Swiatzwierzat.pl
Przepiórka: pyszna i trująca

Pixabay.com

Przepiórka: pyszna i trująca

29 Marca 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Przepiórka to bardzo skryty ptak, który najchętniej skubie nasiona na ziemi, wśród traw i zarośli. Przepiórka pada więc często ofiarą myśliwych. Ma smaczne mięso, ale czasem może być trująca. Czy przepiórka występuje w Polsce? Dowiedz się, jaka jest i jak

Przepiórka: relacje z ludźmi

Przepiórka zwyczajna (łac. coturnix coturnix) to nieduży, kurowaty ptak wędrowny.

Przepiórka od tysiącleci towarzyszy ludziom, migrując między Europą, Afryką i Azją. Przepiórki chętnie jedzono, polując na nie lub hodując jak kury. Mięso przepiórki stanowiło stały element dań dawnej kuchni polskiej, francuskiej, włoskiej, portugalskiej, hinduskiej, nawet meksykańskiej.

Mięso przepiórek cenili sobie już starożytni Egipcjanie. Pocieszne, bąblowate ciało przepiórki stało się inspiracją dla egipskiego hieroglifu waw, oddającego dźwięk „u”, używanego też do zapisu liczby mnogiej. Do dziś przepiórki to ulubione ptaki łowne Egipcjan. W samym 2012 r. u wybrzeży Synaju schwytano w sieci prawie 3,5 mln przepiórek.

Biblijna Księga Liczb opisuje z kolei, jak dzięki opatrzności Bożej wielkie stado przepiórek wylądowało w pobliżu obozu błądzących po pustyni Izraelitów, którzy upolowali ptaki i w ten sposób uniknęli śmierci głodowej. Nie uniknęli jednak podstępnej choroby – koturnizmu, o którym więcej niżej.

Do dziś w wielu krajach, gdzie prawo tego nie zabrania, działają hodowle przepiórek, choć głównie japońskich, rzadziej zwyczajnych. Ptaki te nie mają wielkich wymagań żywieniowych, nie potrzebują też dużo przestrzeni, a ich mięso nadal uchodzi za przysmak w wielu regionach. Przepiórki w dużych hodowlach najczęściej żyją w klatkach, ale w mniejszych gospodarstwach często mają do dyspozycji obszerną wolierę lub pozwala im się na swobodne przemieszczanie po obejściu.

Jak wygląda przepiórka?

Przepiórka to ptak korpulentnej budowy, o obłym ciele, małej głowie z paciorkowatymi oczami i parze dość dużych i silnych nóg. Przepiórka osiąga 20 cm długości, rozpiętość jej skrzydeł to od 30 do 35 cm (a więc dość sporo, co jest typowe u migrujących ptaków), masa ciała wynosi maksymalnie 155 g. U przepiórek to samice są nieco cięższe od samców.

Pióra przepiórki mają różne odcienie brązu i szarości, z jasnymi kreskami i pasami, w tym charakterystycznym białym pasem idącym od kącików oczu ku tyłowi głowy. Samce mają też biały podbródek.

Przepiórka: obszar występowania

Przepiórki dzieli się na pięć podgatunków, zamieszkujących różne rejony Eurazji i Afryki.

Przepiórki to ptaki z natury migrujące i tylko w niektórych regionach spędzają cały rok. Osiadły tryb życia przepiórki prowadzą na południu Hiszpanii, Włoch (wybrzeża Sycylii) i Grecji, w Afryce Północno-Zachodniej, w Etiopii, Ugandzie, Kenii, Zimbabwe i RPA, na Madagaskarze i u podnóży Himalajów, w dorzeczach Indusu i Gangesu, a także w Środkowych Indiach. Przepiórki cały rok spędzają także na Azorach i Wyspach Zielonego Przylądka.

Większość przepiórek migruje jednak. Zimują w całej Afryce Subsaharyjskiej, w dolinie Nilu, w Angoli i Zambii, a także w Indiach. W okresie lęgowym przepiórki przybywają na północ. Spotkać je wtedy można w całej Europie, Azji Mniejszej i Centralnej.

W Polsce przepiórka lęgnie się od maja do sierpnia, a we wrześniu odlatuje na południe.

Przepiórka: biotop

Przepiórki żyją na otwartych przestrzeniach o suchym podłożu i bez drzew – na stepach, płaskowyżach, a najchętniej na łąkach i polach uprawnych, najlepiej tam, gdzie obficie rośnie koniczyna.

