Owczarek szwajcarski: łagodny wilczur z Alp
Źródło: Pixabay.com

Owczarek szwajcarski: łagodny wilczur z Alp

1 Grudnia 2020

Owczarek szwajcarski wyróżnia się efektownym umaszczeniem i zrównoważonym temperamentem. Z zapałem i skupieniem ratuje ludzi zasypanych lawiną i bawi się z dziećmi. Jest wierny i odważny. Czy owczarek szwajcarski to dobry wybór dla Ciebie? Sprawdź, jaki jest i czego potrzebuje owczarek szwajcarski.

Owczarek szwajcarski – historia rasy

Uwaga, będzie skomplikowane! Owczarki szwajcarskie, zwane też białymi owczarkami szwajcarskimi, to rasa psów wyhodowana w Szwajcarii w oparciu o tzw. białe owczarki, wyhodowane wcześniej w USA, które są niczym innym, jak owczarkami niemieckimi o białej maści, którą w Niemczech uznano za niespełniającą standardu rasy.

Owczarki niemieckie to dziś jedna z najpopularniejszych ras psów. Standard rasy ustanowiono w końcu XIX w. - był dziełem hodowcy Maxa von Stephanitza, który krzyżował swego wzorcowego psa Horanda ze starannie dobranymi sukami. Jednak przed wprowadzeniem standardu owczarki były tak naprawdę grupą ras i bardzo różniły się wyglądem, charakterem i temperamentem w zależności od rejonu Niemiec, z którego się wywodziły. Były wśród nich także białe psy i biała maść występowała sporadycznie także u hodowanych planowo owczarków niemieckich z linii Horanda i według standardu von Stephanitza. Niemieccy hodowcy uznali jednak, że białe umaszczenie nie powinno występować u ich nowych, rasowych owczarków, podobnie zresztą jak długa sierść. Obawiali się, że biała sierść to cecha psów albinotycznych, a więc narażonych na głuchotę i choroby skóry (niesłusznie – białe owczarki nie są albinotyczne, o czym świadczą ich czarne wargi, krawędzie powiek i trufle nosów). W 1933 r. orzekli więc, że białe owczarki niemieckie są nierasowe i nie powinny być dopuszczane do rozrodu.

Białe owczarki niemieckie znalazły jednak uznanie w USA i Kanadzie, gdzie zrobiły się popularne w latach 20 XX w. Amerykanie nie przejęli się decyzją niemieckich hodowców z 1933 r. i dalej w najlepsze hodowali białe owczarki. W 1969 r. zarejestrował je jako osobną rasę amerykański United Kennel Club.


Jeden z amerykańskich białych owczarków – urodzony w 1966 r. pies imieniem Lobo - został sprowadzony do Szwajcarii na początku lat 70. i dał początek nowej odmianie – białym owczarkom szwajcarskim. Owczarki szwajcarskie zostały wstępnie uznane przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) za osobną rasę w 2002 r., a ostatecznie w 2011 r. zyskując prawa konkursowe.

Pierwszy biały owczarek szwajcarski, świeżo uznany za rasowego przez FCI, trafił do Polski z importu w 2003 r. Rasa ta nie jest u nas popularna.


Jak wygląda owczarek szwajcarski?

Owczarek szwajcarski to rasa pochodząca od owczarka niemieckiego i bardzo przypominająca go wyglądem, z wyjątkiem oczywiście czysto białej sierści. Owczarki szwajcarskie to duże psy, dorastające do 66 cm wysokości w kłębie i osiągające masę ok. 40 kg.


Owczarek szwajcarski to wdzięczne zwierzę o szlachetnych proporcjach. Głowę ma w kształcie klina z suchą kufą i łagodnym stopem. Oczy ma lekko skośne, w kształcie migdała, uszy trójkątne i sterczące, skierowane wnętrzem do przodu. Tułów jest umięśniony, pierś głęboka i podłużna, ogon długi z okazałą kitą, wygięty szablasto. Owczarek szwajcarski, w przeciwieństwie to niemieckiego, nie ma obniżonej linii grzbietu, co wychodzi mu na zdrowie, bo rzadziej nabawia się dysplazji stawów biodrowych.

Umaszczenie owczarka szwajcarskiego jest jednolicie białe, ale nie ma cech albinotycznych – trufla nosa wargi i powieki są czarne. Sierść składa się z podszerstka i włosa okrywowego. Włos może być krótki lub długi, jest gęsty i dobrze przylega do ciała. U odmiany długowłosej nieco falująca sierść tworzy obfitą grzywę wokół szyi, pióra z tyłu łap i kitę na ogonie. Na kufie i przedniej stronie łap owczarka szwajcarskiego włos jest nieco krótszy i delikatniejszy.


