Hawańczyk: ulubiony pieszczoch Karaibów
Źródło: pixabay

Hawańczyk: ulubiony pieszczoch Karaibów

31 Października 2020

Radosny i przyjacielski, ale opanowany; energiczny, ale rozsądny; niewielki, ale wytrzymały. Taki jest hawańczyk, idealny pies rodzinny. Nie dziwne, że opanował serca miłośników psów, najpierw na Kubie, potem w reszcie świata. Sprawdź, czy i dla ciebie hawańczyk to idealny pies.

Hawańczyk: historia rasy

Hawańczyki wywodzą się z wybrzeży Morza Śródziemnego. To we Włoszech i Hiszpanii wyhodowano pierwotną rasę biszonów. Marynarze zabierali ze sobą na statki ulubione psy i w końcu w XVI lub XVII w. przyszłe hawańczyki trafiły przez Teneryfę na Kubę – wyspę jak wulkan gorącą. Ich uroda i temperament szybko przysporzyły hawańczykom sympatii kubańskiej elity. Psy te stały się modnym akcesorium i ulubionym zwierzątkiem domowym klas wyższych.

Rasę nazwano na Kubie „blanquito de la Havana”, czyli „biały piesek z Hawany”, z uwagi na umaszczenie i niewielką posturę tych zwierząt. W XIX w. zaczęto krzyżować „białe pieski” z innymi rasami biszonów, przywożonymi na wyspę przez Europejczyków, prawdopodobnie najczęściej z pudlem, co w efekcie dało rasę o cechach, jakie znamy dziś.

Ponieważ hawańczyki najczęściej były koloru popielatego, miłośnicy psów skojarzyli ową charakterystyczną maść ze sławnymi kubańskimi cygarami. Szybko powstała więc legenda, że pieski te rzeczywiście pochodzą z Kuby, a nawet konkretnie z okolic Hawany. Stąd nazwa: hawańczyk. Trzeb jednak uczciwie przyznać, że choć swą sławę hawańczyki rzeczywiście zawdzięczają elicie Hawany, to jednak wywodzą się z psów hodowanych pierwotnie u wybrzeży Hiszpanii i Włoch.

Po rewolucji kubańskiej w 1959 r. większość starej elity Hawany musiała uciekać z kraju. Ludzie ci trafili najczęściej do USA, ale w większości przypadków nie byli w stanie zabrać ze sobą swych psów. Dlatego rasa hawańczyków była rzadka, w latach 70. pula genowa zawierała się w ledwie jedenastu psach. Z czasem popularność hawańczyków rosła, a wraz z nią liczebność rasy. W 1996 r. American Kennel Club oficjalnie uznał hawańczyka za rasę psa z osobnym standardem. W 2013 r. hawańczyk był dwudziestą piątą z kolei najpopularniejszą rasą psa domowego w USA.

Hawańczyki są stosunkowo rzadką rasą w Europie. Nieco częściej niż gdzie indziej można je spotkać w Polsce (jest ich nad Wisłą kilkaset), a najwięcej hawańczyków europejskich żyje w krajach Skandynawii. Na rodzinnej wyspie zwierzęta te cieszą się statusem narodowego psa Kuby.

Jak wygląda hawańczyk?

Hawańczyk to niewielki pies, osiągający wysokość mniej więcej 23 cm w kłębie i masę do 6 kg. Ciało ma krępe, odrobinę dłuższe niż wyższe, ogon puszysty i zadarty do góry. Choć łapki ma niedługie, hawańczyki wyróżniają się swoim wdzięcznym, sprężystym chodem. Ich kroki są nieduże i przypominają drobniutkie podskoki. Sprawiają wrażanie, jakby pies więcej energii zużywał na podskakiwanie w górę niż przemieszczanie się w płaszczyźnie poziomej.

Głowa hawańczyka jest proporcjonalna, pyszczek wydatny. Oczy mają kształt migdałów i otacza je delikatna czarna obwódka. Uszy są duże i zwisają po bokach głowy, nie dotykając jej jednak.

Włos hawańczyka jest miękki i falisty, bardzo miły w dotyku. Ponieważ psy te wyhodowano w tropikach, sierść hawańczyka często w ogóle pozbawiona jest podszerstka, przez co bardziej przypomina ludzkie włosy niż psie futro. Ta właściwość sprawia, że hawańczyki nadają się dla osób uczulonych na psy – prawie nie wywołują reakcji alergicznych. Włos hawańczyka osiąga długość nawet 18 cm i rośnie bardzo szybko. Dlatego psy te trzeba często czesać, nawet kilka razy dziennie. To pomaga zapobiec powstawaniu kołtunów.

Choć najczęściej spotyka się hawańczyk popielate, standard rasy dopuszcza bardzo wiele kolorów i typów umaszczenia. Można spotkać hawańczyki białe, brązowe albo rude, a nawet złote. Wyhodowano też psy o maści hawana – w kolorze dokładnie odpowiadającym barwie tytoniu z cygar, brązowo-rudym.

