Swiatzwierzat.pl
Opieka nad kociętami: jak robi to sama kotka?

Pixabay.com

Opieka nad kociętami: jak robi to sama kotka?

6 Maja 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Kotki uchodzą za doskonałe mamy – nie bez przyczyny. Wiedzą, jak zapewnić swoim dzieciom opiekę od pierwszych sekund życia aż do ich pełnej samodzielności. To opiekunki, obrończynie i nauczycielki kociąt. Dowiedz się, jak wygląda opieka nad kociętam

Opieka nad kociętami: skąd kotka wie, co robić?

Wydaje się, że kotki w dużej mierze instynktownie wiedzą, jak należy zajmować się kociętami.

Istnieje szereg cech i zachowań kociąt, który powoduje uaktywnienie się instynktu macierzyńskiego u kotki. Należą do nich przede wszystkim charakterystyczne wysokie dźwięki, wydawane przez małe kotki. Dzięki nim kocica wie, że te piszczące berbecie to jej dzieci i trzeba się nimi zająć. Co ciekawe, mechanizm ten działa nawet wtedy, gdy berbecie wcale nie są dziećmi danej kotki, ani nawet nie są kotami. Zdarza się, że kotka zajmuje się przez pewien czas np. szczeniętami, bo one też wydają podobne dźwięki.

Instynkt nie załatwia jednak wszystkiego. Jest wiele spraw, których dobra kocia mama musi nauczyć się sama od własnej mamy albo z doświadczenia. Na wolności niektóre kotki pozostają przy swojej mamie przez pewien czas już po opuszczeniu gniazda i być może wtedy właśnie utrwalają sobie tajniki matczynego rzemiosła.

U kotów domowych istotną pomoc przy wychowaniu kociąt stanowi człowiek, jednak kocica zawsze jest pierwszym i najważniejszym opiekunem, wzorcem i punktem odniesienia dla swojego potomstwa.

Opieka nad kociętami: oczyszczenie noworodka

Ciąża trwa u kotów ok. 63 dni, a poród trwa mniej więcej dziesięć godzin. Miot liczy najczęściej od dwóch do pięciu kociąt, kolejno przychodzących na świat.

Od razu po porodzie kocica zlizuje ze swojego kocięcia błony płodowe. Wie, że trzeba dokładnie wylizać nosek i pyszczek – bez tego kotek nie mógłby oddychać. Pamięta też, by przegryźć pępowinę.

Następnie kotka przystępuje do wylizania kociaka. W czasie tego zabiegu kocica poznaje jego zapach, a kotek uczy się zapachu matki. Zwierzęta od razu nawiązują dzięki temu więź – kotka już wie, że tak pachnie jej dziecko, a dziecko, że należy trzymać się miejsca przesiąkniętego zapachem matki. To właśnie po zapachu kotek odnajduje sutki swojej mamy, dzięki czemu może spożyć pierwszy w życiu posiłek – i wiele kolejnych. Wraz z mlekiem matki kotek uzyskuje pierwsze przeciwciała i zaczyna budować własną odporność. Samo ssanie mleka jest z kolei kolejnym czynnikiem, aktywującym u kotki instynkt macierzyński.

Opieka nad kociętami: pierwsze dni

W ciągu pierwszych dni życia zakres zajęć kociąt jest ograniczony – głównie jedzą i śpią. Otwierają wprawdzie oczy około dziesiątego dnia życia, ale zaczynają dobrze widzieć dopiero około dwudziestego dnia. Są więc początkowo całkowicie bezbronne i narażone na zmienne warunki atmosferyczne. Dlatego kocica niemal ich nie odstępuje, stale je karmiąc, myjąc i nieustannie ogrzewając kocięta własnym ciałem. Lizanie okolic odbytu pobudza u kociąt wydalanie – one same jeszcze nie są zdolne do samodzielnego załatwiania swoich potrzeb.

Opieka nad kociętami: pierwsza przeprowadzka

Rzadko zdarza się, by kocięta spędziły całe dzieciństwo w jednym gnieździe. W jakiś czas po porodzie większość kotek przenosi swoje dzieci w inne miejsce. Dzieje się tak być może ze względów higienicznych, a na pewno ze względu bezpieczeństwa. Kotka uznaje nie bez racji, że gniazdo przesiąknięte zapachem kociąt przyciąga drapieżniki.

Kotka przenosi swoje młode pojedynczo, chwytając je zębami za fałdkę skóry na karku. Kocięta odruchowo nieruchomieją i pozwalają się przenosić. Chwyt za fałdkę na karku działa w podobny sposób na wiele dorosłych kotów i jest to jeden z trików pozwalających okiełznać te zwierzęta, np. gdy są zdenerwowane w czasie wizyty u weterynarza.

Opieka nad kociętami: pierwsze stałe pokarmy

Gdy kocięta kończą pierwszy miesiąc życia, mają już aktywne wszystkie zmysły i zaczynają biegać po gnieździe i jego sąsiedztwie. Mama uczy je w tym okresie, jak należy odpowiednio się zachowywać – nie gryźć za mocno, chować pazurki w zabawie, nie przeszkadzać w odpoczynku itp. Niegrzeczne kocięta zostają skarcone przygnieceniem przez mamę łapą lub uszczypnięciem zębami.

