Samoyed: uśmiechnięty pies
Źródło: Pixabay.com

Samoyed: uśmiechnięty pies

1 Grudnia 2020

Samoyed uchodzi za wesołka nie tylko dlatego, że ma lekko uniesione kąciki warg. To energiczny i skory do harców pies, który do tego przypomina puchatego misia. Samoyed jest inteligentny, wierny i lubi okazywać uczucia całej rodzinie. Czy samoyed to pies stworzony dla Ciebie? Dowiedz się, jaki jest i czego potrzebuje samoyed.

Samoyed – historia rasy


Samojed to jedna z naturalnych ras szpiców. Te spokrewnione z łajkami psy towarzyszyły od wieków plemieniu Samojedów, żyjącym na północno-zachodnim skraju Syberii, od którego też biorą swoją nazwę. Samoyedy to włochate syberyjskie scyzoryki – używano ich do wszystkiego. Służyły jako psy pasterskie do pilnowania stad reniferów, do polowań, do stróżowania i ciągnięcia zaprzęgów, miały też za zadanie ogrzewać ludzi śpiących w namiotach. Samoyedy do dziś szczególnie garną się do ludzi, a szczenięta lubią spać, przytulone do swego pana. Futro samoyeda nawet współcześnie bywa też wykorzystywane do szycia – w dotyku przypomina angorę.


Samoyedy trafiły na zachód Europy dopiero w końcu XIX w., gdzie zyskały rozgłos na wystawach z powodu swej śnieżnobiałej sierści. Po raz pierwszy pokazano je w Leeds w 1893 r. Wzorzec rasy ogłoszono w 1909 r.


Do Polski samoyedy trafiły w końcu lat 80. XX w., a pierwsze szczenięta, z psów należących do Beaty Sarlej, urodziły się w r. 1990.


Jak wygląda samoyed?


Samoyed to średnich rozmiarów szpic w typie lisowatym, zaklasyfikowany przez Międzynarodową Federację Kynologiczną do sekcji północnych psów zaprzęgowych. Osiąga 60 cm wysokości w kłębie i masę ok. 30 kg.


Samoyed ma głowę w kształcie klina, trochę przypominającą lisią, z mocną, choć niedługą kufą i wyraźnym stopem. Koniuszki warg lekko unoszą się w górę, nadając pyskowi psa wesoły wyraz. Oczy są nieduże, w kształcie migdałów, czarne lub brązowe. Samoyed ma nieduże, trójkątne, pokryte gęstym futrem uszy, sterczące do góry – typowe dla szpiców. Ogon osadzony jest wysoko, zakręcony i ułożony na grzbiecie, bujnie owłosiony.


Sierść samoyeda jest dwuwarstwowa: gęsty, ciepły podszerstek osłania długi włos okrywowy, który chroni psa przed przemoczeniem. Sierść samoyeda tworzy kryzę na jego szyi, tzw. portki na tylnych łapach i gęstą kitę na ogonie. Powinna być barwy białej, dopuszczalna jest też kremowa z dominantą bieli.

Samoyedy uchodzą za hipoalergiczne, tzn. nie oddziałujące na osoby uczulone na psy. To jednak nie do końca prawda, ponieważ alergeny znajdują się w psiej ślinie i łoju, a nie w sierści jako takiej. Czasem alergik może mieć szczęście i faktycznie nie reagować prawie wcale na konkretnego samoyeda, jednak lekarze wskazują, że są to tylko szczęśliwe zbiegi okoliczności i żadna rasa psa nie jest tak naprawdę zupełnie hipoalergiczna.

Jaki charakter ma samoyed?

Samoyed to rozbrykany, przyjazny pies. Mocno przywiązuje się do swego pana, ale szybko tez zaprzyjaźnia się z innymi ludźmi i zwierzętami, zwłaszcza psami, które często próbuje wciągnąć do zabawy. Samoyed świetnie się nada na towarzysza zabaw dla starszych dzieci, nawet najmłodszych. Wobec obcych samoyed bywa podejrzliwy i zawsze szczeka, gdy ktoś nieznajomy naruszy jego terytorium. Samoyed więc dobrym psim stróżem, ale na obrońcę się nie nadaje, bo nigdy nie okazuje agresji.