Jaki charakter ma hawańczyk?

Hawańczyk jest z natury pozytywnie nastawiony do świata i ludzi, szybko przyzwyczaja się też do dzieci. Psy te mocno przywiązują się do swego właściciela i często podążają za nim krok w krok. To świetny piesek do towarzystwa – przykleja się do nogi swego pana i rzuca swój czar na wszystkich domowników i gości. Oznacza to także, że hawańczyki źle znoszą dłuższe rozstania, a rozłąka z właścicielem stresuje je i zasmuca. Zdołowany pies może zacząć niszczyć meble i gryźć poduszki. Hawańczyki lubią bawić się na dworze, ale chcą zawsze przebywać w pobliżu swego pana, są to więc psy typowo domowe.

Hawańczyk to pies energiczny, ciekawski, a przy tym dość wytrzymały. Lubi się wyszaleć na spacerze, a nierzadko spotkać można hawańczyki na psich zawodach. Dobrze radzą sobie w konkurencji agility, czyli w biegu po torze przeszkód według komend swego pana. To dzięki stosunkowo wysokiej inteligencji, która sprawia, że hawańczyki szybko uczą się sztuczek i komend. Ponieważ hawańczyk kocha być w centrum uwagi, zdarza mu się wykonywać szczutki bez komendy, tylko po to, by zainteresować wszystkich wokół.

Hawańczyki wykorzystuje się też czasami do różnego rodzaju pożytecznych prac. Ich pogodne usposobienie sprawia, że nadają się jako psy sygnałowe dla niedosłyszących, wykorzystywane są w kynoterapii (terapii z udziałem psów), czasem też wykrywają grzyby i termity albo tropią.

Hawańczyk nie szczeka wiele, ale czasem szczekaniem ostrzega swego pana przed zbliżającymi się obcymi. Z reguły wystarczy jednak dać psu znać, że usłyszało się jego ostrzeżenie, a hawańczyk uzna swoją pracę za wykonaną i przestanie ujadać.

Co je hawańczyk?

Hawańczyk powinien dostawać wysokiej jakości psią karmę. Dobra karma zawiera dużo mięsa pochodzenia mięśniowego i podrobów, a także oleje i warzywa. Należy unikać karm zawierających składniki pochodzenie zbożowego, odpady zwierzęce, a także konserwanty i sztuczne barwniki.

Dieta psa powinna być dostosowana do jego płci, wieku i trybu życia. Hawańczyki nie są przesadnie łakome, ale jedzenie należy im odpowiednio porcjować. Dobrze jest podawać im dwa zbalansowane posiłki dziennie. Pies nie powinien mieć stałego nieograniczonego dostępu do suchej paszy, bo może zbyt często korzystać z tej wygody i się roztyć.

Jeśli postanowisz karmić swego hawańczyka produktami surowymi (dieta BARF), pamiętaj, by podawać mu odpowiednią ilość mięsa i olejów. Konieczne może też okazać się suplemenotwanie niektórych witamin i minerałów.

W doborze odpowiedniej diety pomoże ci weterynarz lub psi dietetyk.

Zdrowy hawańczyk

Hawańczyki mają dobre zdrowie, ale czasem zapadają na typowe choroby rasowych psów. Przytrafia im się zwichnięcie rzepki, które nieleczone mogą doprowadzić do artretyzmu. Zdarzają się też choroby wątroby, serca i oczu – zaćma lub zanik siatkówki.

Każdy pies powinien regularnie odwiedzać weterynarza na rutynowych badaniach. Odsłuch płuc i serca, pobranie krwi i przegląd uzębienia powinny być wykonywane regularnie. Wczesne wykrycie choroby pozwala ją skutecznie i szybko wyleczyć. W razie potrzeby weterynarz pomoże też dobrać odpowiednią dietę dla psa i przytnie mu pazurki.

Pamiętaj, że hawańczyk wywodzi się z tropików, a jego sierść nie ma podszerstka. To oznacza, że pies źle znosi zimno i narażony jest na przeziębienie. Zwłaszcza zimą należy pilnować, by pies zawsze miał ciepło. Po spacerze w śniegu lub kałużach należy osuszyć hawańczyka ręcznikiem. Dobrze jest też umieścić jego legowisko w pobliżu kaloryfera.

Utrzymywany w dobrej kondycji hawańczyk żyje nawet 16 lat.

Czysty hawańczyk

Długie włosie hawańczyka wymaga częstego szczotkowania, nawet codziennego. Należy użyć porządnego metalowego grzebienia. Jeśli pies nie będzie brał udziału w wystawach, można zanieść go do groomera, który skróci mu włosy na całym ciele, co zmniejszy ryzyko powstawania kołtunów. Niektórzy hodowcy zalecają przyciąć psu włosy nad oczami, by nie opadały za nisko i nie utrudniały mu widzenia. Zamiast przycinania inni spinają psie włosy na czubku głowy i zdobią je kokardkami. Pamiętaj, by nie przycinać psu włosków pod oczami – jeśli tak zrobisz, zaczną szybko odrastać i tym bardziej wpadać hawańczykowi do oczu!

