Fretka – psotnik o nieodpartym uroku
Źródło: pixabay

Fretka – psotnik o nieodpartym uroku

31 Października 2020

Fretka towarzyszy człowiekowi od wieków, choć od niedawna zyskuje na popularności jako zwierzątko domowe. Ma wdzięk i przyjazne usposobienie, ale też swoje humory, wymagania i… zapaszek. Czy fretka to zwierzak dla ciebie? Dowiedz się, jaka jest i czego wymaga domowa fretka.

Fretka – historia hodowli

Najstarsze szczątki fretki domowej liczą sobie 2600 lat! Oswojone tchórze spotkać można było już w domach starożytnych Greków, Rzymian i Egipcjan. Wydaje się, że jako pierwsi udomowili fretkę Europejczycy i to z Europy trafiła na brzegi Morza Śródziemnego. Nazwa fretka pochodzi od łacińskiego słowa furittus, oznaczającego „mały złodziej” – to nawiązanie do zachowania fretek, polegającego na chwytaniu i unoszeniu przez nie drobnych przedmiotów.

Dawni Europejczycy prawdopodobnie hodowali fretki dla mięsa i futra, a także do polowań na króliki i do wyłapywania gryzoni – zanim upowszechnił się kot domowy. Z czasem populacja fretek domowych zmalała, znalazły za to zastosowanie jako nietypowe pupile arystokracji. Albinotyczna fretka domowa została uwieczniona przez Leonarda da Vinci na obrazie „Dama z Łasiczką” z 1489 r., który podziwiać możemy w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. W XVII w. fretka trafiła do Ameryki, gdzie znowu była wykorzystywana do polowań i tępienia gryzoni. Szczególną popularnością fretki cieszyły się w XIX w. na amerykańskim pograniczu.

Popularność fretki jako zwierzątka domowego rośnie powoli, ale stabilnie od lat 80. XX w. Dziś w wielu krajach UE wydaje się fretkom paszporty podróżne, tak jak psom i kotom. Są jednak miejsca na Ziemi, gdzie fretka uznawana jest za szkodnika i gatunek inwazyjny, a jej hodowla oraz trzymanie w domu są obwarowane prawnymi obostrzeniami lub wręcz zakazane. Tak jest np. w niektórych stanach Australii i na Nowej Zelandii.

Jak wygląda fretka?

Fretka domowa to łasicowaty drapieżnik niewielkich rozmiarów. Jest długa i szczupła. Samce osiągają ok. 50 cm długości (w tym 13 cm ogona) i masę 3 kg, samicę są od nich o połowę mniejsze.

Fretka występuje w wielu różnych typach umaszczenia i długości włosa. Selektywna hodowla stworzyła całą gamę barw, ale naturalnym umaszczeniem fretki jest albinotyczne lub ciemne – czarne, brązowe lub czarno-białe.

Fretki szybko się mnożą. Ciąża trwa ok. 40 dni, a w jednym miocie może przyjść na świat nawet 15 młodych. Samica może wydać nawet trzy mioty w roku – to prawdziwa lawina fretek! Dlatego w przypadku trzymania w domu samca i samicy dobrze jest wysterylizować przynajmniej samczyka.

Fretka żywi się mlekiem matki przez pierwszych sześć tygodni życia. Od mniej więcej ósmego tygodnia powinna już mieć pełny zestaw zębów, który umożliwia jedzenie mięsa – ulubionym pokarmem fretki są owady, małe płazy, ptaszki i gryzonie. Pełną dojrzałość płciową fretka osiąga po pół roku życia.

Jaki charakter ma fretka?

Fretka przesypia połowę doby, a najbardziej aktywna jest o świecie i o zmierzchu.

