Swiatzwierzat.pl
Jämthund: służy i broni

pixabay.com

Jämthund: służy i broni

29 Stycznia 2021

Autor tekstu:

Emil Hoff

Udostępnij:

Jämthund to szwedzki szpic myśliwski. W domu jest spokojny, niezależny, dumny, za to na polowaniu zmienia się w prawdziwego komandosa. Trudno go ułożyć, ale warto się postarać – to pies o wielu talentach, odważny, wytrzymały i pojętny. Czy j&au

Jämthund – historia rasy

Jämthund to rasa naturalna szpiców, wywodząca się z Jämtlandu – krainy w środkowej Szwecji. Przodkowie jämthundów pochodzą wprost od krzyżówki psa i wilczycy, która musiała powstać niedługo po udomowieniu psów w Skandynawii. Historia rasy może więc liczyć nawet kilka tysięcy lat.

Jämthund to pies przede wszystkim myśliwski, hodowany do polowania na łosie, niedźwiedzie i wilki, a także – w mniejszym zakresie – do ciągnięcia sań. Jest silny, bardzo wytrzymały, zarazem zrównoważony i chętny do nauki. Umie tropić i głosić zwierzynę, nieobca jest mu także walka w bezpośrednim zwarciu.

Do 1946 r. jämthund uchodził za szwedzką odmianę norweskiego elkhunda, ale status ten był zarzewiem konfliktu między hodowcami norweskimi i szwedzkimi oraz tematem gorącej debaty. W końcu w 1946 r. jämthund został zarejestrowany jako osobna szwedzka rasa szpica przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI). Do dziś wiele organizacji kynologicznych nie odróżnia jednak jämthunda od elkhunda, np. w USA jämthundy uważa się za wyższe elkhundy i swobodnie krzyżuje między sobą.

Jämthund, choć dość popularny w swej rodzinnej Szwecji, to rasa rzadko spotykana poza granicami tego kraju. Jämthundy wykorzystuje się nadal jako psy myśliwskie, rzadziej stróżujące i pasterskie, czasem także służą w armii. Odpowiednio zsocjalizowane jämthundy nieźle sprawdzają się jako domowe pupile dla aktywnych osób.

Jak wygląda jämthund?

Jämthund to średnich rozmiarów szpic. Osiąga 65 cm wysokości w kłębie i masę ok. 30 kg. Jest nieco większy od elkhunda, którego poza tym bardzo przypomina. To największy ze szwedzkich szpiców.

Jämthund: budowa ciała

Jämthund ma silne, ale smukłe ciało, o mocnym kośćcu, bardzo wytrzymałe i zdolne do wytężonego wysiłku.

Pies ma kształtną głowę, klinowatą kufę z łagodnym stopem i suche wagi. Oczy są nieduże, migdałowate, w odcieniach brązu, z czarnymi powiekami. Uszy są średnich rozmiarów, trójkątne i sterczące do góry, lekko pochylone ku przodowi, typowe dla szpiców.

Jämthund ma mocną szyję, prosty i sprężysty grzbiet, głęboką pierś, lekko podkasany brzuch, silne lędźwie, mocne kończyny z dobrze rozwiniętymi stawami skokowymi. Ogon jest średniej długości, gruby i obficie porośnięty sierścią, najczęściej zawinięty luźno nad grzbietem.

Jämthund: typ sierści

Sierść jämthunda jest gęsta i przylegająca, średniej długości (nieco dłuższa na szyi, piersi, tyłach nóg i ogonie), z podszerstkiem. Zapewnia psu dobrą ochronę przed zimnem i wilgocią.

Jämthund: umaszczenie

Sierść jämthunda ma charakterystyczną dla dzikich zwierząt barwę aguti – każdy włos jest ciemny u spodu i jasny na czubku. Futro wydaje się szare, z dużą domieszką bieli – głównie na kufie, szyi, piersi, brzuchu, wnętrzach i dolnych partiach łap.

Jaki charakter ma jämthund? Pan i rodzina

Jämthundy to psy w dużej mierze samodzielne, dumne, często uparte. Jednocześnie są dość towarzyskie, choć rzadko bywają wylewne.

