Swiatzwierzat.pl
Krakwa: cicha krzykaczka

Pixabay.com

Krakwa: cicha krzykaczka

25 Marca 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Krakwa najlepiej czuje się w stawie, żeruje w szuwarach, a gniazda wije wśród pokrzyw kawałek od brzegu. Krakwa jest u nas tylko gościem – na zimę odlatuje na południe. Jaka jest i jak żyje krakwa? Gdzie można ją spotkać?

Krakwa: stosunki z ludźmi

Krakwa (łac. mareca strepera, czyli „głośna kaczka”) jest sporym wędrownym ptakiem wodnym z rodziny kaczkowatych.

W przeszłości na krakwy chętnie polowano – dalej strzela się do nich w Ameryce Północnej. Nigdy natomiast nie zostały w pełni udomowione i nie straciły zdolności do lotu – przeciwnie, krakwy to ptaki wędrowne, zaprawione w dalekich podróżach.

Jak wygląda krakwa?

Krakwa wyglądem i rozmiarami przypomina kaczkę krzyżówkę. To spory ptak: jej ciało osiąga ponad 0,5 m długości, rozpiętość skrzydeł dochodzi do niemal 1 m, masa ciała to przeciętnie ok. 1 kg, ale czasem dochodzi do 1,3 kg.

Krakwa ma wszystkie charakterystyczne elementy budowy ciała kaczek, jak smukła szyja, przesunięte na tył nogi z błonami pławnymi między palcami, u samców harpunowate prącie.

Głowa i szyja krakwy są jasnobrązowe z rudymi plamkami, grzbiet ciemnobrązowy z poprzecznymi prążkami, pierś i brzuch jasne, niemal białe, a kuper czarny. Skrzydła mają szaro-czarno-białe lusterka obrzeżone z przodu brązowym pasem. Dziób jest jednolicie ciemnoszary.

Samica krakwy jest mniejsza od samca, ma białe lusterka na skrzydłach, a na dziobie pomarańczowe pasy. Samicę od samca najłatwiej więc odróżnić po kolorze lusterek i dzioba.

Po okresie lęgowym krakwy zmieniają szatę z godowej na spoczynkową. Wyglądają wtedy jak nieco mniejsze i szczuplejsze kaczki krzyżówki.

Krakwa: obszar występowania

Krakwa zwyczajna to ptak wędrowny, który w zależności od pory roku zmienia miejsce pobytu.

Krakwa zamieszkuje przez cały rok tylko na terenach Południowej Anglii, Hiszpanii, punktowo też we Francji, Albanii i Azji mniejszej, a w Ameryce - na północno-wschodnim i zachodnim wybrzeżu USA.

Natomiast lęgowiska letnie krakwy obejmują ogromne obszary: całą Środkową i Wschodnią Europę (w tym Polskę) oraz Azję w pasie od Morza Czarnego po Sachalin i wyspę Hokkaido, Środkowe USA i Południową Kanadę.

Na zimę z kolei krakwa przenosi się w cieplejsze rejony: do Północnej Afryki, do dorzecza Nilu, Indusu i Gangesu, w Europie do Francji i na Bałkany, a w Ameryce do Meksyku.

W Polsce krakwę można spotkać latem na terenie całego kraju, zwłaszcza w województwach północnych.

Krakwa: biotop

Krakwy czują się najlepiej na jeziorach i stawach o gęsto zarośniętych brzegach, na podmokłych łąkach i starorzeczach, chętnie wśród stepów. Unikają gór.

Krakwa pod ochroną

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nie uznaje krakwy za gatunek zagrożony wyginięciem. Nadano jej symbol LC - „least concern”, oznaczający najmniejszą troskę. Liczebność światowej populacji krakwy zdaje się powoli wzrastać wraz z rozszerzaniem się objętych ochroną terenów lęgowych. Jednocześnie krakwy w Ameryce Północnej należą do ptaków najchętniej odstrzeliwanych przez myśliwych.

Nad Wisłą lęgnie się co roku ok. 2000 par krakw. Krakwa objęta jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową, co oznacza, że bez zgody Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie można w żaden sposób ingerować w jej tryb życia ani też ograniczać jej wolności, czyli łowić, hodować czy posiadać. Zaleca się ochronę czynną krakwy, a więc działania mające na celu zachowanie jej terenów lęgowych w przybrzeżnych szuwarach w jeziorach i stawach.

