Swiatzwierzat.pl
Sikorka: mała, ale śmiała

Pixabay.com

Sikorka: mała, ale śmiała

24 Marca 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Sikorka to jeden z najpospolitszych polskich ptaków. Sikorka żyje na drzewach, ale nie boi się ludzi i często wykorzystuje ich sąsiedztwo dla swoich korzyści. Czy sikorka jest pod ochroną? Gdzie można ją spotkać? Dowiedz się, jaka jest i jak żyje sikorka!

Sikorka: stosunki z ludźmi

Sikorka, a formalnie sikora (łac. parida), to nazwa rodziny wróblowatych ptaków, pospolicie występujących niemal na całym świecie.

Sikorki w Polsce cieszą się sympatią, może z uwagi na swój uroczy wygląd (śliczne modraszki), może przez to, że masowo wyjadają owady i ślimaki, uwalniając ludzi od bzyczącej i gryzącej plagi i tym samym przyczyniając się do lepszych plonów. Jedna rodzina sikorek potrafi w ciągu roku opędzlować 75 kg owadów – coś ze 3 miliony sztuk! Nic dziwnego, że ogrodnicy i sadownicy wszystkich krajów łączą się w sympatii do sikorek. Połeć słoniny, wystawiany dla sikorek, to zimą często spotykany widok w polskich domach i mieszkaniach.

Jak wygląda sikorka?

Sikorka to niewielki ptaszek. Długość ciała sikorki nie przekracza najczęściej 14 cm, rozpiętość skrzydeł to ok. 20 cm, a masa ciała – 20 g. Ogon ptaka jest dość długi w stosunku do reszty ciała, za to skrzydła nieduże. Dziób sikorki, choć drobny, jest ostry i dziobie z wielką siłą. Nogi ptaka są dość długie i silne, co pozwala mu sprawnie przemieszczać się po gałęziach drzew.

Upierzenie sikorki może mieć różne barwy w zależności od konkretnego gatunku. Najczęściej jest dominująco brązowe z elementami białymi, czarnymi i szarymi, czasem też żółtymi (np. u bogatki dominuje kolor oliwkowy i żółty). Głowa często jest czarno-biała brzuszek żółtawy, u samczyków często z czarnym pasem biegnącym przez środek.

U sikorki modraszki, jak wskazuje nazwa, dominują odcienie błękitu, niebieskie są też nogi.

Sikorki czubatki mają na głowie czuby z piórek, które podnoszą się, gdy ptak jest zły lub zaniepokojony.

Większość sikorek pierzy się (linieje) od maja do października.

Sikorka: obszar występowania

W rodzinie sikor (łac. paridae) wyróżnia się 14 rodzajów ptaków, które zamieszkują ogromne obszary Ziemi. Łatwiej powiedzieć, gdzie sikorek nie ma. Otóż nie ma ich w Ameryce Południowej i Środkowej, na obszarach podbiegunowych, na pustyniach (np. Sahara, Półwysep Arabski), na Madagaskarze i w Australii. W większości pozostałych regionów świata występuje przynajmniej jeden gatunek sikorki, a często więcej.

W Polsce spotkać można 7 gatunków sikorki: bogatkę (najliczniejszą), czarnogłówkę, czubatkę, modraszkę, sikorę lazurową (przybywa tylko na zimę), ubogą i sosnówkę.

Sikorka: biotop

Sikorka najchętniej spędza czas na gałęziach drzew, dlatego zamieszkuje wszędzie tam, gdzie rosną drzewa. Najchętniej w lasach liściastych i mieszanych, ale też w sadach i miastach – w parkach, skwerkach i zieleńcach. Niektóre sikorki – np. najpopularniejsza w Polsce bogatka – tolerują ludzi, a nawet korzystają z ich sąsiedztwa, buszując po ogrodach i karmnikach.

Sikorka pod ochroną

W Polsce wszystkie sikorki objęte są ochroną ścisłą. Oznacza to, że nie wolno w żaden sposób ingerować w ich życie ani środowisko, ograniczać im swobody czy w jakikolwiek sposób krzywdzić. Kto chce zadzierać z sikorkami, musi uzyskać zgodę Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Sikorka: tryb życia

Sikorki najczęściej nie migrują i całe niemal życie spędzają na znajomym terenie, który jest ich domem i łowiskiem.

Sikorka większość czasu spędza, oblatując drzewa w poszukiwaniu pokarmu – owadów. Większość sikorek wszędzie przejawia zachowanie typowe dla ptaków leśnych, tzn. najlepiej czuje się na gałęziach drzew i to je uznaje za bezpieczne schronienie i bazę wypadową. Niektóre gatunki sikorki śmielej poczynają sobie na ziemi (np. modraszki), inne prawie nie opuszczają drzew (np. sosnówki).