Jaki charakter ma owczarek szwajcarski?


Owczarek szwajcarski uchodzi za psa o nieco spokojniejszym temperamencie niż jego niemiecki kuzyn. To efekt świadomej hodowli – owczarek szwajcarski miał być od początku przede wszystkim pupilem domowym, nie psem obronnym. Świetnie nadaje się przez to na towarzysza zabaw dla dzieci i dobrze współżyje z innymi zwierzętami. Nie oznacza to jednak, że owczarek szwajcarski ustępuje niemieckiemu pod względem odwagi czy inteligencji. To nie tylko świetne psy rodzinne, ale i zdolni pracownicy. Owczarki niemieckie bywają wykorzystywane w policji i armii, węszą na lotniskach za narkotykami, poszukują zaginionych, prowadzą ociemniałych. Nadają się też na stróżów domowych, bo wobec obcych są nieufne i ostrzegają przed nimi szczekaniem.

Owczarek szwajcarski ma silny instynkt stadny. Na etapie wczesnego treningu należy zapoznać psa z zasadami panującymi w domu i pokazać mu jego miejsce w rodzinnej hierarchii. Dalszy trening powinien objąć nauczenie owczarka szwajcarskiego reagowania na własne imię i podstawowe komendy, a także przyzwyczajenie go do zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak czesanie, kąpanie, mycie uszu i zębów, obcinanie pazurów. Dobrze też, by nauczył się chodzić na smyczy i w kagańcu, i ograniczył szczekanie, bo owczarki bywają głośne. Im więcej sytuacji, osób zwierząt, dźwięków i zapachów pozna szczeniak w kontrolowanych warunkach, tym lepiej będzie sobie z nimi radził jako dorosły pies.


Trenując psa, należy być cierpliwym i konsekwentnym. Owczarek szwajcarski musi dostawać jasne komendy i nagrody za każdym razem, gdy zachowa się zgodnie z oczekiwaniami. Nagrodą może być pochwała, pieszczota, chwila zabawy, a najlepiej smakołyk. W razie pomyłki można psa zganić, ale bez podnoszenia głosu, bo krzyk tylko stresuje owczarka i zraża go do dalszej nauki. Owczarki szwajcarskie są stosunkowo podatne na stres i należy obchodzić się z nimi z wyczuciem. Zbyt surowe traktowanie może sprawić, że staną się nieufne i lękliwe.

Po zakończeniu podstawowego treningu możesz uczyć owczarka szwajcarskiego sztuczek, zacząć przygotowywać go do konkurencji sportowych lub powierzyć profesjonalnemu trenerowi do nauki pracy. Nawet jeśli nie zamierzasz wystawiać psa do żadnych zawodów, trening będzie dla niego świetną zabawą i okazją do aktywnego spędzenia czasu ze swym panem.


Pamiętaj, że przez mniej więcej pierwsze dwa lata życia szczeniaki owczarka szwajcarskiego nie powinny się zbytnio przeciążać, ponieważ ich kościec i stawy nadal się kształtują. Jeśli piesek wyraźnie wskazuje, że chce odpocząć, należy mu pozwolić. Jeśli zapomniał się w zabawie i szaleje bez wytchnienia, być może warto przerwać figle, by zmusić go do odpoczynku.


Co je owczarek szwajcarski?


Owczarek szwajcarski powinien dostawać wysokiej jakości karmę dla dużych psów. Przeczytaj na opakowaniu, czy karma nie zawiera przypadkiem konserwantów, barwników, spulchniaczy i aromatyzerów. Najlepiej wybrać pokarm od znanej i sprawdzonej firmy, tym bardziej, że owczarki szybko przyzwyczajają się do swej diety i nie lubią jej zmieniać. Szczenięta muszą dostawać specjalną karmę dla rosnących psów dużych ras, która dostarczy im wszystkich niezbędnych składników odżywczych w okresie szybkiego wzrostu ciała.


Możesz też karmić psa samodzielnie przygotowanymi posiłkami, pamiętaj jednak, że trzeba mu wtedy suplementować niektóre witaminy i minerały, jak wapń, cynk i nienasycone kwasy tłuszczowe. Podawaj owczarkowi szwajcarskiemu surową wołowinę i cielęcinę, unikaj jednak wieprzowiny, bo może zawierać pasożyty. Posiłki uzupełniaj często o ryby i oleje rybne, np. w kapsułkach. Dietę możesz wzbogacić owczarkowi o surowe jajka (dobre dla sierści), gotowany ryż i makaron, otręby, sporadycznie biały ser.