Jämthundy są szalenie wierne swemu panu. Dom staje się ich terytorium, którego odważnie strzegą, a pan wodzem, którego słuchają bez zastrzeżeń (choć wiele komend wykonują raczej po swojemu niż wedle instrukcji). Silne przywiązanie do pana i domu sprawia, że jämthundy wykorzystuje się chętnie jako psy stróżujące i obronne.

Jämthund nie są typowymi domowymi pieszczochami. Szybko nudzą się zwykłymi psimi zabawami, nie zabiegają stale o uwagę i uznanie ludzi, choć lubią brać udział w życiu rodzinnym, nawet jeśli często z pewnej odległości. Od leżenia na miękkiej kanapie wolą polowanie, tropienie i sport. Wymagają aktywnego opiekuna o silnej osobowości i umiejętności podporządkowywania sobie niesfornych szpiców.

Jämthundy najlepiej czują się w wiejskim domu z ogrodem i podwórkiem. Nie nadają się do życia w bloku.

Jaki charakter ma jämthund? Dzieci

Jämthundy nieźle dogadują się z dziećmi, zwłaszcza starszymi, które nauczono, jak należy obchodzić się z psem. Małe dzieci mogą działać jämthundowi na nerwy, a zirytowany pies sam przerwie zabawę i odejdzie na bok. Starsze dzieci jednak mogą znaleźć w jämthundzie wiernego towarzysza włóczęg i wycieczek.

Jaki charakter ma jämthund? Inne zwierzęta

Jämthund ma silną, dominującą osobowość, a do tego instynkt obronny i terytorialny. To oznacza, że nie przepada za innymi psami, zwłaszcza za samcami. Jego instynkt łowny z kolei może skłonić psa do rzucenia się w pogoń za mniejszymi zwierzętami, takimi jak koty.

Do pewnego stopnia jämthund może nauczyć się tolerować inne zwierzaki, o ile będzie miał odpowiednio dużo czasu, by się z nimi zapoznać. Stosunki jämthunda z obcymi zwierzętami najczęściej są jednak dość napięte, o czym trzeba pamiętać, zwłaszcza jeśli pies ma być wyprowadzany w mieście.

Jaki charakter ma jämthund? Obcy

Wobec obcych jämthund zachowuje dystans. Nawet gdy widzi, że nie stanowią zagrożenia, nie podchodzi zbyt blisko i trzeba czasu, by zyskać jego zaufanie.

Jämthund jest zawsze czujny i gotów do obrony swego pana. Umie ocenić sytuację i nie reaguje agresją bez dobrego powodu. Jeśli jednak uzna, że nieznajomy zagraża jego panu, zaatakuje z wielką zajadłością. Nic dziwnego, że twardzi szwedzcy myśliwi wykorzystują jämthundy w roli strażników obejść.

Jämthund na treningu

Jämthundy dość szybko się uczą, bywają jednak uparte i przekorne. Trudno skłonić je do posłuszeństwa, tym bardziej do powtarzania tych samych czynności. Szybko się nudzą, wolą wykonywać komendy po swojemu, czasem wręcz ignorują trenera. Trenowanie jämthunda nie należy więc do łatwych zadań.

Na samym początku procesu układania psa należy wpoić mu, że posłuszeństwo popłaca, prezentując system nagród. Kiedy pies pojmie tę podstawową zasadę, łatwiej podda się dalszemu wychowaniu.

Trening jämthunda, jak każdego psa, wymaga staranności i cierpliwości – to od wychowania i prawidłowej socjalizacji szczeniaka zależy, na ile dorosły pies będzie posłuszny komendom i zdolny do zgodnego współżycia z innymi zwierzakami. Warto się postarać – odpowiednio wytrenowany jämthund to nieoceniony pomocnik myśliwego i dzielny stróż.

Jämthund: socjalizacja

Trening jämthunda powinien zacząć się wcześnie, gdy szczeniak nie ma jeszcze utrwalonych złych nawyków. Początkowe wychowanie powinno objąć nauczenie psa reagowania na własne imię i podstawowe komendy, zwłaszcza na przywołanie. Szczeniak musi też poznać jasne zasady panujące w domu i swoje miejsce w hierarchii rodzinnej.

