Wyżeł węgierski: sportowiec i gentlemen
Źródło: pixabay

Wyżeł węgierski: sportowiec i gentlemen

1 Listopada 2020

Niby z Węgier, ale łatwo się z nim porozumieć. Wyżeł węgierski to inteligentny, oddany pies, chętny do każdego rodzaju treningu, stale pragnący zadowalać swego pana. Kochali go węgierscy arystokraci, teraz zdobywa serca hodowców i przewodników na całym świecie. Czy wyżeł węgierski to idealny pies dla ciebie? Dowiedz się, jaki jest i czego potrzebuje wyżeł węgierski.

Wyżeł węgierski – historia rasy

Wyżeł węgierski to doskonały pies myśliwski i do tego celu najczęściej był wykorzystywany. Ta rasa powstała jako krzyżówka psów myśliwskich, wywodzących się z Turcji (tzw. żółtych), brytyjskiego pointera i wyżła niemieckiego.

Pierwsze wzmianki o wyżłach pochodzą z „Ilustrowanej Kroniki Wiedeńskiej”, przygotowanej w 1357 r. dla Ludwika Węgierskiego, władcy Węgier, Chorwacji, a potem także Polski. Rasa cieszyła się wielkim uznaniem arystokracji węgierskiej i przetrwała wszelkie dziejowe zawieruchy w niemal nienaruszonej formie. Wyżeł węgierski jest uznawany za jeden z narodowych symboli Węgier. Dziś psy te hoduje się także w Rumunii, Serbii, Austrii i na Słowacji.

Po II wojnie światowej wyżły węgierskie trafiły do USA, gdzie zostały oficjalnie zarejestrowane przez American Kennel Club w 1960 r. Popularność wyżłów węgierskich wciąż rośnie też w Wielkiej Brytanii, gdzie rasa ta od wielu lat plasuje się w okolicach 50. miejsca w rankingu najbardziej popularnych psów domowych.

Jak wygląda wyżeł węgierski?

Wyżeł węgierski to pies myśliwski w typie gończego. Ma średnie rozmiary. Psy osiągają 64 cm wysokości w kłębie i masę ok. 30 kg, suki są nieco mniejsze.

Wyżeł węgierski ma silne, smukłe i muskularne ciało. Głowa jest kształtna, sucha (bez zwisających fałd skóry), kufa podłużna z lekkim stopem, zakończona łagodnie. Oczy niewielkie, owalne, w różnych odcieniach brązu (kolor powinien pasować do umaszczenia), za to uszy duże, skórzaste, opadające po bokach głowy i zaokrąglone na końcach. Charakterystycznym elementem jest trufla nosowa w kolorze czerwonawym. Ogólny wyraz pyska wyżła węgierskiego jest przyjemny, nieco nobliwy. Ogon wyżła węgierskiego przycina się w USA, w Polsce jednak jest to nielegalne i psi ogon powinien pozostać w swej naturalnej formie – długi, giętki, ruchliwy, noszony lekko powyżej linii grzbietu.

Pod względem sierści wyżeł węgierski występuje w dwóch odmianach, zarejestrowanych przez Międzynarodową Federację Kynologiczną jako dwie odrębne rasy: krótkowłosej o gładkiej sierści i szorstkowłosej o nieco dłuższym i twardszym włosiu. Umaszczenie najczęściej jest rude i ciemnożółte, rdzawozłote, rzadziej płowe. Standard rasy nie dopuszcza koloru czerwonego i czarnego, niepożądany jest też bladożółty. Dopuszcza się, choć nie ceni, białe znaczenia na piersi, szyi i ogonie.

Wyżeł krótkowłosy (najczęściej spotykana odmiana tej rasy), nie ma podszerstka, dlatego źle znosi zimno.

Jaki charakter ma wyżeł węgierski?

