Owczarek niemiecki: pies wielozadaniowy
Źródło: Pixabay.com

Owczarek niemiecki: pies wielozadaniowy

1 Grudnia 2020

Owczarek niemiecki jest inteligenty i posłuszny, zdolny nauczyć się niemal każdego rodzaju pracy, a w czasie wolnym rozbrykany i skory do harców. Czy to idealny pies dla Ciebie? Przekonaj się, jaki jest i czego potrzebuje owczarek niemiecki.

Owczarek niemiecki – historia rasy

Hodowla owczarków niemieckich zaczęła się w końcu XIX w. Niemcy starali się wówczas uzyskać dobrego psa służbowego dla wojska i policji, bazując na rodzimych psach pasterskich.

Max von Stephanitz wypatrzył szczególnie silnego i wytrzymałego owczarka na wystawie hodowlanej w Karlsruhe w 1899 r. i kupił go do swej hodowli w Grafrath, stąd imię tego psa – Horand von Grafrath. Horand był psem niezwykle wiernym, posłusznym, szczerym i prostolinijnym, lubił rozrabiać z innymi psami. Były to jego naturalne cechy, bo nie odebrał żadnego formalnego treningu w wieku szczenięcym. To właśnie na Horandzie von Stephanitz oparł swą hodowlę, dobierając dla niego odpowiednie suki i tworząc w ten sposób współczesną rasę owczarka niemieckiego.

Z czasem część hodowców, dążąc do otrzymania szczególnie dużych psów, doprowadziła do zepsucia wyglądu i charakteru nowego owczarka, dlatego w 1922 r. von Stephanitz wprowadził surowe zasady doboru psów do rozrodu. W 1925 r. zorganizowano wystawę owczarków we Frankfurcie nad Menem, w czasie której wybrano najlepsze psy do dalszej hodowli. Pierwsze miejsce zajął owczarek imieniem Klodo von Boxberg. To od niego i pozostałych laureatów tamtej wystawy wywodzą się współczesne linie owczarków niemieckich.


Po II wojnie światowej w krajach walczących z Niemcami zaczęto nazywać owczarka niemieckiego alzackim, by nie kojarzył się z III Rzeszą. Adolf Hitler bardzo cenił sobie owczarki niemieckie, a Wehrmacht wykorzystywał je np. do pilnowania obozów koncentracyjnych. Należy to jednak wybaczyć owczarkom niemieckim, bo nigdy nie miały głowy do polityki i wierzyły, że ich Fuhrer ma dobre intencje.

Obecnie owczarek niemiecki to jedna z najpopularniejszych ras psa na świecie. W 2016 r uplasował się na drugim miejscu w rankingu popularności psich ras w USA.

W Polsce owczarek niemiecki znany jest od początków XX w., ale planowe hodowle założono dopiero w latach 60. W 1969 r. Poczta Polska wydała znaczek z podobizną owczarka niemieckiego, zaprojektowany przez Janusza Grabiańskiego.


Jak wygląda owczarek niemiecki?

Owczarek niemiecki to duży pies pasterski w typie wilkowatym. Osiąga 65 cm wysokości w kłębie i masę ok. 45 kg.


Głowa owczarka niemieckiego jest smukła i sucha (bez zmarszczek ani fafli), zwęża się od uszu w kierunku nosa. Kufa jest podłużna, mocna, sucha, z lekko tylko zaznaczonym stopem. Nos jest prosty, szczęka silna z nożycowym zgryzem. Oczy są lekko skośne, w kształcie migdału, ciemne. Uszy trójkątne, szpiczaste, o szerokiej podstawie, ustawione na sztorc, skierowane wnętrzami do przodu.


Sylwetka psa jest prostokątna, ciało mocne, sprężyste. Grzbiet jest prosty i silny, pierś szeroka, zad podłużny i lekko opadający (ale nie bardzo, zbyt niskie zady, pożądane do niedawna u psów konkursowych, uznawane są obecnie za wadę). Kończyny powinny być proste i mocne, łapy okrągłe o zwartych palcach. Ogon owczarka niemieckiego jest długi, gęsto owłosiony i noszony nieco nad grzbietem, wygięty w kształt szabli.

Sierść owczarka niemieckiego składa się podszerstka i włosa okrywowego – twardego, prostego, mocno przylegającego do ciała. Sierść jest gęstsza na szyi, zadzie i tylnych częściach nóg, a nieco cieńsza na głowie, przodzie nóg i łapach. Owczarek niemiecki linieje dwa razy do roku, na wiosnę i jesienią.