Samoyed potrzebuje dużo ruchu i ćwiczeń, zarówno fizycznych, jak i umysłowych. Najchętniej pobiega swobodnie po dużej przestrzeni, jak łąka, pole, las, a w mieście – ogrodzony park. Samoyed będzie wdzięcznym towarzyszem w czasie joggingu i krótki wycieczek rowerowych. W mieście pies powinien być wyprowadzany na smyczy o mocnych karabińczykach, przytwierdzonej do dopasowanych szelek, tak by przewodnik miał pełną kontrolę nad jego zabawami i eksploracją otoczenia. Samoyed powinien też nosić kaganiec fizjologiczny, który nie utrudnia ziajania. Pies może bowiem ulec swemu instynktowi łownemu i rzucić się w pogoń za jakimś małym zwierzątkiem, np. wiewiórką, ptakiem czy nawet kotem sąsiadów. Samoyed ma też tendencję – co zostało mu z czasów ciągnięcia zaprzęgów na Syberii – do ciągnięcia za sobą przewodnika zamiast dawania się pokornie prowadzić. Dlatego psa nie powinny wyprowadzać dzieci, bo może się im wyrwać lub ściągnąć je z drogi.

Jako jedna z ras niemal naturalnych, samoyed ma swój wyrazisty charakter i bywa uparty. Dlatego należy starannie ułożyć szczeniaka, inaczej dorosły samoyed będzie uważał się za dominującego samca w domu.


Na etapie wczesnego treningu należy nauczyć samoyeda reagowania na własne imię i podstawowe komendy, a przede wszystkim wpoić mu zasady dobrego współżycia z innymi ludźmi i zwierzętami, także obcymi. Należy w kontrolowanych warunkach zapoznać psa z możliwie szerokim wachlarzem sytuacji, dźwięków i zapachów. Dzięki temu nauczy się, jak na nie odpowiednio reagować w dorosłym życiu. Trzeba też wcześnie zacząć przyzwyczajać samoyeda do zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak czesanie, kąpanie, czyszczenie zębów, uszu, nosa i kącików oczu, obcinanie pazurów. Samoyed powinien też wcześnie przyzwyczajać się do chodzenia na smyczy i w kagańcu. Dobrym pomysłem jest też poświęcenie trochę czasu na oduczenie samoyeda częstego szczekania, bo psy tej rasy bywają głośne, zwłaszcza szczenięta.

Kluczem do dobrego ułożenia samoyeda – podobnie jak innych psów - jest cierpliwość, łagodna stanowczość i żelazna konsekwencja. Pies musi dostawać jasne i wyraźne komendy. Trzeba natychmiast go nagrodzić, gdy tylko zachowa się zgodnie z oczekiwaniami. Nagrodą może być pochwała, pieszczota, smakołyk lub chwila zabawy. Jeśli samoyed nie wykona komendy, możesz go zganić, ale nie krzycz, bo w ten sposób tylko zestresujesz psa i zrazisz go do dalszego treningu.


Po zakończeniu treningu podstawowego możesz uczyć samoyeda kolejnych sztuczek i komend lub zacząć przygotowywać go do zwodów sportowych. Samoyed dobrze radzi sobie w tych psich konkurencjach, które wymagają sprawności i siły, jak np. agility (bieg po torze przeszkód), flyball (psia sztafeta), wyścigi zaprzęgów, skijoring i bikejoring, carting (ciągnięcie wózków). Nawet jeśli nie zamierzasz wystawiać psa do zawodów, trening sportowy będzie dla niego świetną zabawą i okazją do spędzenia czasu ze swym panem.