Hawańczyki stosunkowo dobrze znoszą kąpiele. Przed kąpielą należy użyć kulek z waty do przytkania psu uszu, tak by woda nie nalała się do kanałów słuchowych. Psy należy kąpać z użyciem specjalnego szamponu dla zwierząt, który nie podrażnia ani nie szczypie. Szampon można nakładać z pomocą miękkiej gąbki, a potem trzeba dokładnie spłukać. Pamiętaj, by po kąpieli osuszyć psa ręcznikiem lub suszarką. To istotne zwłaszcza zimą, kiedy hawańczyk może się łatwo przeziębić. Dobrze, żeby legowisko świeżo wykąpanego psa znajdowało się blisko kaloryfera, by zapewnić mu potrzebne ciepło i przyspieszyć wysychanie sierści.

Niektóre hawańczyki łzawią z powodu alergii, co może spowodować zabrudzenia w kącikach oczu. Tego rodzaju zacieki można delikatnie usunąć za pomocą szmatki zanużonej w ciepłej wodzie lub specjalnych solach fizjologicznych dla zwierząt, które nie podrażniają ani nie uczulają. Od czasu do czasu można też przemyć w ten sposób psi nos i wnętrza uszu.

Szczęśliwy hawańczyk

Hawańczyk to pies o dużych potrzebach towarzyskich. Źle czuje się osamotniony, nawet choćby przez kilka godzin. Dlatego powinien mieszkać w domu, w którym ktoś nieustannie może dotrzymywać mu towarzystwa. Dobrym pomysłem jest zakup dwóch hawańczyków, by razem się bawiły, dzieliły swoje psie radości i smutki i stawiały czoła wszystkim psim wyzwaniom.

Z uwagi na swoje niewielkie rozmiary, hawańczyki nie wymagają tyle ruchu i ćwiczeń, co niektóre większe rasy. Przydomowy ogródek zupełnie zaspokoi ich potrzebę eksploracji i dostarczy dość przestrzeni do zabaw, szperania i obwąchiwania. Nawet w mieszkaniu można w dość prosty sposób dostarczyć hawańczykom potrzebnej rozrywki w postaci choćby typowych zabaw z piłką.

Dla kogo hawańczyk będzie idealnym psem?

Hawańczyk uchodzi za idealnego psa dla rodziny. Garnie się do ludzi, kocha wśród nich przebywać i ściągać na siebie uwagę. Łagodne usposobienie i duże zdolności adaptacyjne sprawiają, że hawańczyk szybko przyzwyczaja się do nowych warunków i innych zwierząt. Piesek czuje się dobrze nawet w samym środku porannego rozgardiaszu, przeprowadzki albo głośnej domówki, znosi też transport samochodem, można więc brać go na rodzinne wycieczki. Hawańczyk nie boi się obcych, umie szybko zaskarbić sobie sympatię gości. Jest dobrym towarzyszem zabaw dla dzieci, które trzeba jednak nauczyć odpowiedniego obchodzenia się ze zwierzętami.

Ponieważ hawańczyk może przyzwyczaić się do odmiennych trybów życia, jest też dobrym psem dla osób starszych. Jego pogodna, energiczna obecność wniesie dużo życia do każdego domu.

Hawańczyk z dobrej hodowli

Rasowe psy powinny pochodzić z zaufanych hodowli. Dobry hodowca dba o samopoczucie swoich zwierząt, nie tylko o zysk. Taki hodowca nie tylko odpowie na wszystkie twoje pytania dotyczące metod hodowlanych i warunków życia zwierząt, ale sam zada ci szereg pytań, żeby upewnić się, że jego psy trafią w dobre ręce.

Hawańczyk z dobrej hodowli powinien mieć książeczkę zdrowia z wpisanymi szczepieniami i odrobaczaniem. Dobrze, żeby był zaczipowany. Pies powinien też posiadać rodowód, potwierdzający spełnianie standardu rasy i wskazujący rasową czystość przodków szczeniaka.

Ponieważ hawańczyków nie ma w Europie zbyt dużo, trzeba liczyć się z koniecznością poczekania przez jakiś czas na wymarzonego szczeniaczka.

Ile kosztuje hawańczyk?

Cena rasowego hawańczyka z dobrej hodowli może wynieść 5000 zł, ale zdarzają się i szczeniaki od renomowanych hodowców za 10000 zł. To dlatego, że hodowla rasowych psów to zajęcie pochłaniające wiele czasu, pracy i pieniędzy. Zdrowy, rasowy szczeniak jest jednak wart tych pieniędzy. Hawańczyki to w końcu niemal idealne psy rodzinne i domowe.

Miesięczny koszt utrzymania hawańczyka powinien zamknąć się w kwocie 100 zł.

Następny artykuł