Krakwa: tryb życia

Krakwa w ogromnej większości migruje między letnimi lęgowiskami (od marca do kwietnia) a zimowiskami (od sierpnia do listopada).

Krakwa: zachowania społeczne

Krakwy rzadko tworzą większe stada, najczęściej ograniczając się tylko do niewielkich grup rodzinnych. Czasem trzymają się blisko mew, dla lepszej ochrony przed drapieżnikami.

Krakwy nawołują się za pomocą kilku charakterystycznych dźwięków. Samice kwaczą, samce z kolei wydają chrząknięcia bądź gwizdy. Wbrew łacińskiej nazwie, krakwa to dość cichy ptak, który rzadko robi niepotrzebny hałas.

Co je krakwa?

Krakwa żywi się głównie zielonymi roślinami wodnymi – łodygami, kłączami i liśćmi. Zimą je nasiona roślin, które odfiltrowuje z wody przez specjalne rogowe blaszki przy dziobie. Pisklęta karmione są początkowo owadami, także dorosłe osobniki w okresie gniazdowania chętnie łaszą się na owady, żaby i małe ryby.

Krakwa szuka pożywienia głównie pod wodą, zanurzając głowę i skubiąc smaczne pędy.

Jak rozmnaża się krakwa?

Krakwy znajdują sobie partnerów w czasie toków, odbywanych krótko po odchowaniu piskląt, na przełomie lata i jesieni. Samce odprawiają taniec godowy, któremu towarzyszy głośne nawoływanie samic. Ptaki dobierają się w pary, razem migrują na zimę i razem wracają na wiosnę. Po złożeniu jaj przez samicę para krakw najczęściej rozpada się i w kolejnych tokach ptaki znajdują sobie nowych partnerów.

Krakwa: gniazdo

Samica krakwy wije gniazdo, wykładając gałązkami i trawą wykopany w ziemi dołek. Samica wybiera na gniazdo miejsce dobrze ukryte wśród traw i pokrzyw, w pewnym oddaleniu od wody. Podczas wysiadywania jaj samica krakwy dodatkowo mości gniazdo puchem i piórkami własnymi oraz innych krakw.

Krakwa: pisklęta

Od kwietnia do lipca krakwy wyprowadzają swój jedyny w sezonie lęg. Samica składa od 8 do 12 jaj o różowo-żółtym odcieniu. Samica siedzi na jajach prawie miesiąc, po czym wykluwają się pisklęta, niemal od razu zdolne i chętne do opuszczenia gniazda. Samica wraz z nimi przenosi się z gniazda do wody i tam odchowuje młode przez ok. 2 miesiące. Samica wodzi pisklęta, tzn. podążają one za nią krok w krok po wodzie i lądzie.

Zdrowa krakwa

Nie jest łatwo być krakwą. Zagraża im wiele drapieżników. Na lądzie kuny wyjadają im jajka i pisklęta, a lisy zagryzają dorosłe osobniki. W wodzie grożą im szczupaki, a w powietrzu sokoły. W każdej chwili krakwa może paść łupem sowy albo czapli.

Mimo to krakwy nierzadko dożywają ponad 20 lat, a najstarszy odnotowany osobnik dożył 28.

Czy krakwa nadaje się na zwierzątko domowe?

Krakwa nie daje się łatwo oswoić, choć nieliczne populacje zasiedlające miejskie stawy nie boją się zbytnio ludzi i chętnie przyjmują pokarm od przechodniów – jak to kaczki. Ponieważ krakwa jest w Polsce objęta ścisłą ochroną gatunkową, nie można jej posiadać ani w żaden sposób ograniczać jej wolności.

Podobne artykuły

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Inne zwierzęta

Wąż Eskulapa - największy wąż występujący w Polsce

Czytaj więcej >
Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Inne zwierzęta

Szynszyla - uroczy i płochliwy gryzoń

Czytaj więcej >
delfiny

Inne zwierzęta

Martwe delfiny na plaży. Ghana rozpoczyna śledztwo

Czytaj więcej >
Zdjęcie podglądowe  - kurczątko

Inne zwierzęta

Potężny pożar na fermie drobiu. Ogień pochłonął kurnik, zginęło tysiące piskląt

Czytaj więcej >
Świat zwierząt

Inne zwierzęta

Sensacyjne odkrycie na "wyspie marzeń". Słodkie króliczki odnalazły skarb sprzed 9000 lat

Czytaj więcej >
Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Inne zwierzęta

Krogulec - szybki jak strzała postrach mniejszych ptaków

Czytaj więcej >