Swiatzwierzat.pl
Sroka zwyczajna: nie taka zła, jak ją malują

Pixabay.com

Sroka zwyczajna: nie taka zła, jak ją malują

25 Marca 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Sroka zwyczajna wcale nie kradnie świecidełek, choć to prawda, że dużo skrzeczy i wyjada jajka innych ptaków. Jest niezwykle inteligentna i nieufna wobec ludzi. Czy sroka zwyczajna jest w Polsce pod ochroną? Dowiedz się, jaka jest i jak żyje sroka zwyczaj

Sroka zwyczajna: stosunki z ludźmi

Sroka zwyczajna (łac. pica pica) uchodzi w kulturze za szachrajkę – nałogowo kradnie błyskotki, które są dla niej magnetycznie atrakcyjne. Tymczasem badacze z brytyjskiego uniwersytetu w Exeter przeprowadzili testy, z których wynikło, że sroki wcale nie interesują się błyskotkami i nie kradną np. kluczy czy biżuterii, a wręcz przeciwnie – typowo dla zwierząt, obawiają się nowych i nieznanych obiektów i unikają ich.

Nie ulega jednak wątpliwości, że sroki, podobnie jak inne krukowate, to bardzo inteligentne ptaki. Jako jedyne zwierzęta obok niektórych małp, słoni, świń i delfinów przeszły tzw. test lustra, tzn. wykazały, że potrafią odróżnić swoje odbicie w lustrze od innego ptaka. Sroki potrafią zbierać i ukrywać żywność, tworząc dla siebie zapasy na trudne czasy, a swoim pisklętom dzielą kąski na odpowiednio małe części. Sroki mają dobrą pamięć i potrafią wnioskować z własnych doświadczeń. Zaobserwowano, że sroki w stadach przejawiają pewne rytualne zachowania, potrafią np. wyrażać żal. W niewoli sroki potrafią używać rożnych narzędzi do czyszczenia swoich klatek.

Inteligencja jednak nie zaskarbiła srokom sympatii ludzi, którzy uważali ją – niesłusznie – za złodziejkę, a do tego – całkiem słusznie – za krzykaczkę, mającą brzydki zwyczaj wyjadania innym ptakom jajek i piskląt. Srokę uważano więc za zły omen, zwiastun śmierci, a Jan Brzechwa przedstawił ją w wierszu jako nałogową kłamczuchę i plotkarę. Polszczyzna utrwaliła srokę w kilku niezbyt przychylnych ptakowi powiedzeniach, np. „gapić się jak sroka w gnat” albo „wypaść sroce spod ogona”.

Na Dalekim Wschodzie jednak sroki uważano za symbol płodności i zgody małżeńskiej.

Jak wygląda sroka zwyczajna?

Sroka zwyczajna to średniej wielkości ptak, równy gołębiowi, ale mniejszy od wrony, o ciele długości do 18 cm i okazałym, zaostrzonym ogonie, osiągającym nawet do 30 cm długości. Rozpiętość skrzydeł sroki wynosi do 60 cm, a masa ciała dochodzi do ćwierć kilograma.

Sroka zwyczajna ma charakterystyczne czarno-białe upierzenie, z bielą na brzuchu, bokach ciała, barkówkach i krawędziach skrzydeł. Czarne piórka sroki zwyczajnej mają piękny i różnorodny połysk: na głowie zielony, na grzbiecie czerwony, na ogonie zielono-brązowy, a na skrzydłach zielono-granatowy.

Sroka zwyczajna pierzy się od wczesnego lata do jesieni.

Sroka zwyczajna: obszar występowania

Sroka zwyczajna w postaci 6 regionalnych podgatunków zamieszkuje ogromny obszar Eurazji – od Gibraltaru po Kamczatkę, od fiordów Norwegii po Tajwan, spotyka się ją również w Północno-Zachodniej Afryce. Nie występuje na obszarach rosyjskiej tundry, w Indiach, Indochinach i na Wyżynie Tybetańskiej.

Sroka zwyczajna to ptak szeroko rozpowszechniony w Polsce, głównie na nizinach.

Sroka zwyczajna: biotop

Sroki występują naturalnie przede wszystkim w zaroślach nad brzegami rzek i na obrzeżach lasów, ale nauczyły się, że sąsiedztwo człowieka popłaca i obecnie sroki to jedne z najczęściej spotykanych ptaków lęgowych na polach, łąkach, w sadach, ogrodach i miejskich parkach. Sama Warszawa to dom dla ok. 3,5 tys. par lęgowych srok.

Sroki mieszkają wszędzie tam, gdzie mają dużo zakamarków do ukrycia się i duży teren łowny, porośnięty niewysoką roślinnością i z rzadka drzewami. Sroki unikają tylko stepów i wszelkich otwartych przestrzeni bez roślinności.

Sroka zwyczajna pod ochroną

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nie uznaje sroki zwyczajnej za gatunek zagrożony wyginięciem. Nadano jej symbol LC - „least concern”, oznaczający najmniejszą troskę. W samej Europie żyje obecnie ok. 57 mln srok, a liczebność populacji jest stabilna. Na całym świecie ogólna liczebność srok to ok. 220 mln ptaków.