Miesięczne kocięta powinny także mieć już wyżęte zęby. Oznacza to, że mogą przejść na stały pokarm. To moment, w którym kotka zaczyna uczyć swoje potomstwo polowania.

Kotka prowadzi naukę niczym wytrawny trener, powoli i etapami. Najpierw przynosi do gniazda upolowane gryzonie, ptaki czy owady i zjada je ze smakiem na oczach kociąt. Kotki początkowo instynktownie chcą naśladować mamę, a gdy po raz pierwszy zasmakują w mięsie myszy, nie ma już powrotu do matczynego mleka.

Opieka nad kociętami: pierwsze polowanie

W drugim i trzecim miesiącu życia kocięta uczą się od mamy polowania. To trudna sztuka i kotki muszą najpierw zobaczyć, jak dokonuje jej ich mama. Kocica na oczach swych dzieci zabija ofiarę. Z czasem przynosi im pod noski ofiarę na pół żywą, by zabiły ją same kocięta. Kolejnym etapem jest pokazanie potomstwu, jak należy przyczaić się na ofiarę, skoczyć na nią i zabić samodzielnie. Kocięta doskonalą później te umiejętności w czasie zabawy.

Od tego, co kocięta jadły na tym wczesnym etapie życie, zależą w dużej mierze ich późniejsze upodobania kulinarne. Koty chętnie jedzą to, co przynosiła im ich mama. Śmielej też polują na te gatunki zwierząt, które zabijały pod okiem mamy. Z kolei stworzenia, które żyły w sąsiedztwie gniazda kociąt, często wypadają z ich jadłospisu. Np. kocięta dorastające w zaszczurzonej oborze rzadko zabijają gryzonie dla pokarmu.

W przypadku kotów domowych, które nie polują, rola matki również polega na daniu kociętom przykładu poprzez jedzenie podanej przez człowieka karmy. Dzięki temu kocięta przyzwyczajają się do kształtu, zapachu i faktury misek, szelestu torebek z pokarmem, smaku i zapachu jedzenia. Bez przykładu mamy długo nie zorientowałyby się, że karma dla kotów jest bezpiecznym i smacznym pożywieniem.

Opieka nad kociętami: dzieci ruszają w świat

W drugim miesiącu życia kocięta coraz bardziej się usamodzielniają. Umieją już jeść, myć się i załatwiać (kocica świeci im przykładem korzystania z kuwety), są ruchliwe, ciekawskie, a nauka polowania postępuje szybko. Kocięta ulegają też intensywnej socjalizacji, poznają świat i jego mieszkańców, uczą się zasad dobrego współżycia z ludźmi, psami i innymi zwierzętami, a co najważniejsze – kocich kodów komunikacyjnych. Odpowiednio zsocjalizowane kocięta wyrastają na śmiałe, rezolutne koty. Z kolei zaniedbanie socjalizacji powoduje, że wyrastają na lękliwe, niepewne siebie zwierzęta.

Z czasem więź matki z kociętami słabnie. Mniej więcej po ukończeniu przez kotki trzeciego miesiąca życia stają się one w pełni samodzielne, a instynkt macierzyński kocicy wygasa. W hodowlach kotów to właśnie dobry moment na zabranie kociąt od matki.

Opieka nad kociętami: kocie mamy za wzór

Kotki nie bez powodu uchodzą za doskonałe matki. Instynkt macierzyński kocic jest bardzo silny. Są one gotowe do wielkich poświęceń dla dobra swoich dzieci, będą ich zaciekle bronić w razie potrzeby. Kotki opiekujące się samotnie młodymi wolą nie dojadać niż pozostawiać swoje dzieci bez opieki. Znane są też przypadki, gdy kocie mamy wynosiły swoje młode z płonących domów mimo odniesienia przy tym bardzo poważnych obrażeń.

W większych grupach kotów żyjących na swobodzie, kocice potrafią pomagać sobie w wychowywaniu kociąt. Kotki często dzielą się posiłkiem z tymi, które właśnie odchowują kocięta, albo też wyręczają je w pilnowaniu dzieci, gdy mamy muszą udać się na polowanie lub do toalety. Czasem kotki pomagają koleżankom wylizywać ich potomstwo, a nawet asystują przy porodzie, zdejmując z kociąt błony i przegryzając pępowiny, by kocia mama mogła oszczędzić trochę sił.

Emil HoffAutor

Miłośnik historii ludzi i zwierząt, autor książek, artykułów i poradników (w prasie i Sieci). Redaktor portalu swiatzwierzat.pl. Team koty.

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: redakcja@swiatzwierzat.pl

Podobne artykuły

Koty

5 kocich sposobów na okazanie miłości

Czytaj więcej >

Koty

Zaczął się okres kocich amorów. Nie pozwól uciec kotu z domu

Czytaj więcej >

Koty

3 zasady, o których nie możesz zapomnieć przy wyborze obróżki dla kota

Czytaj więcej >

Koty

Głaskanie kota. Jak dotykać kota, by odczuwał przyjemność?

Czytaj więcej >
kot ociera się o nogi

Koty

Dlaczego kot ociera się o nogi? Nie zawsze chodzi o pieszczoty

Czytaj więcej >
kot biały

Koty

Dlaczego kocie futro zmienia kolor? Powodów może być wiele

Czytaj więcej >