Należy nauczyć psa zasad dobrego współżycia z ludźmi i innymi zwierzętami, zaznajamiając go z różnymi sytuacjami i zachowaniami oraz przyzwyczajając do różnych dźwięków i zapachów.

Dobrze też przyzwyczaić psa od małego do zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak czesanie, kąpanie, czyszczenie uszu i zębów, obcinanie pazurów, a także do chodzenia na smyczy i w kagańcu, zwłaszcza jeśli jämthund ma być wyprowadzany w mieście.

Im więcej sytuacji i zjawisk pozna szczeniak w okresie socjalizacji, tym lepiej będzie sobie z nimi radził jako dorosły pies. Umiejętność odpowiedniego reagowania na sytuacje, bodźce i komendy zapewnia psu dobre samopoczucie i niski poziom stresu w codziennym życiu.

Jämthund: metody treningowe

Trenując jämthunda, należy okazywać łagodne zdecydowanie i uzbroić się w cierpliwość. Pies powinien być nagradzany za każdym razem, gdy poprawnie wykona polecenie. Nagrodą mogą być przysmak, pochwała lub chwila ulubionej zabawy. Jeśli pies nie wykona polecenia, możesz go skarcić, ale nie podnoś głosu. Krzyk stresuje psa i zraża go do dalszego treningu.

Dobrze jest trenować psa w krótkich, urozmaiconych sesjach, tak by zwierzak nie znudził się wykonywaniem komend. Pokój przeznaczony na trening psa powinien być możliwie wolny od wszelkich czynników rozpraszających.

Jeśli nie masz czasu na samodzielne początkowe wychowanie jämthunda, możesz powierzyć go profesjonalnemu trenerowi lub oddać do psiego przedszkola, gdzie nauczy się niezbędnych umiejętności pod okiem fachowych opiekunów i będzie mógł socjalizować się z innymi psami.

Nie wolno zaniedbać solidnej socjalizacji i treningu psa. Bez nich zwierzęta stają się nieposłuszne i nieprzewidywalne. Trening to nie łamanie charakteru psa. Bez jasnych reguł i wzorców postępowania psy odczuwają stres i są nieszczęśliwe.

Jämthund: praca i sport

Po zakończeniu podstawowego treningu, można przystąpić do szkolenia psa do prac myśliwskich lub zawodów sportowych.

Nawet jeśli nie planujesz wystawiać go do żadnego konkursu, trening nowych umiejętności to dla jämthunda świetna zabawa i okazja do zażycia ruchu w towarzystwie opiekuna.

Jämthundy dobrze radzą sobie w konkurencjach sportowych wymagających siły i wytrzymałości, jak dogtrekking i canicross. Lubią także agility i flyball.

Ponieważ jämthundy są dość niezależne, niełatwo je skłonić do wykonywania poleceń, lepiej więc nie liczyć na medale i laury w konkursach sportowych. Liczy się jednak czas spędzony przez nas aktywnie na zabawie z psem.

Jämthund na spacerze

Jämthund czuje się najlepiej na wsi, gdzie ma do dyspozycji ogródek przydomowy lub podwórko, a na spacery może wychodzić na łąki, do lasu czy nad potok. Nie nadaje się do życia w mieszkaniu - jego żywiołem jest łono natury.

Należy poświęcać jämthundowi odpowiednio dużo uwagi i dbać o to, by był wybiegany. Jämthund kocha długie spacery, szczególnie na łąkę lub do lasu – wszędzie tam, gdzie może swobodnie badać otoczenie i podążać za ciekawymi zapachami.

Jämthundy lubią eksplorować otoczenie, choć rzadko oddalają się od swego przewodnika. Czasem jednak mogą rzucić się w pogoń za przyuważoną wiewiórką czy ptakiem, w mieście też za samochodem i rowerzystą. Dlatego należy jak najszybciej nauczyć szczeniaka reagowania na komendę powrotu i zostawania w miejscu. W mieście jämthunda należy wyprowadzać na elastycznej smyczy, przytwierdzonej do szerokiej obroży lub dopasowanych szelek. Dobrze też założyć psu fizjologiczny kaganiec, który nie utrudnia ziajania.