Umaszczenie owczarka niemieckiego najczęściej jest czarne podpalanie, a możliwe kolory podpalania to rudy, brązowy, czerwony, płowy lub jasnoszary. Psy mają z reguły czarną maskę i grzbiet – plama barwna może mieć formę siodła lub większego płaszcza. Zdarzają się też psy czaprakowate, żelaziste, w umaszczeniu tzw. wilczym, bi-color (czarna maść z podpalanymi łapami), lub jednolicie czarne. Umaszczenie niebieskie podpalane lub jednolicie białe wyklucza psa z hodowli, choć biała sierść u owczarków niemieckich nie jest cechą albinotyczną (trufla nosa i wargi nadal są czarne) i najczęściej nie wiąże się z głuchotą.

Jaki charakter ma owczarek niemiecki?

Owczarek niemiecki, jako pies hodowany pierwotnie na użytek sił policyjnych i wojska, jest z natury bardzo inteligentny i posłuszny. Jest łatwy w szkoleniu i nadaje do wielu rodzajów prac. Owczarki niemieckie dobrze sprawdzają się jako psy stróżujące i obronne, ratownicze (lawinowe i gruzowiskowe), wojskowe (do przenoszenia wiadomości, wykrywania min, podkładania bomb przeciwczołgowych), policyjne i patrolowe, wyszukujące narkotyki i materiały wybuchowe na lotniskach, poszukujące osób zaginionych, ale też jako przewodnicy osób niewidzących i niesłyszących.


Owczarki niemieckie nadal bywają, choć sporadycznie, wykorzystywane do pilnowania stad bydła. Ich zadaniem jest najczęściej pilnowanie, by owce nie weszły w szkodę i nie stratowały pól przylegających do pastwiska. Owczarki niemieckie biegają więc wzdłuż granic łąki po prostych liniach. Różnią się tym od psów rasy border collie, które służą do przeprowadzania stad z miejsca na miejsce, czego dokonują, obiegając owce po łuki i kierując je w pożądanym kierunku.

Z uwagi na swoją inteligencję i łatwość uczenia się, owczarki niemieckie stosunkowo często występują w filmach jako psi aktorzy („Komisarz Rex”, „Komisarz Alex”, „Czterej pancerni i pies”).

Owczarek niemiecki ma silny instynkt stadny i jest towarzyski. Na etapie wczesnego treningu należy zapoznać go z zasadami panującymi w domu i pokazać psu jego miejsce w rodzinnej hierarchii. Dalszy trening powinien objąć nauczenie psa reagowania na własne imię i podstawowe komendy, a także przyzwyczajenie go do zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak czesanie, kąpanie, mycie uszu i zębów, obcinanie pazurów. Dobrze też, by nauczył się chodzić na smyczy i w kagańcu. Warto również poświęcić trochę czasu na nauczenie owczarka niemieckiego szczekania tylko w określonych sytuacjach lub reagowania na komendę „cisza”, bo psy te lubią szczekać, co może działać na nerwy zarówno domownikom, jak i sąsiadom.

Trenując psa, należy być cierpliwym i konsekwentnym. Owczarek niemiecki musi dostawać jasne komendy i nagrody za każdym razem, gdy zachowa się zgodnie z oczekiwaniami. Nagrodą może być pochwała, pieszczota, chwila zabawy, a najlepiej smakołyk. W razie pomyłki można psa zganić, ale bez podnoszenia głosu, bo krzyk tylko stresuje owczarka i zraża go do dalszej nauki.

Po zakończeniu podstawowego treningu możesz uczyć owczarka sztuczek, zacząć przygotowywać go do konkurencji sportowych (np. agility, obedience czy dog dancing) lub powierzyć profesjonalnemu trenerowi do nauki pracy. Nawet jeśli nie zamierzasz wystawiać psa do żadnych zawodów, trening będzie dla niego świetną zabawą i okazją do aktywnego spędzenia czasu ze swym panem.

Pamiętaj, że przez mniej więcej pierwsze dwa lata życia szczeniaki owczarka niemieckiego nie powinny się zbytnio przeciążać, bo to może źle wpłynąć na ich kształtujący się kościec i stawy. Jeśli piesek wyraźnie wskazuje, że chce odpocząć, należy mu pozwolić. Jeśli zapomniał się w zabawie i szaleje bez wytchnienia, być może warto przerwać harce, by zmusić owczarka do odsapnięcia.


Co je owczarek niemiecki?


Owczarek niemiecki powinien dostawać wysokiej jakości karmę dla dużych psów, składającą się głównie z mięsa, naturalnych olejów, warzyw i owoców, wolną od konserwantów, barwników, spulchniaczy i aromatyzerów. Szczenięta muszą dostawać specjalną karmę dla rosnących psów dużych ras, która dostarczy im wszystkich niezbędnych składników odżywczych w okresie szybkiego wzrostu ciała.