Sikorka uchodzi za jednego z najinteligentniejszych ptaków, zaraz za krukiem i papugą. Na Wyspach Brytyjskich w latach 40. XX w. sikorki nauczyły się otwierać kapsle na butelkach z mlekiem, dzięki czemu dostawały się do pożywnej śmietanki. Początkowo działała tylko jedna szajka mlekowych skrytopijców, ale z czasem inne sikorki podpatrzyły od nich sposób na otwieranie butelek i niebawem cała populacja brytyjskich bogatek zaczęła pożywiać się butelkowanym mlekiem. Sikorki nauczyły się nawet kojarzyć, że wózek mleczarza oznacza wyżerkę, i zlatywały się, gdy tylko usłyszały dzwonienie szkła.

Sikorka: zachowania społeczne

Sikorki są towarzyskie i łatwo adaptują się do nowych warunków. W okresie pozalęgowym chętnie żerują w grupach, także z ptakami innych gatunków, czasem podbierając im zdobycz. Sikorki modraszki potrafią głośno awanturować się o najsmaczniejsze kąski.

Sikorki tworzą luźne stada, które wspólnie sypiają na jednym drzewie, ale często żerują i lęgną się oddzielnie.

W okresie godowym sikorki stają się terytorialne i nawołują partnerów donośnym i zróżnicowanym śpiewem. U samczyków bogatki wyróżniono prawie 200 różnych dźwięków.

Sikorki potrafią zażarcie konkurować o najlepsze miejsca lęgowe. Zdarzały się wypadki, gdy sikorka zabijała innego ptaka, by zająć jego gniazd, budkę czy wyjątkowo przytulny zakamarek.

Jak poluje sikorka?

Sikorka wyszukuje owady na drzewach, rzadziej na ziemi. Jej silny dzióbek dobrze nadaje się do zrywania kory, rozbijania owadzich gniazd, porywania gąsienic.

W ciągu doby sikorka potrafi oblecieć tysiąc drzew. W okresie karmienia piskląt sikorka umie upolować ok. 200 owadów każdego dnia i sama zjeść ich tyle, ile waży.

Co je sikorka?

Sikorka odżywia się zimą nasionami (najchętniej słonecznika), prosem, orzechami i jagodami, łasi się też chętnie na wystawioną przez ludzi słoninę. Zdarza jej się – gdy nic innego nie znajdzie – atakować i zabijać nietoperze, a nawet inne ptaki.

Latem sikorka przerzuca się na dietę głównie mięsną – pałaszuje owady (w każdym stadium rozwoju), ślimaki, pająki, nie gardzi padliną, dobija owocami.

Sikorka i słonina: praktyczna rada

Dokarmianie sikorek zimą to dobry uczynek, o ile robi się to umiejętnie. Wystawiać dla ptaków płat słoniny można tylko wtedy, gdy temperatura na dworze spadła poniżej zera. Inaczej słonina zjełczeje i stanie się szkodliwa dla sikorek, choć i tak będą ją łapczywie skubać.

Wystawioną słoninę dobrze jest zastępować nową porcją co ok. 14 dni.

Jak rozmnaża się sikorka?

Sikorki najczęściej są monogamiczne. W Polsce bogatki tworzą pary wczesną wiosną, a lęgną się od kwietnia do lipca, dwa razy w sezonie.

Sikorki lęgną się w gniazdach, które plotą z mchu i włosia, a wyściełają mchem i pierzem. Sikorki nie są zbyt wybredne jeśli chodzi o miejsce założenia gniazda, choć ważna jest odpowiednia wielkość otworu wlotowego – musi być nie za duży, by nie zachęcał drapieżników, i nie za mały, by łatwo było karmić pisklęta. Sikorki wiją gniazda w dziuplach drzew, budkach lęgowych i wszelkiego rodzaju zakamarkach zabudowań, rurach, wywietrznikach, czasem nawet rupieciach lub pozostawionych bez nadzoru pojemnikach, czasem nawet w ziemnych norach.

Sikorka znosi jednorazowo od 4 do 12 jaj, które wysiaduje przez ok. 2 tygodnie. Pisklęta odchowywane są przez kolejne 3 tygodnie przez oboje rodziców.

Zdrowa sikorka

Sikorkom zagrażają ptaki drapieżne i wszelkie łasicowate, zwłaszcza kuny.

Najstarsza odnotowana sikorka bogatka przeżyła na wolności 15 lat.

Podobne artykuły

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Inne zwierzęta

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Czytaj więcej >
Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Inne zwierzęta

Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Czytaj więcej >
delfiny

Inne zwierzęta

Martwe delfiny na plaży. Ghana rozpoczyna śledztwo

Czytaj więcej >
Zdjęcie podglądowe  - kurczątko

Inne zwierzęta

Potężny pożar na fermie drobiu. Ogień pochłonął kurnik, zginęło tysiące piskląt

Czytaj więcej >
Świat zwierząt

Inne zwierzęta

Sensacyjne odkrycie na "wyspie marzeń". Słodkie króliczki odnalazły skarb sprzed 9000 lat

Czytaj więcej >
Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Inne zwierzęta

Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Czytaj więcej >