Nie należy się zbytnio martwić, jeśli jämthund zniknie nam z oczu podczas spaceru (o ile nie pognał za kotem sąsiadów). Psy te mają doskonałą orientację w terenie i zawsze odnajdują drogę powrotną do domu.

Jämthund źle znosi upały. W gorące dni dobrze jest raczej pozwolić mu odpoczywać w cieniu, a na spacer zabierać rano i wieczorem, kiedy jest chłodniej. Dwuwarstwowa sierść jämthunda zapewnia mu za to dobrą ochronę przed zimnem.

Jämthund może mieszkać w budzie, o ile jest odpowiednio ocieplona. Pies powinien mieć jednak nieograniczony dostęp do domu, na wypadek gdyby zatęsknił za towarzystwem ludzi.

Jämthund sam w domu

Jämthund to dumny i niezależny pies. Dobrze radzi sobie z czasowym osamotnieniem, zwłaszcza jeśli wcześniej się wybiegał.

Zbyt długa rozłąka i nuda mogą jednak skłonić jämthunda do podjęcia próby ucieczki i ruszenia na poszukiwanie swego pana. Dlatego teren, po którym hasa jämthund, powinien być ogrodzony wysokim parkanem lub solidną siatką.

Nuda może też wyzwolić w psie zachowania destrukcyjne – jämthund zacznie gryźć meble i poduszki. Dlatego tak ważne jest, by pies zażywał codziennie odpowiednio dużo ruchu.

Co je jämthund? Kupna karma

Jämthund powinien dostawać wysokiej jakości karmę dla aktywnych psów, bogatą w pełnowartościowe białka zwierzęce (mięso mięśniowe i podrobowe), z dodatkiem naturalnych olejów, warzyw i owoców.

Nie należy podawać psu karmy zawierającej konserwanty, barwniki, spulchniacze, słodziki, aromatyzery, wszelkiego rodzaju zboża i niezidentyfikowane „resztki zwierzęce”. Te resztki to najczęściej nie soczyste mięsiwo, które nie zmieściło się do innych puszek, tylko odpady - zmielone kopyta, wargi, wymiona i inne „specjały” - które bardzo obciążają układ trawienny psa.

Jämthund ma spory apetyt, ale nie przejawia skłonności do tycia. Mimo to należy bardzo starannie dobrać psu dietę i porcjowanie w zależności od jego płci, masy, wieku, stanu zdrowia i trybu życia. Pomoże Ci w tym weterynarz lub psi dietetyk. Dobrą praktyką jest podawanie pracującemu psu jednego posiłku w ciągu dnia, najlepiej wieczorem, tak by rano był gotów do akcji bez przepełnionego żołądka.

Co je jämthund? Dieta BARF

Jämthund najchętniej będzie się odżywiał surowizną. Podawaj mu świeże, surowe mięso (unikaj wieprzowiny, bo może zwierać pasożyty), ryby i oleje rybne, od czasu do czasu także surowe jajko, otręby, gotowany makaron lub ryż. Niektóre psy lubią owoce, np. jagody – wystarczą dwie jako dodatek do posiłku. Wiele psów lubi chrupać różnego rodzaju kości i kurze łapki, które dodatkowo ścierają im kamień nazębny.

Stosując dietę BARF trzeba pamiętać o suplementowaniu psu niektórych witamin i minerałów oraz substancji chroniących stawy, jak glukozamina i chondroityna. Posłużą do tego specjalne preparaty, dostępne w sklepach zoologicznych.

Co je jämthund? Skręt żołądka

Jämthund znajduje się w grupie ryzyka wystąpienia skrętu żołądka. To bardzo poważna przypadłość, która bez interwencji chirurgicznej może szybko zabić psa. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia skrętu, należy stosować się do kilku zasad.