W Polsce sroki zwyczajne to ok. 400 tys. par ptaków, czyli łącznie ok. 800 tys. sztuk. Sroka zwyczajna objęta jest nad Wisłą częściową ochroną gatunkową, co oznacza, że bez zgody regionalnego inspektora ochrony środowiska nie można w żaden sposób ingerować w jej tryb życia ani też ograniczać jej wolności, czyli łowić, hodować ani posiadać.

Sroka zwyczajna: tryb życia

Sroki są dość płochliwe i odlatują, gdy ludzie próbują się do nich zbliżyć. Ornitolodzy zaobserwowali, że sroki są bardziej zdystansowane wobec ludzi niosących strzelby lub przedmioty przypominające strzelby, a tym nieuzbrojonym okazują nieco więcej zaufania.

Sroki nie migrują – trzymają się swego obszaru lęgowego.

Po ziemi sroka przemieszcza się, wykonując niewielkie podskoki.

Sroka zwyczajna: zachowania społeczne

W okresie lęgowym sroki łączą się w pary, poza nim jednak spędzają czas w towarzystwie innych srok, nocując w stadach liczących nawet do kilkuset ptaków.

Sroka rzadko śpiewa, za to często ostrzega swych pobratymców przed potencjalnym niebezpieczeństwem, wydając charakterystyczne głośne skrzeczenie.

Jak poluje sroka zwyczajna?

Sroka zwyczajna poszukuje ofiar głównie na ziemi, rzadziej na drzewach i wśród krzewów, okazyjnie udaje jej się też pochwycić owada w locie. Zabija, używając swego silnego i ostrego dzioba.

Na co poluje sroka zwyczajna?

Sroki są wszystkożerne. Lubią jednak szczególnie mięso owadów, pająków, jaszczurek i żab, ślimaków i myszy, dżdżownic, a także larw. W miastach sroki zjadają także pisklęta parkowych kosów i drozdów, co czasem sprowadza na nie problemy ze strony konserwatorów miejskiej przyrody. Zimą sroka chętnie zjada też padlinę i odpadki pozostawione przez człowieka.

Z roślin sroka zwyczajna wyjada najchętniej zboża, wszelkie nasiona, owoce i jagody.

Jak rozmnaża się sroka zwyczajna?

Sezon lęgowy sroki zwyczajnej zaczyna się już w lutym i trwa do maja. Sroki tworzą monogamiczne związki na szereg sezonów.

Sroka zwyczajna: gniazdo

Sroki wiją gniazda w odludnych i trudno dostępnych, gęstych krzewach albo w koronach drzew. Właściwe gniazdo sroki uplecione jest z gałązek i traw, wyściełane liśćmi, piórami i sierścią zwierząt, a uszczelnione i mocno zlepione gliną lub błotem. Gniazdo obudowane jest kulistą konstrukcją z gałązek z dwoma otworami wlotowymi i charakterystycznym daszkiem.

Sroki uchodzą za zdolnych budowniczych, a w opuszczonych gniazdach srok często lęgną się inne ptaki, które same nie potrafią klecić tak udatnych domków, np. pustułki.

Sroka zwyczajna: młode

Sroka składa od 4 do 7 jaj na początku wiosny – tylko jeden lęg w sezonie. Samica wysiaduje jaja samodzielnie przez ok. 20 dni, a potem wspólnie z samcem karmi młode i broni gniazda przez kolejne 20 dni. Po tym czasie małe sroki są już samodzielne.

Zdrowa sroka zwyczajna

Naturalnymi wrogami krok są ptaki drapieżne i przedstawiciele rodziny łasicowatych, głównie kuny, które potrafią zakradać się do sroczych gniazd i wybierać z nich jajka lub pisklęta.

Na wolności sroka zwyczajna żyje przeciętnie niecałe 4 lata, choć najstarsza odnotowana sroka żyła aż 21 lat.

Czy sroka zwyczajna nadaje się na zwierzątko domowe?

Sroki to inteligentne ptaki, które potrafią docenić korzyści płynące z bliskości człowieka. Nie dają się jednak łatwo oswoić, choć chętnie przyjmują pozostawiony dla nich pokarm. Ponieważ sroka zwyczajna jest w Polsce objęta częściową ochroną gatunkową, nie można jej posiadać ani w żaden sposób ograniczać jej wolności.

Podobne artykuły

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Inne zwierzęta

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Czytaj więcej >
Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Inne zwierzęta

Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Czytaj więcej >
delfiny

Inne zwierzęta

Martwe delfiny na plaży. Ghana rozpoczyna śledztwo

Czytaj więcej >
Zdjęcie podglądowe  - kurczątko

Inne zwierzęta

Potężny pożar na fermie drobiu. Ogień pochłonął kurnik, zginęło tysiące piskląt

Czytaj więcej >
Świat zwierząt

Inne zwierzęta

Sensacyjne odkrycie na "wyspie marzeń". Słodkie króliczki odnalazły skarb sprzed 9000 lat

Czytaj więcej >
Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Inne zwierzęta

Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Czytaj więcej >