To towarzyskie zwierzątko, dobrze czujące się wśród ludzi, a najlepiej w towarzystwie innych fretek. Jego słynna ruchliwość, zwinność i chęć do zabawy sprawiają, że fretki dostarczają swym właścicielom dużo radości. Szczególnie dzieci mają z nimi wiele uciechy. Podekscytowana fretka odprawia tzw. taniec wojenny polegający na wykonywaniu podskoków, stroszeniu futra i wydawaniu dźwięków przypominających gdakanie. To pocieszne widowisko jest oznaką ekscytacji i zaproszeniem do figli, nie oznacza agresji. Fretki nie bywają agresywne, ale gdy się czymś zaniepokoją, syczą lub popiskują. W zabawie zdarza im się czasem ugryźć, dlatego należy uczulić zwłaszcza dzieci, że z fretką należy się bawić, a nie się nią bawić, i nie przesadzać zbytnio ze spoufalaniem się.

Fretki są terytorialne i oznaczają swój areał za pomocą gruczołów zapachowych, zlokalizowanych w okolicach odbytu. Podobnie jak skunksy, w sytuacji zagrożenia fretki wydzielają z tych gruczołów zapach, który – ujmijmy to w ten sposób – w niczym nie przypomina aromatu fiołków. Nie jest jednak tak przykry jak woń skunksa i dość szybko wietrzeje. W USA często usuwa się fretkom te gruczoły, ale w większość innych krajów uważa się ten zabieg za niepotrzebny. Trzeba więc liczyć się z tym, że fretki mają swój specyficzny zapaszek i nauczyć się go znosić.

Fretka jest dość pojętna, ale niesforna, dlatego możesz nauczyć ją załatwiania się do kuwety, chodzenia na smyczy i gryzienia tylko przeznaczonych do tego zabawek – ale będzie to wymagało dużo cierpliwości.

Co je fretka?

Fretka powinna dostawać wysokiej jakości karmę dedykowaną specjalnie tym zwierzątkom. Może też jeść dobrą suchą lub mokrą karmę dla kota. Ważne, by jadła przede wszystkim produkty mięsne. Dobra karma powinna zawierać mięso mięśniowe i z podrobów oraz naturalne oleje, w niewielkich ilościach warzywa i owoce. Unikaj karm nafaszerowanych konserwantami, spulchniaczami, słodzikami albo produktami zbożowymi.

Fretki lubią też paprykę, ogórki i ryż, którymi możesz urozmaicić ich dietę. Niektórzy hodowcy i właściciele starają się możliwie wiernie odtworzyć naturalne zwyczaje żywieniowe fretki i podają im żywe myszy albo króliki do ścigania, zaduszenia i zjedzenia.

Ważne, by w ciągu pierwszych sześciu miesięcy życia zapoznać fretkę z możliwie wieloma rodzajami pokarmu, ponieważ zwierzątko po tym czasie utrwala swoje zwyczaje i preferencje żywieniowe i trudno je potem skłonić do nowej karmy.

Fretka ma bardzo szybki metabolizm, więc powinna dostawać nieduże porcje jedzenia, za to często.

Zdrowa fretka

Fretkom zdarzają się problemy z zębami i kłaczkami sierści, drażniącymi przełyk. Czasem zwierzątka cierpią na niedrożność jelit, co wynika z ich zwyczaju łapania i pożerania małych przedmiotów, które niekoniecznie nadają się do jedzenia. Chorują też czasem na grypę, nosówkę i różne formy raka. Dlatego dobrze jest od czasu do czasu zanieść fretkę do weterynarza, by zrobił ogólny przegląd stanu jej zdrowia. Raz w roku fretka powinna też być szczepiona przeciw wściekliźnie i nosówce.

Zadbana fretka domowa żyje od 6 do 15 lat, przeciętnie 10.

Czysta fretka

Fretka sama czyści swoje futerko. W okresie linienia możesz dodatkowo wyczesać je za pomocą miękkiej szczotki. Przyzwyczajona do tego zabiegu fretka będzie wdzięczna za chwilę przyjemnej pieszczoty. Fretkom należy także od czasu do czasu czyścić uszy i przycinać pazurki. Do uszu użyj szmatki nasączonej ciepłą wodą, a pazurki przytnij specjalnymi nożycami.