  1. Przede wszystkim trzeba pilnować, by pies odpoczywał mniej więcej przez godzinę przed i po posiłku.

  2. Należy też dzielić mu jedzenie na mniejsze porcje, by nie jadł zbyt szybko i łapczywie, np. śniadanie może składać się z podawanych kolejno trzech mniejszych porcji, zamiast jednej dużej. Możesz spowolnić jedzenie u psa, podając mu karmę w misce interaktywnej, która odciąga uwagę pupila od pokarmu, albo stosować matę węchową, w której poukrywane są smakołyki. W ten sposób czworonóg będzie jadł wolniej i mniej łapczywie.

  3. Psy narażone na skręt żołądka nie powinny zbyt często chodzić po schodach. W bloku należy raczej wozić je windą, jednak trzeba znowu podkreślić, że jämthund nie nadaje się do życia w blokowisku.

Zdrowy jämthund

Jämthundy to silne i odporne psy. Mogą jednak chorować na typowe dla psów dolegliwości oczu (zaćmę, postępujący zanik siatkówki), zdarzają się też przypadki epilepsji, zaburzeń pracy tarczycy oraz dziedzicznej cukrzycy. Występuje też u nich dysplazja stawów biodrowych, rzadziej łokciowych.

Każdy pies powinien przynajmniej raz w roku odwiedzać weterynarza na przegląd stanu zdrowia. Takie badanie powinno objąć pobranie psu krwi, osłuchanie serca i płuc, sprawdzenie stanu zębów, oczu, uszu i pazurów, konsultacje dotyczące diety. Dzięki takim kontrolnym wizytom można w porę wykryć różnego rodzaju choroby i dolegliwości, a wczesna diagnoza bardzo ułatwia leczenie.

Zadbany jämthund żyje przeciętnie od 12 do 13 lat.

Czysty jämthund: czesanie

Sierść jämthunda nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Trzeba ją jednak regularnie czesać z użyciem szczotki lub grzebienia z regulowanym rozstawem zębów. Psy dość obficie linieją i regularne czesanie pomaga zmniejszyć ilość wypadających włosów.

Pamiętaj, by wyczesać psu sierść na uszach i za uszami, w pachwinach i pod pachami – w tych miejscach szczególnie często tworzą się kołtuny. Przed czesaniem dobrze jest spryskać włos okrywowy zwierzaka emulsją antystatyczną.

Czysty jämthund: kąpanie

Jämthund rzadko wymaga kąpieli, z reguły wystarczy otrzepać go po spacerze lub przetrzeć wilgotnym ręcznikiem. Po powrocie z wyprawy do lasu lub polowania należy przejrzeć skórę psa (przynajmniej w okolicach uszu, ogona, pach i pachwin), by upewnić się, że nie ma w niej kleszczy.

Kiedy już przeprowadzasz pełną kąpiel jämthunda, pamiętaj, by użyć specjalnego szamponu dla psów, który nie podrażnia skóry, nie wywołuje alergii i nie rozmiękcza sierści. Na dno wanny lub podłogę prysznica połóż ręcznik albo gumową matę, żeby pies nie ślizgał się w czasie kąpieli.

Po zakończeniu mycia dokładnie wysusz psa, bo mokra skóra i sierść to ulubione środowisko rozwoju dla grzybów i bakterii. Zwróć szczególną uwagę na dokładne wysuszenie wnętrz jego oklapłych uszu.

Czysty jämthund: uszy, oczy i nos

Należy regularnie czyścić uszy jämthunda za pomocą wacika nasączonego specjalnym środkiem samoczyszczącym dla zwierząt.

W podobny sposób możesz w miarę potrzeby czyścić psu truflę nosa i kąciki oczu, jeśli zobaczysz w nich zabrudzenia lub zaschnięte łzy. Do czyszczenia kącików oczu psa najlepiej użyć szmatki nasączonej solami fizjologicznymi lub po prostu ciepłą wodą.

Czysty jämthund: zęby

Jämthundy powinny mieć regularnie czyszczone zęby za pomocą szczoteczki i pasty enzymatycznej. Warto też podawać im od czasu do czasu smakołyki dentystyczne. To różnego rodzaju kości, krokiety i gryzaki, które usuwają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają przykry zapach oddechu psa.

Czysty jämthund: pazury

Podobnie jak innym psom, jämthundom należy w miarę potrzeby przycinać pazury, bo zbyt długie utrudniają chodzenie i powodują ból.