Możesz też karmić psa samodzielnie przygotowanymi posiłkami, pamiętaj jednak, że trzeba mu wtedy suplementować niektóre witaminy i minerały, jak wapń, cynk, nienasycone kwasy tłuszczowe. Podawaj owczarkowi niemieckiemu surową wołowinę i cielęcinę, unikaj jednak wieprzowiny, bo może zawierać pasożyty. Posiłki uzupełniaj często o ryby i oleje rybne, np. w kapsułkach. Dietę możesz wzbogacić owczarkowi o surowe jajka, gotowany ryż i makaron, otręby, sporadycznie biały ser.

Pies powinien dostawać dwa posiłki dziennie, każdy podzielony na mniejsze porcje, by nie wystąpił skręt żołądka. Porcje powinny być dostosowane do płci, wieku, masy, trybu życia i stanu zdrowia owczarka niemieckiego. W doborze odpowiedniej diety i porcjowania pomoże Ci weterynarz lub zwierzęcy dietetyk.


Zdrowy owczarek niemiecki


Owczarek niemiecki ma silne ciało, mnóstwo energii i z reguły dobre zdrowie. Może jednak wykształcić dysplazję stawów biodrowych i łokciowych, miewa też alergie skórne i pokarmowe oraz choroby oczu (katarakty, zanik siatkówki). U niektórych psów wystąpić może padaczka, niewydolność trzustki, a także wpływająca na krzepnięcie krwi choroba von Willebranda. Zdarza się też tzw. zespół końskiego ogona, powodujący paraliż kończyn, wywołany zwężeniem kanału lędźwiowo-krzyżowego. Stosunkowo wiele owczarków niemieckich zapada na kardiomiopatię i nabawia się zapalenia ucha.


Owczarek niemiecki znajduje się w grupie ras średnio narażonych na nowotwory oraz skręt żołądka. By zapobiec skrętowi żołądka – potencjalnie zabójczemu dla psa, jeśli po skręceniu zwierzę szybko nie przejdzie zabiegu chirurgicznego – należy dbać, by owczarek niemiecki odpoczywał przez mniej więcej godzinę przed i po jedzeniu.


Każdy pies powinien przynajmniej raz w roku odwiedzić weterynarza – nawet bez żadnych objawów – na ogólny przegląd stanu zdrowia. Badanie takie powinno objąć pobranie krwi, osłuchanie serca i płuc, sprawdzenie stanu uszu, zębów, oczu i pazurów. W ten sposób można wcześnie wykryć różnego rodzaju choroby i dolegliwości. Wczesna diagnoza ułatwia i przyspiesza skuteczne leczenie czworonoga.

Zadbany owczarek niemiecki żyje przeciętnie od 10 do 13 lat.


Czysty owczarek niemiecki


Owczarek niemiecki powinien być regularnie czesany za pomocą miękkiej szczotki, zwłaszcza w okresie linienia wiosną i na jesieni. Poza tym jest to jednak dość czysta rasa. Najczęściej wystarczy otrzepać psa po spacerze z liści i gałązek, czasem przetrzeć z kurzu i suchego błota za pomocą wilgotnego ręcznika.


Jeśli pies szczególnie się zabrudzi, możesz go wykąpać, używając specjalnego szamponu dla psów, który nie drażni skóry i oczu ani nie rozmiękcza sierści. Kąp psa w letniej wodzie, a pod łapy podłóż mu ręcznik lub gumową matę, żeby się nie ślizgał. Po kąpieli wysusz dokładnie owczarka ręcznikiem i suszarką, bo mokra psia sierść i skóra to idealne środowisko dla rozwoju bakterii i grzybów. Pamiętaj, by osuszyć także małżowiny uszne psa.


Poza czesaniem i kąpaniem, owczarek niemiecki musi mieć regularnie czyszczone uszy za pomocą wacika nasączonego w solach fizjologicznych lub w specjalnym preparacie samoczyszczącym dla zwierząt. W podobny sposób możesz w miarę potrzeby wyczyścić mu także truflę nosa i kąciki oczu.

Owczarek musi mieć też regularnie myte zęby za pomocą szczoteczki i pasty enzymatycznej, dobrze też podawać mu od czasu do czasu smakołyki dentystyczne, które dodatkowo ściągają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają przykry zapach oddechu.


Jeśli pies nie ściera sobie wystarczająco pazurów, musisz mu je obcinać, bo zbyt długie utrudniają chodzenie lub nawet sprawiają psu ból. Pazury przycinaj cążkami tuż poniżej linii miękkiej tkanki, która jest unerwiona i ukrwiona. Jeśli boisz się, że skaleczysz psa, zaprowadź go na obcięcie pazurów do weterynarza lub groomera.