Pamiętaj, by codziennie opróżniać fretce kuwetę, czyścić miski na wodę i pokarm, a także wymieniać ręczniki, którymi wyłożyłeś klatkę.

Szczęśliwa fretka

Fretka najlepiej czuje się w towarzystwie pobratymców, dlatego dobrze jest trzymać co najmniej parkę tych zwierząt, najlepiej tej samej płci lub wysterylizować zwierzątka odmiennych płci, by parka nie zmieniła się nagle w tuzin.

W czasie nieobecności właściciela fretka powinna pozostawać w klatce lub kojcu, tak by pozbawiona nadzoru nie zrobiła sobie krzywdy. Klatka powinna mieć wymiary co najmniej 150 x 80 x 80 cm dla jednego zwierzaka. Domek fretki powinien być wyposażony w miski na jedzenie i wodę, domek do spania oraz sprzęty do zabawy, np. hamaki, drabinki i platformy do wspinaczki. Koniecznie umieść też w klatce kuwetę, do której fretka będzie się załatwiać. Jeśli dysponujesz większym mieszkaniem lub przydomowym ogródkiem, możesz zamiast klatki trzymać fretki w kojcu lub wolierze na zewnątrz.

Fretka powinna co najmniej dwie godziny dziennie spędzać poza klatką, tak by mogła się wyszaleć, wybawić i pozaglądać do różnych zakamarków domu, wiedziona swoją wielką ciekawością. Świetnym placem zabaw będzie dla niej ogródek, musi być jednak dobrze zabezpieczony siatką. Możesz też zabrać fretkę na spacer do parku, o ile od małego przyzwyczaisz ją do chodzenia na smyczy. W domu fretka szpera i psoci – lubi zrzucać bibeloty z półek, porywać do klatki małe przedmioty, np. porcelanowe figurki, szpulki, pierścionki. W czasie zabawy w mieszkaniu nadzoruj fretkę, by nie zrobiła sobie krzywdy ani nie spowodowała poważnych szkód.

Dla kogo fretka to idealny zwierzak?

Fretka to specyficzne zwierzątko. Jej kupno powinno być efektem przemyślanej decyzji. Fretka wydziela specyficzny zapach, jest bardzo wszędobylska, przez co może wpakować się w kłopoty, kradnie i zrzuca małe przedmioty. Wymaga kupna klatki i zorganizowania wybiegu lub miejsca do zabaw. Miejscowy weterynarz może mieć z nią pewne problemy z uwagi na rzadkość występowania fretek w roli zwierząt domowych w Polsce. Dlatego przed zakupem fretki poznaj dobrze jej potrzeby, poczytaj fora internetowe i przyłącz się do fejsbukowych grup właścicieli fretek. Im więcej się dowiesz, tym bardzie świadomie zdecydujesz, czy rzeczywiście chcesz mieć w domu fretkę.

Zadbana fretka to jednak przyjacielskie, ruchliwe zwierzątko, które wniesie mnóstwo radości do każdego domu.

Fretka z dobrej hodowli

Fretka powinna pochodzić z dobrej hodowli. Poszukaj w internecie informacji o sprawdzonych hodowlach w pobliżu twojego miejsca zamieszkania. Zorientuj się też w ofercie sklepów zoologicznych. Fretka odchowana przez odpowiedzialnego hodowcę powinna być zdrowa, zaszczepiona i odrobaczona, nieobciążona chorobami genetycznymi.

Ile kosztuje fretka?

Fretka z dobrego sklepu zoologicznego może kosztować ok. 500 zł, a z renomowanej hodowli do 1000 zł. Koszty miesięcznego utrzymania fretki powinny zamknąć się w kwocie ok. 100 zł. Musisz jednak skompletować wyprawę dla fretki: klatka z wyposażeniem może kosztować ok. 1000 zł, kuweta, miski, zabawki i legowiska to następne ok. 500-800 zł.

Następny artykuł