Pies powinien dostawać dwa posiłki dziennie, każdy podzielony na mniejsze porcje, by nie wystąpił skręt żołądka. Porcje powinny być dostosowane do płci, wieku, masy, trybu życia i stanu zdrowia owczarka szwajcarskiego. W doborze odpowiedniej diety i porcjowania pomoże Ci weterynarz lub zwierzęcy dietetyk.


Zdrowy owczarek szwajcarski


Owczarek szwajcarski to pies o mocnym zdrowiu. Nie zapada tak często jak jego niemiecki kuzyn na dysplazję stawu biodrowego. Nie jest jednak zupełnie wolny od chorób. Trapić mogą go choroby oczu, serca, dolegliwości żołądkowe, uczulenia na niektóre leki i alergie skórne lub pokarmowe. Owczarek szwajcarski jest też narażony na skręt żołądka. By mu zapobiec, należy pilnować, by pies odpoczywał przez ok. godzinę przed i po jedzeniu, a posiłki muszą być dzielone na mniejsze porcje, by pies nie jadł zbyt szybko i łapczywie.


Każdy pies powinien przynajmniej raz w roku odwiedzić weterynarza – nawet bez żadnych objawów – na ogólny przegląd stanu zdrowia. Badanie takie powinno objąć pobranie krwi, osłuchanie serca i płuc, sprawdzenie stanu uszu, zębów, oczu i pazurów. W ten sposób można wcześnie wykryć różnego rodzaju choroby i dolegliwości. Wczesna diagnoza ułatwia i przyspiesza skuteczne leczenie czworonoga.

Zadbany owczarek szwajcarski średnio 10-12 lat.

Czysty owczarek szwajcarski


Owczarek szwajcarski powinien być regularnie czesany – odmiana długowłosa przynajmniej dwa razy w tygodniu. Do czesania należy użyć szczotki o twardym włosiu, a do psów długowłosych - solidnego metalowego grzebienia i szczotki pudlówki. Należy pamiętać o rozczesywaniu dość gęstego futra na uszach psa, bo ma tendencję do filcowania się. W okresie linienia pies powinien być czesany codziennie. Po spacerze należy otrzepać owczarka szwajcarskiego z liści i gałązek, uwolnić od rzepów, czasem przetrzeć z kurzu i błota za pomocą wilgotnego ręcznika.

Owczarka szwajcarskiego należy kąpać w miarę potrzeby, nie częściej niż kilka razy w roku. Wbrew pozorom jego biała sierść nie brudzi się łatwo, a częste kąpiele zmywają ochronną warstwę łoju i osłabiają włosy. Kąp owczarka szwajcarskiego, używając specjalnego szamponu dla psów o białej maści, który nie drażni skóry i oczu ani nie rozmiękcza sierści. Myj go w letniej wodzie, a pod łapy podłóż mu ręcznik lub gumową matę, żeby się nie ślizgał. Po kąpieli wysusz dokładnie owczarka szwajcarskiego ręcznikiem i suszarką, bo mokra psia sierść i skóra to idealne środowisko dla rozwoju bakterii i grzybów. Pamiętaj, by osuszyć także małżowiny uszne psa. Susząc, jednocześnie rozczesuj owczarkowi sierść, by układała się w pożądany sposób.


Poza czesaniem i kąpaniem, owczarek szwajcarski, jak każdy pies, musi mieć regularnie czyszczone uszy za pomocą wacika nasączonego w solach fizjologicznych lub w specjalnym preparacie samoczyszczącym dla zwierząt. W podobny sposób możesz w miarę potrzeby wyczyścić mu także truflę nosa i kąciki oczu.


Owczarek szwajcarski musi mieć też regularnie myte zęby, dobrym pomysłem jest także podawanie mu od czasu do czasu smakołyków dentystycznych – krokietów, gryzaków, kości lub suszonych uszu wołowych - które dodatkowo ściągają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają przykry zapach oddechu.


Jeśli pies nie ściera sobie wystarczająco pazurów, musisz mu je obcinać, bo zbyt długie utrudniają chodzenie lub nawet sprawiają ból. Jeśli boisz się, że skaleczysz psa, zaprowadź go na obcięcie pazurów do weterynarza lub groomera.