Samoyed nie lubi nudy i samotności. Można go wprawdzie do pewnego stopnia przyzwyczaić do spędzania samotnie kilku godzin, najczęściej jednak rozłąka z przewodnikiem lub brak zabawy wywołuje u psa stres, który rozładowuje, gryząc co się da i głośno ujadając. Jeśli samoyed szczególnie źle znosi rozłąkę, możesz zostawiać przed wyjściem do pracy włączony telewizor, żeby pies stale słyszał ludzki głos i nie martwił się nienaturalną ciszą, panującą w mieszkaniu. Możesz też poczęstować go przed wyjściem ulubionym kąskiem, tylko pamiętaj, by wliczyć ten „rozchodniaczek” do dziennego planu żywienia, bo inaczej samoyed po pewnym czasie się roztyje. Dobrym pomysłem jest pozostawienie psu do dyspozycji ulubionych zabawek, by umilił sobie czas rozłąki, np. piłek, gryzaków i sznurów do szarpania.

Co je samoyed?

Samoyed powinien dostawać wysokiej jakości karmę dla psów. Dobra karma powinna zawierać przede wszystkim mięso i naturalne oleje, w mniejszej proporcji warzywa i owoce. Musi być natomiast wolna od konserwantów, barwników, słodzików i spulchniaczy. Trzeba też pamiętać, że samoyed – jak wszystkie szpice - może być wybredny i znalezienie karmy, która będzie mu odpowiadać, może zająć trochę czasu.

Możesz także karmić psa samodzielnie przygotowaną surowizną, najlepiej mięsem wołowym i cielęcym, nigdy zaś wieprzowiną, bo surowe mięso świni może zawierać pasożyty. Surową dietę psa należy uzupełniać rybami i olejami rybnymi w kapsułkach, surowymi jajkami, okazjonalnie owocami, otrębami, gotowanym makaronem lub ryżem, może też białym serem. Samoyed chętnie pochrupie też od czasu do czasu kurze łapki lub suche uszy wołowe. Psu trzeba suplementować niektóre witaminy i minerały, np. wapń i cynk. Szczeniętom dobrze jest też podawać karmę bogatą w chondroitynę i glukozaminę, które wspomagają rozwój stawów.

Samoyed powinien dostawać dwa posiłki dziennie. Porcje trzeba dostosować do jego płci, wieku, masy ciała i trybu życia – pomoże Ci w tym weterynarz lub psi dietetyk.


Zdrowy samoyed

Samoyedy to silne i zdrowe psy. Dotykają ich jednak czasem choroby typowe dla tej rasy lub dla rasowych psów w ogóle. Samoyedy mogą na przykład zapaść na typową tylko dla tej rasy chorobę nerek – dziedziczną glomerulopatię samoyedów, wykrywalną po trzech miesiącach życia szczeniaka. Choroby tej nie da się wyleczyć, ale można spowolnić jej rozwój.

Samoyedy, podobnie jak inne psy o białej maści, narażone są na wrodzoną głuchotę jedno- lub dwustronną, wywołaną niedoborem melanocytów.


Czasem u samoyeda występuje zwichniecie rzepki, dysplazja stawów biodrowych i choroby oczu, np. postępujący zanik siatkówki. Starsze psy mogą też zapaść na cukrzycę. U samoyeda może też nastąpić skręt żołądka, dlatego pies powinien odpoczywać przez godzinę przed i po posiłku, by zminimalizować ryzyko wystąpienia tej bardzo groźnej przypadłości.

Ponieważ samoyedy mają grube futro, latem narażone są na przegrzanie. W upalne dni należy wyprowadzać je rano i wieczorem, kiedy jest chłodniej, a koło południa ograniczyć im aktywność ruchową. Psy powinny też mieć do dyspozycji legowiska w zacienionych miejscach i nieograniczony dostęp do świeżej wody.

Samoyed powinien przynajmniej raz w roku odwiedzać weterynarza na ogólny przegląd stanu zdrowia: pobranie krwi, osłuch płuc i serca, sprawdzenie stanu zębów, uszu, oczu i pazurów. Takie badanie pomoże wcześnie wykryć wszelkie schorzenia i dolegliwości, a to bardzo ułatwi ich skuteczne wyleczenie.


Zadbany samoyed żyje 12-13 lat.