Wyżeł węgierski to pogodny i przyjacielski pies, który przywiązuje się do swego pana i całej rodziny. Chętnie okazuje uczucia, lubi też dzieci. Ma jednak silny instynkt obronny, jest podejrzliwy wobec obcych, a w razie konieczności rzuci się na ratunek swym bliskim. Jest waleczny, odważny i nieustępliwy. Dobrze nadaje się więc na stróża i do pewnego stopnia na psa obronnego. Wyżeł węgierski nie bywa jednak agresywny bez potrzeby i stosunkowo łatwo zyskać jego przychylność. Pies szybko przyzwyczaja się do nowych osób i akceptuje je, gdy widzi, że nie stanowią zagrożenia.

Wyżeł węgierski jest bardzo inteligentny i świetnie poddaje się treningowi. Układanie psa należy zacząć wcześnie, by nie utrwalił sobie żadnych niepożądanych nawyków. Wyżłowi należy wydawać jasne komendy i nagradzać go za każdym razem, gdy zachowa się zgodnie z oczekiwaniami. Jeśli się pomyli lub poleni, możesz go zganić, ale nie podnoś głosu. Krzyk zestresuje psa, który może się przez to zrazić do treningu.

Początkowe wychowanie powinno objąć nauczenie wyżła odpowiedniego współżycia z ludźmi i zwierzętami, wyznaczenie mu miejsca w hierarchii, a także przyzwyczajenie go do zabiegów pielęgnacyjnych (czesania, kąpania, mycia zębów, czyszczenia uszu, oczu i nosa, obcinania pazurów) oraz do chodzenia na smyczy i w kagańcu.

Po zakończeniu treningu podstawowego wyżeł może dalej uczyć się sztuczek lub zacząć naukę pożytecznych prac, np. trening obronny. Wyżeł węgierski jest przede wszystkim niezwykle zręcznym psem myśliwskim, łatwym do wytrenowania do każdego niemal rodzaju prac. Na łowach radzi sobie zarówno w lesie jak i na otwartej łące, świetnie pływa. Ma doskonały węch, umożliwiający mu tropienie zwierzyny, którą też w razie potrzeby potrafi wskazać jak pointer, osaczyć, wypłoszyć z nory i zagnać na drzewo, a także przynieść pod nogi swego pana.

Wyżeł węgierski nadaje się też do trenowania psich sportów. Nawet jeśli nie planujesz wystawiać go do żadnych zawodów, trening sportowy będzie dla wyżła świetną zabawą, okazją do wyszalenia się i zacieśnienia więzów ze swoim panem. Wyżeł węgierski nieźle sprawdza się w konkurencjach typu agility (bieg po torze przeszkód) czy flyball (psia sztafeta), lubi też biegi na orientację. Chętnie pobiegnie także za swym panem w czasie rowerowej wycieczki. Jako posiadacz świetnego węchu, wyżeł węgierski uwielbia wszelkiego rodzaju zajęcia „nosowe”, np. zabawę w tropienie członków rodziny itp.

Należy raczej ograniczać zabawę w aportowanie, bo wzmaga ona łowiecki instynkt wyżła. Pies może potem wymknąć się spod kontroli na spacerze, jeśli dojrzy i rzuci się w pogoń np. za wiewiórką, ptakiem czy kotem sąsiadów. Wyżeł powinien spacerować na smyczy, przyczepionej do szerokiej obroży lub dopasowanych szelek. W mieście dobrze też założyć psu kaganiec fizjologiczny, który nie utrudnia ziajania, choć z reguły wyżeł dobrze układa się z innymi psami.

Najchętniej oczywiście wyżeł pospaceruje gdzieś, gdzie może się wyszaleć bez żadnych ograniczeń, smyczy i kagańca, np. w lesie, w polu, na łące, najlepiej nad oczkiem wodnym. Warto więc raz w tygodniu zabrać psa na dłuższą wycieczkę.

Wyżeł węgierski źle znosi samotność i nudę. O swoich potrzebach informuje zwykle szczekaniem, które jednak można ograniczyć na etapie wczesnego treningu.