Przepiórka pod ochroną

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nie uznaje przepiórki za gatunek zagrożony wyginięciem. Nadano jej symbol LC - „least concern”, oznaczający gatunek najmniejszej troski.

W Polsce przepiórki to ptaki występujące nielicznie. Otoczone są ścisłą ochroną gatunkową. Oznacza to, że bez zgody Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie można w żaden sposób ingerować w ich życie, ograniczać im wolności ani płoszyć żerujących ptaków. Można jednak uzyskać taką zgodę np. na założenie hodowli przepiórek, których kilka działa także w Polsce.

Przepiórka: tryb życia

Przepiórka większość czasu spędza, patrolując swoje niewielkie terytorium – kawałek łąki czy pola – w poszukiwaniu smacznych kąsków. To ptaki żyjące przede wszystkim na ziemi, z największą niechęcią zrywające się do lotu, gdy zostaną spłoszone lub napadnięte przez drapieżnika.

Przepiórki są bardzo skryte i płochliwe. Unikają jak mogą wzroku człowieka i trudno jest obserwować ich życie w naturalnym środowisku.

Przepiórka: zachowania społeczne

Przepiórki żerują samotnie, zajmując terytorium o powierzchni niecałego hektara. W okresie godowym łączą się w pary i tworzą z pisklętami grupy rodzinne, które jednak rozpadają się po ok. dwóch miesiącach. Migrujące przepiórki przed odlotem na zimowiska zbijają się w większe stadka.

Przepiórki nawołują się za pomocą melodyjnego trelu, zapisywanego jako PIT-PI-LIT. Śpiewają głównie samiczki, najczęściej nad ranem, wieczorem lub nocą.

Przepiórki ostrzegają się przed niebezpieczeństwem przenikliwym, wysokim terkotem.

Co je przepiórka?

Przepiórka zjada głównie nasiona roślin, ale chętnie spałaszuje też napotkane owady. Pokarmu szuka nisko przy ziemi, na ziemi i pod ziemią. Jest ptakiem grzebiącym, który sprawnie posługuje się szponami do wygrzebywania smakowitych kąsków spod ziemi, kamieni, spomiędzy traw i korzeni.

Jak rozmnaża się przepiórka?

Przepiórka wyprowadza tylko jeden leg w sezonie – w maju albo czerwcu.

Przepiórka: gniazdo

Przepiórka gniazduje na ziemi, w której wykopuje niewielkie zagłębienie i niezbyt starannie wyścieła je trawą.

Przepiórka: pisklęta

Samica przepiórki składa od 8 do 13 żółtawych jaj z brązowymi plamami, każde w odstępie doby. Następnie przepiórka wysiaduje jajka samodzielnie przez mniej więcej trzy tygodnie. Pisklęta rodzą się żółte, ale szybko upodabniają się do rodziców. Po 20 dniach życia mogą latać, po 50 dniach opuszczają grupę rodzinną, a po ok. 60 dniach są już w pełni samodzielne.

Przepiórki osiągają dojrzałość płciową w wieku ok. roku. Najczęściej rozmnażają się tylko raz.

Zdrowa przepiórka

Przepiórki słyną z tego, że niektóre z nich mogą wywołać u niektórych osób chorobę zwaną koturnizmem. Koturnizm wywołuje sztywność i zanik mięśni, może też prowadzić do uszkodzenia nerek. Chorobę wywołują prawdopodobnie toksyny zawarte w mięsie przepiórek, które w okresie migracji najadły się trujących roślin, które im samym jednak nie szkodzą. Już w starożytności dociekano, co też może sprawiać, że mięso przepiórki staje się trujące. Domyślano się, że ptaki mogą pałaszować cykutę, ciemiężycę, lulej czarny lub czyściec roczny – rośliny, które szkodzą ludziom i mogą służyć za składnik mocnych leków lub trucizn.

Podobne artykuły

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Inne zwierzęta

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Czytaj więcej >
Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Inne zwierzęta

Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Czytaj więcej >
delfiny

Inne zwierzęta

Martwe delfiny na plaży. Ghana rozpoczyna śledztwo

Czytaj więcej >
Zdjęcie podglądowe  - kurczątko

Inne zwierzęta

Potężny pożar na fermie drobiu. Ogień pochłonął kurnik, zginęło tysiące piskląt

Czytaj więcej >
Świat zwierząt

Inne zwierzęta

Sensacyjne odkrycie na "wyspie marzeń". Słodkie króliczki odnalazły skarb sprzed 9000 lat

Czytaj więcej >
Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Inne zwierzęta

Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Czytaj więcej >