Możesz obciąć psu pazury samodzielnie lub zaprowadzić go na obcięcie do weterynarza albo groomera. Pamiętaj, że należy obcinać tylko same koniuszki pazurów, bo pozostała ich część jest unerwiona i ukrwiona.

Dla kogo jämthund to idealny pies?

Jämthund to specyficzny pies, nie dla każdego. Ma swój charakter, potrzebuje mnóstwa ruchu, woli pracować niż się bawić. To pies dla aktywnych myśliwych, osób o silnym charakterze, które mają czas i umiejętności potrzebne do wytrenowania upartego szpica, a także zapewnienia mu odpowiedniej dawki ruchu.

Nordyckie szpice nie są dobrymi psami dla początkujących przewodników, osób starszych ani zbyt zapracowanych, by odpowiednio zająć się psem. O wiele lepiej też żyje im się na wsi niż w mieście.

Jämthund z dobrej hodowli

Jämthund, jak wszystkie rasowe psy, powinien pochodzić od doświadczonych, odpowiedzialnych hodowców. Profesjonalna hodowla gwarantuje, że psy były umiejętnie krzyżowane, przez co szczenięta nie są obciążone zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób genetycznych. Najlepiej, by hodowla była zarejestrowana w którejś z krajowych lub międzynarodowych organizacji kynologicznych.

Dobry hodowca dba o warunki bytowania swych psów, troszczy się o szczenięta w najwcześniejszym okresie ich życia i pilnuje, by psy przeszły wszystkie niezbędne badania, szczepienia i zabiegi odrobaczania.

Odpowiedzialny hodowca nie tylko będzie umiał odpowiedzieć na wszystkie Twoje pytania dotyczące rasy i opieki nad jämthundem, ale też sam zada Ci ich kilka, by upewnić się, że będziesz umiał zaspokoić potrzeby psa.

Ponieważ jämthund to rasa praktycznie nie występująca w Polsce, szczenięta najczęściej trzeba zamawiać w hodowlach zagranicznych, swoje odczekać i opłacić transport.

Jämthund: dokumentacja

Rasowy jämthund powinien posiadać dwa dokumenty:

  1. książeczkę zdrowia, odnotowującą szczepienia i zabiegi odrobaczenia, może także wszczepienie czipu (każda czynność medyczna musi być potwierdzona podpisem weterynarza i naklejką), oraz

  2. metrykę lub rodowód, poświadczające, że szczeniak spełnia standard rasy, a więc może być w przyszłości wystawiany do zawodów i konkursów.

Ile kosztuje jämthund?

Rasowy jämthund z hodowli zarejestrowanej w FCI może kosztować ponad tysiąc euro. Potomstwo rodziców czempionów oraz psy przeznaczone do dalszego rozrodu będą jeszcze droższe.

Dokładnej ceny w złotówkach nie sposób podać, bo to bardzo rzadka rasa, i szczenięta najczęściej trzeba zamawiać w samej Szwecji.

Miesięczny koszt utrzymania jämthunda wynosi ok. 200 zł.

Podobne artykuły

pies i robbie

Psy

Adoptowany chłopiec postanowił ocalić psy w podeszłym wieku. "Wiem, jak to jest być niekochanym”

Czytaj więcej >
Nagranie z monitoringu

Psy

Bezczelnie ukradł yorka, gdy właściciel był na zakupach. Wszystko uchwyciła kamera

Czytaj więcej >
Łatek

Psy

Starsi państwo poprosili o pomoc w transporcie pieska. Zgłosił się wicemarszałek Sejmu

Czytaj więcej >
Golden retriever i króliczki

Psy

Golden retriever adoptował zagubione króliczki. Zajął się nimi w najczulszy sposób

Czytaj więcej >
Jan Błachowicz

Psy

Jan Błachowicz o obowiązkach właścicieli zwierząt. Ma ważny apel do fanów

Czytaj więcej >
Screen z programu na żywo

Psy

Wpadka z pogodą w rosyjskiej telewizji. Golden retriever też chciał zostać prezenterem

Czytaj więcej >