Szczęśliwy owczarek niemiecki

Po swym protoplaście Horandzie owczarek niemiecki zachował radosne usposobienie i chęć do zabawy. Gdy nie pracuje, lubi spędzać aktywnie czas. Potrzebuje przydomowego ogródka lub podwórka, po którym może spacerować i węszyć, oraz długich spacerów, urozmaiconych zabawą i rozmaitymi aktywnościami. Owczarki nieźle dogadują się z innymi psami, ale dla bezpieczeństwa należy w mieście wyprowadzać je na długiej smyczy z mocnymi karabińczykami, przyczepionej do szerokiej obroży lub dopasowanych szelek, i w kagańcu fizjologicznym, który nie utrudnia ziajania. Owczarek chętnie też będzie towarzyszył swemu panu w joggingu i wycieczce rowerowej.


Owczarek niemiecki jako duży pies powinien mieć odpowiednio duże i miękkie legowisko. Od leżenia na twardej podłodze mogą mu się zrobić naginioty i modzele na łapach.


Owczarek niemiecki źle znosi nudę i samotność. Musi codziennie otrzymywać odpowiednią dawkę ruchu oraz stymulacji mentalnej. Pozostawiony sam na zbyt długo, stresuje się, a stres wyzwala w nim zachowania destrukcyjne, takie jak gryzienie mebli, darcie poduszek, zrywanie zasłon itp.

Do pewnego stopnia można przyzwyczaić owczarka niemieckiego do spędzania kilku godzin samotnie. Jeśli pies szczególnie źle znosi Twoje wyjścia do pracy (przejawia lęk separacyjny), możesz zastosować kilka sposobów na złagodzenie jego reakcji. Po pierwsze, pozostaw na cały dzień włączony telewizor, żeby owczarek niemiecki stale słyszał ludzkie głosy i nie martwił się nienaturalną ciszą, panującą w domu. Po drugie, tuż przed wyjściem poczęstuj psa ulubionym kąskiem, co odwróci jego uwagę od Twego nagłego zniknięcia. Po trzecie, zostaw owczarkowi niemieckiemu do dyspozycji ulubione zabawki, jak gryzaki, piłki, maskotki lub przytwierdzone do sufitu sznury do szarpania. W ten sposób pies przynajmniej jakiś czas spędzi na zabawie. Ostatecznie najlepszą metodą na poradzenie sobie z psim lękiem separacyjnym jest zapewnienie owczarkowi towarzystwa innego zwierzaka. Owczarki dobrze dogadują się z innymi psami i po zapoznaniu i przyzwyczajeniu chętnie się z nimi bawią.


Dla kogo owczarek niemiecki to idealny pies?

Owczarek niemiecki to pies niemal dla każdego, o czym świadczy jego ogromna popularność na całym świecie. Jest inteligentny, wierny, skory do pracy i zabawy, odnajduje się niemal w każdej sytuacji. Jeśli jesteś gotów poświęcić czas na poznanie i wytrenowanie psa, owczarek niemiecki może być Twoim pierwszym czworonogiem.


Owczarek niemiecki nie nadaje się jedynie dla osób zbyt zapracowanych, by w ogóle poświęcać czas psu, i dla tych, którym wiek lub choroba uniemożliwiają odbywanie z czworonogiem regularnych spacerów.


Owczarek niemiecki z dobrej hodowli

Owczarek niemiecki powinien pochodzić z profesjonalnej hodowli. Doświadczony hodowca wie, jak należy krzyżować psy, by zminimalizować ryzyko wystąpienia u szczeniąt chorób genetycznych. Dba także o odpowiednie żywienie i opiekę medyczną zarówno dorosłych psów, jak i szczeniąt wystawionych na sprzedaż. Kupno psa z profesjonalnej hodowli to gwarancja jego zdrowia i rzeczywistej rasowości.


Rasowy owczarek niemiecki musi mieć książeczkę zdrowia, w której odnotowano szczepienia i dwa zabiegi odrobaczenia, często także umieszczenie pod skórą chipu. Owczarek niemiecki musi mieć też rodowód, który potwierdza, że szczeniak spełnia standard rasy, a więc może być w przyszłości wystawiany do zawodów i konkursów.


Ile kosztuje owczarek niemiecki?


Rasowy owczarek niemiecki z dobrej hodowli kosztuje od ok. 1200 do ok. 2000 zł. Psy przeznaczone do dalszego rozrodu lub z rodziców czempionów mogą kosztować 3500 zł. Stosunkowo niska cena wynika z wielkiej popularności tej rasy i dużej liczby konkurujących ze sobą hodowli.

Miesięczne utrzymanie owczarka niemieckiego kosztuje ok. 250 zł.

Następny artykuł