejscu wśród psów obronnych.


Trening sznaucera można zacząć już po ok. dwóch miesiącach życia szczeniaka. Szkolenie początkowe powinno objąć nauczenie psa reagowania na własne imię i podstawowe komendy. Należy wpoić sznaucerowi zasady dobrego życia z ludźmi i zwierzętami, także obcymi, pokazując mu różne sytuacje i przyzwyczajając do odgłosów i zapachów. Szkolenie początkowe to też dobry moment, by pies przyzwyczaił się do zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak czesanie, trymowanie, strzyżenie, kąpanie, czyszczenie zębów i uszu, obcinanie pazurów, a także do chodzenia na smyczy. Warto też przyuczyć psa, by mniej szczekał, zwłaszcza jeśli mieszka w bloku, gdzie hałas może przeszkadzać sąsiadom.

Trenując sznaucera, należy okazywać łagodną stanowczość i uzbroić się w cierpliwość. Pies powinien być nagradzany za każdym razem, gdy poprawnie wykona polecenie. Nagrodą może być pochwała, smakołyk lub chwila ulubionej zabawy. Gdy sznaucer nie wykona polecenia, możesz go skarcić, ale nie krzycz. Krzyk stresuje psa i zraża go do dalszego treningu.

Jeśli nie masz czasu na samodzielne ułożenie swego psa, możesz oddać go do psiego przedszkola, gdzie naucz się wszystkich potrzebnych umiejętności i będzie mógł do woli socjalizować się z innymi szczeniakami.


Po zakończeniu szkolenia podstawowego sznaucer może dalej uczyć się np. stróżowania lub przygotowywać się do psich zawodów sportowych. Nawet jeśli nie zamierzasz wstawiać psa do zawodów, trening będzie dla niego świetną zabawą i okazją do aktywnego spędzenia czasu z opiekunem. Sznaucery dobrze radzą się w konkurencjach takich jak np. agility (bieg po torze przeszkód) i flyball (psia sztafeta).


Sznaucer ma dużą potrzebę ruchu, którą trzeba zaspokajać, wyprowadzając go na długie spacery. Pies chętnie biega za frisbee, będzie też dobrym towarzyszem joggingu. Chętnie wybierze się do lasu i na łąkę, gdzie może swobodnie hasać i szperać. W mieście sznaucery dobrze jest wyprowadzać na smyczy, a średnie i olbrzymie także w kagańcu fizjologicznym, który nie utrudnia ziajania. Sznaucer jest z natury nieufny wobec obcych i rzadko popada w otwarte konflikty z innymi psami, samce mogą jednak czasem być zadziorne i pakować się w kłopoty.

Znudzony lub pozostawiony sam na zbyt długo, sznaucer może wyć, szczekać i niszczyć meble. Do pewnego stopnia można przyzwyczaić psa do spędzania kilku godzin samotnie na etapie wczesnego treningu. Jeśli sznaucer wyjątkowo źle znosi rozstania, możesz przed wyjściem do pracy poczęstować go ulubionym jedzeniem. Czasem pies jest spokojniejszy, jeśli zostawi się na cały dzień włączony telewizor – zwierzak będzie stale słyszał ludzkie głosy i nie martwił się nienaturalną ciszą.


Co je sznaucer?


Sznaucer powinien dostawać wysokiej jakości karmę dla psów, zawierającą przede wszystkim mięso mięśniowe i podrobowe, a także – w odpowiednich proporcjach – warzywa i owoce. Karma nie powinna zawierać konserwantów, barwników, słodzików i spulchniaczy.

Pies może też być karmiony surowizną (tzw. dieta BARF), trzeba jednak pamiętać, by suplementować mu niektóre witaminy i minerały. Nie należy podawać psu surowej wieprzowiny, bo może zawierać pasożyty. Dietę można za to wzbogacić o ryby i oleje rybne, surowe jajka, a w przypadku niektórych psów także owoce, np. jagody.

Pies powinien dostawać porcje dostosowane do jego płci, wieku, masy i trybu życia. W doborze odpowiedniej diety i porcjowania pomoże Ci weterynarz lub psi dietetyk.

Zdrowy sznaucer


Sznaucery cieszą się dobrym zdrowiem. Zapadają jednak czasem na choroby typowe dla psów rasowych. Wystąpić może u nich dysplazja stawów biodrowych, a także choroby oczu (katarakty, zanik siatkówki, wywinięcie lub podwinięcie powieki). Sznaucery zapadają też czasem na tzw. zespół komedonów, czyli zatkanych mieszków włosowych. Zespół komedonów jest nieuleczalny, ale nie śmiertelny i bezbolesny. Choroba polega na tym, że na grzbiecie sznaucera pojawiają się czarna zgrubienia, które można pomylić ze strupami. Nie powodują one jednak świądu.

Sznaucery olbrzymy narażone są na skręt żołądka. To groźne schorzenie, które bez szybkiej interwencji chirurgicznej zabije czworonoga. Przyczyny występowania skrętu żołądka nie są do końca jasne. Można jednak zminimalizować ryzyko skrętu, pilnując, by pies odpoczywał przez około godzinę przed i po posiłku. Sznaucer olbrzym powinien też zjadać naraz mniejsze porcje pokarmu – posiłek poranny i wieczorny dobrze jest podzielić mu na dwie części.

Każdy pies powinien przynajmniej raz w roku odwiedzić weterynarza na ogólny przegląd stanu zdrowia. Wczesne zdiagnozowanie chorób i dolegliwości ułatwia i przyspiesza ich leczenie.

Zadbany sznaucer żyje od 10 do nawet 19 lat. Miniaturki są najbardziej długowieczne, olbrzymy żyją najkrócej.