Szczęśliwy owczarek szwajcarski

Owczarek szwajcarski to pies rodzinny, garnący się do ludzi, łaknący ich towarzystwa i aprobaty. Lubi się bawić i dobrze sprawdza się jako towarzysz zabaw dzieci, o ile zostały one nauczone, jak należy obchodzić się z psem.

Owczarek szwajcarski może przyzwyczaić się do życia w mieszkaniu, ale lepiej czuje się w domu z ogródkiem lub podwórzem, po którym może spacerować. Potrzebuje długich spacerów, urozmaiconych zabawą. Owczarki szwajcarskie dobrze dogadują się z innymi psami i rzadko popadają z nimi w konflikty, ale dla bezpieczeństwa należy w mieście wyprowadzać je na długiej smyczy i w kagańcu fizjologicznym, który nie utrudnia ziajania.


W domu owczarek szwajcarski powinien mieć odpowiednio duże i miękkie legowisko. Od leżenia na twardej podłodze mogą mu się zrobić naginioty i modzele na łapach.

Owczarek szwajcarski, jak wiele innych psów, źle znosi nudę i samotność. Pozostawiony sam na zbyt długo stresuje się, a stres pcha go do gryzienia mebli, drapania podłogi, darcia poduszek, zrywania zasłon itp.


Jeśli pies szczególnie źle znosi Twoje wyjścia do pracy, możesz zastosować kilka sposobów na złagodzenie jego lęku separacyjnego.

1) Pozostaw na cały dzień włączony telewizor, żeby owczarek szwajcarski stale słyszał ludzkie głosy, co wpływa na niego kojąco.


2) Tuż przed wyjściem poczęstuj psa ulubionym kąskiem, co odwróci jego uwagę od Twego nagłego zniknięcia. Pamiętaj tylko, by wliczyć ten „rozchodniaczek” do planu żywieniowego psa, żeby czworonóg w końcu się nie roztył.

3) Zostaw owczarkowi szwajcarskiemu do dyspozycji ulubione zabawki, jak gryzaki, piłki, maskotki lub przytwierdzone do sufitu sznury do szarpania. Szczególnie lubi zabawę szarpakiem.


4) Ostatecznie najlepszą metodą na poradzenie sobie z psim lękiem separacyjnym jest zapewnienie owczarkowi towarzystwa innego zwierzaka. Owczarki dobrze dogadują się z innymi psami i po zapoznaniu i przyzwyczajeniu chętnie się z nimi bawią.


Dla kogo owczarek szwajcarski to idealny pies?


Owczarek szwajcarski hodowany jest specjalnie z myślą o życiu w domu z ludźmi. To doskonały pies rodzinny, towarzysz zabaw dzieci i dorosłych, radosny uczestnik spacerów i rodzinnych wycieczek. Owczarek szwajcarski jest dość łatwy w treningu i pielęgnacji, nada się więc na pierwszego psa. Wymaga jednak stałego towarzystwa i dużo ruchu. Dlatego owczarek szwajcarski nie będzie dobrym psem dla osób zbyt zapracowanych, by zajmować się czworonogiem, i tych nie dość sprawnych, by zapewnić mu odpowiednią dawkę codziennych ćwiczeń.


Owczarek szwajcarski z dobrej hodowli


Owczarek szwajcarski powinien pochodzić z profesjonalnej hodowli. Doświadczony hodowca wie, jak należy krzyżować psy, by zminimalizować ryzyko wystąpienia u szczeniąt chorób genetycznych. Dba także o odpowiednie żywienie i opiekę medyczną zarówno dorosłych psów, jak i szczeniąt wystawionych na sprzedaż oraz potrafi ocenić ich predyspozycje do pracy, sportu i konkursów piękności.


Rasowy owczarek szwajcarski musi mieć dwa dokumenty:

1) książeczkę zdrowia, w której odnotowano szczepienia i zabiegi odrobaczenia, często także wszczepienie chipu

2) rodowód, który potwierdza, że szczeniak spełnia standard rasy, a więc może być w przyszłości wystawiany do zawodów i konkursów.

Ponieważ owczarek szwajcarski to rasa stosunkowo rzadka, trzeba liczyć się z tym, że na zamówionego szczeniaczka trzeba będzie trochę poczekać.


Ile kosztuje owczarek szwajcarski?


Rasowy owczarek szwajcarski z rodowodem kosztuje przeciętnie od 2500 do 3500 zł. Psy z rodziców czempionów lub przeznaczone do dalszej hodowli będą droższe – przyjdzie za nie zapłacić nawet 6000 zł.


Miesięczne utrzymanie owczarka szwajcarskiego kosztuje ok. 200 zł.

Następny artykuł