Czysty samoyed

Futro samoyeda linieje raz lub dwa razy w roku, ale pojedyncze włosy mogą wypadać przez cały rok. Dlatego pies wymaga starannej pielęgnacji. Samoyeda należy regularnie czesać z użyciem szczotki ze sztywnego włosia albo grzebienia z długimi zębami – w okresie linienia nawet codziennie. Gdy sierść psa ulegnie szczególnemu zabrudzeniu, należy go wykąpać z użyciem specjalnego szamponu dla psów długowłosych, który nie wywołuje alergii i nie rozmiękcza sierści. Po kąpieli należy dokładnie wysuszyć psa suszarką, żeby w mokrej sierści nie rozwijały się bakterie i grzyby, a potem dokładnie wyczesać.


Samoyed wymaga regularnego czyszczenia małżowin usznych, trufli nosa i kącików oczu za pomocą wacika nasączonego w specjalnym środku samoczyszczącym dla zwierząt. Psu trzeba tez regularnie obcinać pazury, jeśli sam nie ściera ich wystarczająco, a także czyścić zęby za pomocą specjalnego patyczka lub szczoteczki i pasty enzymatycznej. Dobrym pomysłem jest też podawanie samoyedowi smakołyków dentystycznych, które dodatkowo ścierają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają nieprzyjemny zapach oddechu.


Dla kogo samoyed to idealny pies?

Samoyed to energiczny pies o efektownym wyglądzie i przyjaznym usposobieniu. Wymaga przewodnika, który będzie miał czas i chęci, by zaspokajać jego potrzeby ruchu i towarzystwa. Samoyed średnio nadaje się do życia w mieszkaniu, najlepiej będzie czuł się w domu z ogródkiem lub podwórkiem, blisko łąki lub lasu, po których będzie mógł swobodnie brykać bez smyczy i obroży.


Samoyed z dobrej hodowli

Samoyed, jak każdy rasowy pies, powinien pochodzić z dobrej hodowli, której właściciel dba przede wszystkim o dobrostan zwierząt, a nie tylko o zysk. Doświadczony hodowca wie też, jak należy krzyżować zwierzęta, by zminimalizować ryzyko wystąpienia u szczeniąt chorób o podłożu genetycznym (np. nieszczęsnej dziedzicznej glomerulopatii).

Dobrze jest złożyć osobistą wizytę w upatrzonej hodowli, by na własne oczy przekonać się, w jakich warunkach żyją psy i w jakim rzeczywiście stanie są oferowane na sprzedaż szczenięta. Dobry hodowca nie tylko chętnie odpowie na wszystkie Twoje pytania dotyczące samoyedów, ale sam zada Ci kilka pytań, by upewnić się, że będziesz umiał zaopiekować się kupionym zwierzakiem jak należy. Niektórzy hodowcy wręczają także klientom spisane przez siebie wskazówki dotyczące pielęgnacji i żywienia psów.

Rasowy samoyed musi posiadać dwa dokumenty. Po pierwsze książeczkę zdrowia, w której odnotowano wszystkie szczepienia i zabiegi odrobaczenia, jakie przeszedł pies, może także wszczepienie chipu. Po drugie rodowód, potwierdzający, że szczeniak spełnia standard ray i może być w przyszłości wystawiany do zawodów i konkursów piękności.


Ile kosztuje samoyed?

Rasowy samoyed z rodowodem i z dobrej hodowli może kosztować od 4000 do 6000 zł. Psy z rodziców czempionów i przeznaczone do dalszego rozrodu mogą być droższe, zaś te z przeznaczeniem „na kolana”, czyli na domowe pupile, mogą być tańsze. Pies wart jest swej ceny, a w dobiciu targu dodatkowo pomaga fakt, że szczenięta samoyeda wyglądają jak słodkie puchate niedźwiadki.


Miesięczny koszt utrzymania samoyeda wyniesie ok. 150-200 zł.


Samoyed w anegdocie

Samoyed imieniem Etha prowadził zaprzęg Roald Amundsena w czasie jego wyprawy na biegun południowy w 1911 r.

Następny artykuł