Czysty sznaucer

Sierść sznaucera stale rośnie i ma nietypową, szorstką fakturę, wymaga więc uważnej pielęgnacji, która może być skomplikowana i czasochłonna. Jeśli nie jesteś gotów samodzielnie dbać o sierść sznaucera, zgodnie ze wskazówkami podanymi w standardzie rasy, konieczne będą regularne wizyty u groomera.

Wprawdzie pies sam z siebie linieje w niewielkim stopniu, to jednak w okresie linienia, dwa razy do roku, jego włosy okrywowe robią się szczególnie gęste i niemal same wychodzą – mówi się wtedy, że sznaucer „zakwitł”. Można wtedy za pomocą gołych rąk łatwo i bezboleśnie wyciągać psu włosy okrywowe, tak by w ich miejsce wyrósł nowy, świeży płaszcz. Ten zabieg ręcznego trymowania nazywa się obnażaniem sznaucera. Można też zamiast obnażania stosować regularne przycinanie włosów psa – przycinanie jest łatwiejsze i szybsze od powolnego i wymagającego staranności ręcznego trymowania - ale wtedy sierść traci szorstkość i staje się gładka, a także zmienia barwę na bardziej jednolitą.


Dłuższe włosy na pyszczku i nogach sznaucera wymagają codziennego czesania i regularnego przycinania. Do czesania nada się solidny metalowy grzebień z regulacją rozstawu zębów. Można także użyć szczotki pudlówki. Przed czesaniem nie zaszkodzi spryskać sierść specjalną emulsją antystatyczną. Jeśli napotkamy kołtun, należy delikatnie rozerwać go palcami. Dobre sklepy zoologiczne mają z reguły w ofercie zestaw szamponów, odżywek i akcesoriów pielęgnacyjnych, dedykowanych specjalnie dla sznaucerów.

Sznaucer może wymagać od czasu do czasu porządnej kąpieli. Pamiętaj, by użyć do niej specjalnego szamponu dla psów szorstkowłosych. Po kąpieli dokładnie wysusz psa suszarką, bo wilgotna skóra i sierść sprzyjają rozwojowi bakterii i grzybów.

Należy dbać o czystość uszu sznaucera. Możesz przecierać je wacikiem nasączonym specjalnym środkiem samoczyszczącym dla zwierząt. Jeśli we wnętrzu małżowin wyrosną włoski, trzeba je wyrwać pęsetą.


Żeby sznaucer zachował zdrowe zęby, trzeba je regularnie czyścić z pomocą patyczka lub szczoteczki i pasty enzymatycznej. Możesz też podawać psu smakołyki dentystyczne, czyli różnego rodzaju kości, krokiety i gryzaki, które usuwają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają przykry zapach oddechu.


Sznaucerowi należy regularnie obcinać pazury, jeśli nie ściera ich dostatecznie. Zbyt długie pazury utrudniają psu chodzenie i mogą nawet sprawiać ból. Obcinaj tylko koniuszki pazurów, bo pozostała część jest unerwiona i ukrwiona. Jeśli boisz się, że skaleczysz psa, zaprowadź go na obcięcie pazurów do weterynarza lub groomera.


Dla kogo sznaucer to idealny pies?

Sznaucer to przyjazny i energiczny zwierzak, dobrze czujący się w mieszkaniu, świetnie nadający się na psa rodzinnego. Nie znosi samotności i potrzebuje dużo ruchu, dlatego trzeba poświęcać mu sporo uwagi – nie nadaje się dla osób zapracowanych.


Odpowiednie wychowanie, a zwłaszcza stała pielęgnacja sierści sznaucera, może stanowić wyzwanie dla początkujących przewodników. Sznaucer nie nadaje się więc na pierwszego psa i może nie być odpowiedni dla singli, którzy musieliby sami o niego dbać.

Sznaucer z dobrej hodowli


Sznaucer powinien pochodzić z dobrej, sprawdzonej hodowli. Odpowiedzialni hodowcy wiedzą, jak krzyżować zwierzęta, by zminimalizować ryzyko wystąpienia u szczeniąt chorób o podłożu genetycznym i deformacji. Jest to szczególnie ważne w przypadku sznaucerów miniaturek. Zbyt małe psy nie spełniają standardu rasy i wykazują cechy karłowatości, z którymi wiążą się kłopoty zdrowotne.

Dobra hodowla psów rasowych ma z reguły swoją stronę internetową, na której można zapoznać się z ofertą szczeniąt na sprzedaż. Dobrze jest odwiedzić upatrzoną hodowlę osobiście, by na własne oczy przekonać się, w jakich warunkach trzymane są psy i czy szczenięta otrzymują należytą opiekę weterynaryjną. Dobry hodowca nie tylko odpowie na Twoje pytania dotyczące charakteru i sposobów pielęgnacji sznaucera, ale sam zada Ci kilka pytań, by upewnić się, że oddaje psy w dobre ręce.


Rasowy sznaucer powinien mieć książeczkę zdrowia z odnotowanymi szczepieniami i zabiegami odrobaczenia, a także rodowód poświadczający, że szczeniak spełnia standard rasy i może być wystawiany do zawodów i konkursów.


Ile kosztuje sznaucer?


Cena sznaucera zależy od konkretnej rasy psa. Najpopularniejsze i zarazem najdroższe są sznaucery miniaturki, które mogą kosztować od 2000 do 3000 zł lub więcej, jeśli pies pochodzi z renomowanej hodowli, rodziców czempionów i jest przeznaczony na wystawy. Psy do trzymania w domu mogą być tańsze.

Należy podchodzić ostrożnie do ofert sprzedaży tanich szczeniąt. Wiele pokątnych hodowli sprzedaje psy niespełniające standardu rasy, karłowate i narażone na choroby genetyczne.

Następny artykuł