Wyżeł nie powinien być zbyt długo pozbawiany towarzystwa ludzi. Osamotniony, może rozładować smutek i stres, gryząc meble, drąc poduszki i zdzierając zasłony, dlatego zapewnienie mu towarzystwa i rozrywki leży w dobrym interesie właściciela. Jeśli pies szczególnie źle znosi codzienną rozłąkę, przed wyjściem do pracy możesz zostawić włączony telewizor, by wyżeł stale słyszał ludzki głos i nie martwił się nienaturalną ciszą. Możesz też podać mu przed wyjściem ulubiony smakołyk, pamiętaj jednak, by wliczyć go do dziennego planu żywienia psa, bo nadmiar kalorii może doprowadzić zwierzaka do otyłości. Innym sposobem jest pozostawienie wyżłowi do dyspozycji jego ulubionych zabawek – piłek, gryzaków, specjalnych konch do wygrzebywania z nich smakołyków oraz sznurów do szarpania i przeciągania.

Co je wyżeł węgierski?

Wyżeł węgierski powinien dostawać wysokiej jakości psią karmę, która dostarczy mu dostatecznie dużo energii, ale nie narazi na otyłość. Psia karma powinna zawierać przede wszystkim mięso, naturalne oleje, w mniejszej proporcji warzywa i owoce oraz być wolna od konserwantów, spulchniaczy, słodzików i sztucznych barwników. Karma nie powinna też zawierać zbóż ani ziemniaków, bo aktywne psy trudno je przyswajają i niewiele z nich zyskują.

Jeśli stosujesz u psa dietę surową (BARF), podawaj mu przede wszystkim świeże mięso, ryby i oleje rybne, od czasu do czasu jajko. Unikaj wieprzowiny, bo może zwierać pasożyty, które przejdą na psa. Pamiętaj też, że niektóre witaminy i minerały trzeba będzie psu suplementować w postaci specjalnych preparatów.

Pies powinien dostawać dwa zbalansowane posiłki dziennie. Dobrze, by przez pewien czas odpoczywał przed i po jedzeniu, co zmniejszy ryzyko skrętu żołądka, na który na szczęście wyżły nie są w dużym stopniu narażone.

Dietę i porcjowanie skonsultuj z weterynarzem lub psim dietetykiem. Wyżeł powinien dostawać porcje dopasowane do jego płci, masy, wieku i trybu życia.

Zdrowy wyżeł węgierski

Wyżeł węgierski to z natury wytrzymały pies – hodowano go przecież specjalnie do polowań w trudnym terenie. Ponieważ jednak niektóre hodowle krzyżują psy w obrębie niedostatecznie dużej puli genowej, z czasem zaczęły występować także u tej silnej rasy niektóre typowe psie choroby. Należą do nich przede wszystkim różne odmiany raka, choroby tarczycy, psia epilepsja. Zdarzają się choroby oczu, jak postępujący zanik siatkówki. Bardzo rzadko zdarza się dysplazja stawów biodrowych, częściej za to występują alergie i uczulenia.

Z powodu krótkiej sierści bez podszerstka, wyżeł węgierski krótkowłosy źle znosi chłód. Zimą należy go więc wyprowadzać na spacer w specjalnym ocieplającym kubraczku. Trzeba tez zadbać, by psie legowisko znajdowało się blisko kaloryfera. Po kąpieli trzeba też pilnować, by pies nie stał w przeciągu.

Wyżeł węgierski powinien przynajmniej raz do roku odwiedzać weterynarza, nawet bez żadnych objawów, np. przy okazji szczepień. Lekarz powinien pobrać psu krew, osłuchać płuca i serce, przyjrzeć się jego uszom, oczom i pazurom, zbadać stan uzębienia. W ten sposób możliwe jest wczesne wykrycie różnego rodzaju schorzeń i dolegliwości, które umożliwia ich znacznie skuteczniejsze leczenie.

Zadbany wyżeł węgierski żyje ok. 12-14 lat.

Czysty wyżeł węgierski

Wyżeł węgierski to bardzo czysty pies, który sam dba o swoją sierść. Niemal nie wydziela charakterystycznego psiego zapachu i właściwie nie wymaga kąpieli. Jeśli jednak wytapla się w zatęchłej wodzie, może przesiąknąć jej zapachem. Wówczas można wykąpać wyżła, pamiętając jednak, by użyć specjalnego szamponu dla zwierząt, który nie drażni skóry i nie wywołuje alergii.

