Swiatzwierzat.pl
Pasikonik: polny kanibal

Pixabay.com

Pasikonik: polny kanibal

1 Kwietnia 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Pasikonik wygląda interesująco i wydaje miłe dźwięki. Czym byłyby łąki i pola bez swojskiego szmeru pasikonika, grającego na swoich skrzydłach? Pasikonik ma jednak mroczną stronę – to zabójca i kanibal. Jakie jeszcze sekrety kryje pasikonik?

Pasikonik: relacje z ludźmi

Pasikonik (łac. tettigonia) to nazwa rodzaju owadów, obejmującego 22 gatunki. W Polsce występują trzy gatunki pasikonika: zielony, śpiewający i długopokładełkowy (najrzadszy, bliski zagrożenia).

Pasikoniki uchodzą głównie za szkodniki, ale tak naprawdę, w przeciwieństwie do innych pasikonikowatych, wolą zjadać owady niż rośliny, a tym samym raczej chronią ogrody i pola przed inwazją np. stonki, niż je niszczą.

W medycynie ludowej stosowano dawniej pasikoniki do usuwania kurzajek, co mogło wynikać z tego, że owady te mają bardzo silne żuwaczki i potrafią przegryźć nimi ludzką skórę. Pasikonika przystawiano do kurzajki, ten rozcinał ją żuwaczkami, a następnie ginął, bo rankę należało natrzeć jego sokiem trawiennym.

Najpospolitszy w Polsce jest pasikonik zielony. Najsłynniejszym przedstawicielem tego gatunku – nie tylko u nas – jest chyba Filip, przyjaciel i doradca Pszczółki Mai. Prawdziwe pasikoniki nie są jednak tak miłe i pomocne, jak Filip. To bezwzględne drapieżniki, zjadające inne owady, a czasem nawet przedstawicieli własnego gatunku.

Jak wygląda pasikonik?

Pasikoniki to dość duże owady o charakterystycznej budowie ciała. Przechodzą przeobrażenie częściowe, tzn. forma owada zmienia się tylko nieznacznie w kolejnych fazach rozwoju od larwy do imago. Larwy nie posiadają tylko skrzydeł.

Tułów pasikonika ma ok. 4 cm długości, za to skrzydła są długie nawet na 9 cm. Pasikoniki mają też bardzo długie czułki, czasem nawet trzy razy dłuższe od całej reszty ciała (to odróżnia je od koników polnych z krótkimi czułkami). Owad ma trzy pary odnóży, z których przednia i środkowa służą do obrony i utrzymywania równowagi, a potężne kończyny tylne pozwalają pasikonikowi przemieszczać się długimi susami. Pasikonik ma też bardzo silne żuwaczki, a po bokach głowy – błony, odbierające dźwięki. Dzięki nim pasikoniki słyszą charakterystyczną grę innych pasikoników.

Kolor ciała pasikonika może być zielony, żółty lub stanowić mieszankę tych barw w każdym niemal odcieniu. Kolor zapewnia pasikonikowi kamuflaż. W ten sposób pasikonik unika drapieżników, ale też ukrywa się przed swoimi ofiarami, by je zaskoczyć.

Samice pasikonika są większe od samców i mają wystające pokładełko, służące do składania jajeczek.

Pasikonik: obszar występowania

Pasikonik zielony jest owadem pospolitym w Eurazji i Północnej Afryce.

Pasikonik: biotop

Pasikonik trzyma się najchętniej wysokich traw, gdziekolwiek rosną. Lubi zwłaszcza tereny wilgotne i torfowiska. Pasikoniki spotyka się też pospolicie na polach uprawnych, w sadach i ogrodach.

Pasikonik pod ochroną

Pasikoniki nie znajdują się pod ochroną w świetle prawa międzynarodowego. Nie ma ich na liście zwierząt objętych w Polsce ochroną gatunkową ścisłą ani częściową.

Pasikonik: tryb życia

Pasikonik żeruje za dnia i w nocy.

Pasikonik: zachowania społeczne

Pasikoniki żyją zasadniczo samotnie, ale latem samce nieustannie nawołują samice za pomocą charakterystycznego dźwięku.

Jak poluje pasikonik?

Pasikonik jest ruchliwy i atletyczny. Poszukuje ofiar, skacząc na duże odległości, wspinając się po źdźbłach i gałązkach, a także latając, choć lotu unika, gdy tylko może.

Na co poluje pasikonik?

Pasikonik jest drapieżnikiem. Odżywia się wszystkimi mniejszymi od siebie owadami w każdym stadium rozwoju i pajęczakami, ale od biedy zje też liście. Bardzo lubi muchy, gąsienice i larwy stonki ziemniaczanej.

Pasikoniki to często kanibale, pożerający mniejszych przedstawicieli własnego gatunku.

Jak rozmnaża się pasikonik?

Pasikoniki wabią samice latem za pomocą strydulacji: pocierają odnóżami swoje skrzydła, wydając charakterystyczny dźwięk. Samce starają się zapłodnić wiele samic. Przy zapłodnieniu samiec składa w samicy nie tylko spermę, ale też zostawia na jej odwłoku spermatofilaks, czyli lepką i bardzo odżywczą substancję, którą samica zjada. Taki podarek wiele kosztuje samca i niektóre gatunki pasikoników są w stanie wytworzyć w życiu tylko jedną porcję spermatofilaksu. Dlatego też są wybredne pod kątem samicy, której go dadzą – wybierają największe owady, zdolne do złożenia największej liczby jajeczek.

Po zapłodnieniu samica pasikonika składa jajka (do setki) w ziemi za pomocą pokładełka. Larwy wykluwają się dopiero wiosną następnego roku, przechodzą sześć wylinek i do lipca osiągają formę dorosłą – imago. Wtedy też przystępują do rozrodu.

Zdrowy pasikonik

Pasikoniki często przenoszą pasożyty, głównie nicienie, które potrafią w nich urosnąć do wielkich rozmiarów. Poza tym ich naturalnymi wrogami są ptaki i pająki, rzadziej gady i płazy (np. żaby).

Czy pasikonik nadaje się na zwierzątko domowe?

Pasikoniki bywają trzymane w terrariach, lepiej jednak czują się na wolności. Nie przepadają za ludźmi i potrafią gryźć – ich żuwaczki są na tyle mocne, że mogą przeciąć ludzką skórę. Pasikoniki nie są jadowite, ale ich ugryzienie bywa bolesne, a osoby uczulone mogą doznać wstrząsu anafilaktycznego. Ponadto trzymanie pasikoników w terrarium bywa kłopotliwe, bo owady pożerają się nawzajem.

Podobne artykuły

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Inne zwierzęta

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Czytaj więcej >
Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Inne zwierzęta

Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Czytaj więcej >
delfiny

Inne zwierzęta

Martwe delfiny na plaży. Ghana rozpoczyna śledztwo

Czytaj więcej >
Zdjęcie podglądowe  - kurczątko

Inne zwierzęta

Potężny pożar na fermie drobiu. Ogień pochłonął kurnik, zginęło tysiące piskląt

Czytaj więcej >
Świat zwierząt

Inne zwierzęta

Sensacyjne odkrycie na "wyspie marzeń". Słodkie króliczki odnalazły skarb sprzed 9000 lat

Czytaj więcej >
Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Inne zwierzęta

Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Czytaj więcej >