Od czasu do czasu trzeba także przeczyścić wyżłowi uszy za pomocą wacika nasączonego ciepłą wodą lub specjalnym środkiem samoczyszczącym dla zwierząt. To ważne, ponieważ opadające uszy wyżłów nie zapewniają należytej wentylacji ich kanałom słuchowym, co może prowadzić do gromadzenia się zanieczyszczeń i powstawania infekcji. W ten sam sposób należy psu – w miarę potrzeby – czyścić truflę nosa i kąciki oczu.

Pazury wyżła wymagają przycinania, jeśli pies sam nie ściera ich wystarczająco. Zbyt długie pazury mogą utrudniać mu chodzenie lub nawet sprawiać ból. Pazury należy przycinać ostrożnie, ponieważ poza samymi koniuszkami są unerwione i ukrwione. Jeśli boisz się, że skaleczysz swojego psa, powierz obcięcie mu pazurów profesjonaliście – weterynarzowi lub groomerowi.

Od czasu do czasu należy myć psu zęby za pomocą specjalnego patyczka lub szczotki. Można go do tego przyzwyczaić w okresie początkowego treningu. Być może prostszym sposobem dbania o psie zęby będzie podawanie wyżłowi smakołyków dentystycznych, które ścierają kamień nazębny, zapobiegają chorobom dziąseł i usuwają przykry zapach oddechu.

Szczęśliwy wyżeł węgierski

Wyżeł węgierski uwielbia zażywać ruchu w towarzystwie swego pana, ale też dobrze czuje się w domu i chętnie korzysta z domowych komfortów. Wymaga jednak stałego zajęcia, wysiłku zarówno fizycznego, jak i umysłowego. Lubi znajdować się w centrum uwagi, ale także podlizywać się swemu panu i spełniać jego życzenia.

Dla kogo wyżeł węgierski to idealny pies?

Wyżeł węgierski to pies dla osób aktywnych, które chętnie poświęcą energię i czas na długie spacery z czworonogiem urozmaicone zabawami. Wymaga poświęcania mu dożo uwagi i czasu, więc nie nadaje się dla osób zapracowanych lub starszych, które nie zdołają zapewnić mu dostatecznie dużo ruchu.

Wyżeł węgierski z dobrej hodowli

Wyżeł węgierski powinien pochodzić ze sprawdzonej hodowli, której właściciel jest zarejestrowany w krajowej lub międzynarodowej organizacji kynologicznej. Odpowiedzialna hodowla psów rasowych to zajęcie wymagające dużej wiedzy i umiejętności, a także znacznych nakładów czasu, pracy i pieniędzy. Jednak tylko dobra hodowla gwarantuje, że psy są umiejętnie krzyżowane, co obniża ryzyko wystąpienia u szczeniaków chorób o podłożu genetycznym. Dobry hodowca dba też o swoje zwierzęta, trzyma je w odpowiednich warunkach, należycie karmi i wstępnie odchowuje.

Rasowy wyżeł węgierski powinien posiadać książeczkę zdrowia, odnotowującą przebyte prze niego zabiegi odrobaczenia, otrzymane szczepienia lub też wszczepienie czipa. Wyżeł powinien posiadać rodowód, który poświadcza, że szczeniak spełnia standard rasy i może być wystawiany do konkursów i zawodów. Możesz także poprosić o wgląd w dokumentację medyczną rodziców psa, by upewnić się, że nie jest on obciążony zwiększonym ryzykiem chorób genetycznych.

Ile kosztuje wyżeł węgierski?

Wyżeł węgierski z dobrej hodowli może kosztować od 3000 do 5000 zł. Psy przeznaczone do dalszej hodowli i z rodziców czempionów są z reguły droższe, a te przeznaczone na domowe pupile są nieco tańsze.

Miesięczny koszt utrzymania wyżła węgierskiego wynosi ok. 120 zł.

Następny artykuł